Ryzaron - ulotka dla pacjenta

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Ryzaron?

Ryzaron to lek zawierający allopurynol – substancję czynną należącą do grupy inhibitorów enzymów. Preparat dostępny jest w postaci tabletek o mocy 100 mg oraz 300 mg, przy czym każda tabletka zawiera odpowiednio 100 mg lub 300 mg allopurynolu. Mechanizm działania leku polega na spowalnianiu przebiegu niektórych reakcji chemicznych zachodzących w organizmie, czego następstwem jest obniżenie stężenia kwasu moczowego we krwi oraz w moczu. Dzięki temu preparat ogranicza powstawanie nadmiaru moczanów i przeciwdziała ich odkładaniu się w tkankach.

Podstawowe zastosowanie leku Ryzaron obejmuje zmniejszanie odkładania się moczanów (kwasu moczowego) w organizmie oraz zapobieganie temu zjawisku w sytuacjach, w których organizm pacjenta wytwarza zbyt duże ilości kwasu moczowego. Sytuacje takie występują w przebiegu różnych stanów chorobowych i zaburzeń metabolicznych, a lek stosuje się w nich zgodnie z decyzją lekarza prowadzącego.

Stany chorobowe, w których stosuje się allopurynol, to przede wszystkim:

• dna moczanowa – schorzenie związane z gromadzeniem się kwasu moczowego w stawach i ścięgnach w postaci kryształów;
• niektóre rodzaje kamicy nerkowej, w których dochodzi do tworzenia się złogów związanych z nadmiarem kwasu moczowego;
• wybrane inne choroby nerek przebiegające z nadmiernym wytwarzaniem lub zaburzonym wydalaniem moczanów;
• niektóre zaburzenia enzymatyczne, w tym zespół Lescha-Nyhana;
• okres leczenia chorób nowotworowych, w szczególności nowotworów układu krwiotwórczego, kiedy rozpad komórek nowotworowych prowadzi do wzrostu stężenia kwasu moczowego;
• inne stany przebiegające z nadprodukcją kwasu moczowego, rozpoznane przez lekarza.

Na czym polega dna moczanowa? Choroba ta charakteryzuje się odkładaniem kwasu moczowego w obrębie stawów oraz ścięgien w formie drobnych kryształów. Obecność tych kryształów wywołuje reakcję zapalną, w wyniku której skóra wokół zajętych stawów staje się opuchnięta, wrażliwa i bolesna nawet przy delikatnym dotknięciu. Pacjenci często odczuwają również silny ból podczas poruszania stawem. Allopurynol nie jest lekiem przeznaczonym do przerywania trwającego napadu dny – jego rola polega na przewlekłym obniżaniu stężenia kwasu moczowego, co ogranicza warunki sprzyjające tworzeniu się kryształów moczanowych.

Moment rozpoczęcia leczenia ma istotne znaczenie. Terapię allopurynolem wdraża się dopiero wtedy, gdy napad dny moczanowej całkowicie ustąpi. Rozpoczynanie leczenia w trakcie ostrego napadu nie jest zalecane. Ponadto we wczesnym okresie stosowania allopurynolu lekarz może dodatkowo przepisać lek przeciwzapalny lub kolchicynę – zwykle na okres co najmniej miesiąca – w celu zapobiegania wystąpieniu ataków dnawego zapalenia stawów w trakcie ustalania dawki.

Kiedy nie należy stosować leku Ryzaron? Przeciwwskazaniem do zastosowania preparatu jest uczulenie na allopurynol lub na którykolwiek z pozostałych składników leku. W razie jakichkolwiek wątpliwości przed przyjęciem pierwszej dawki należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Sytuacje wymagające szczególnej ostrożności. Przed rozpoczęciem terapii pacjent powinien poinformować lekarza lub farmaceutę o wszystkich istotnych okolicznościach zdrowotnych, w szczególności jeżeli:

• choruje na wątrobę lub nerki – lekarz może wówczas zalecić mniejszą dawkę albo rzadsze niż codzienne przyjmowanie leku oraz dokładniejszą obserwację pacjenta;
• ma chorobę serca lub podwyższone ciśnienie tętnicze i przyjmuje leki moczopędne i (lub) inhibitory ACE;
• ma aktualnie napad dny moczanowej;
• należy do grupy etnicznej Han z Chin albo jest pochodzenia afrykańskiego lub indyjskiego;
• choruje na tarczycę.

Ryzyko ciężkich reakcji skórnych. W trakcie stosowania allopurynolu odnotowywano przypadki ciężkich wysypek skórnych, w tym zespołu nadwrażliwości, zespołu Stevensa-Johnsona oraz toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka. Zmiany takie mogą obejmować owrzodzenia jamy ustnej, gardła, nosa i narządów płciowych, a także zapalenie spojówek objawiające się zaczerwienieniem i obrzękiem oczu. Ciężkie reakcje skórne bywają poprzedzone objawami grypopodobnymi – gorączką, bólem głowy i bólami ciała. Wysypka może się rozprzestrzeniać, prowadząc do powstawania pęcherzy i łuszczenia się skóry. Reakcje te występują częściej u osób pochodzenia chińskiego (grupa etniczna Han), tajskiego lub koreańskiego, a przewlekła choroba nerek może dodatkowo zwiększać to ryzyko. W razie pojawienia się wysypki lub wymienionych objawów skórnych należy przerwać przyjmowanie leku i niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Dodatkowe uwagi dotyczące przebiegu terapii. U pacjentów z chorobą nowotworową lub zespołem Lescha-Nyhana ilość kwasu moczowego w moczu może wzrastać – aby temu przeciwdziałać, zaleca się picie odpowiedniej ilości płynów w celu rozcieńczenia moczu. Z kolei u osób z kamicą moczową złogi obecne w nerkach mogą się zmniejszać i przemieszczać do dróg moczowych. Każda wątpliwość dotycząca tego, czy powyższe okoliczności dotyczą danego pacjenta, powinna zostać wyjaśniona z lekarzem lub farmaceutą przed rozpoczęciem przyjmowania preparatu.

Stosowanie u dzieci i młodzieży. Podawanie allopurynolu dzieciom jest wskazane stosunkowo rzadko. Wyjątek stanowią niektóre choroby nowotworowe, zwłaszcza białaczki, oraz określone zaburzenia enzymatyczne, takie jak zespół Lescha-Nyhana.

Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn. Podczas stosowania leku pacjent może odczuwać senność, zawroty głowy lub zaburzenia koordynacji. W razie wystąpienia takich objawów nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać narzędzi i maszyn.

Aktualna ulotka leku Ryzaron

Ulotka Ryzaron – najważniejsze informacje dla pacjenta

Poniżej znajdziesz najważniejsze informacje z ulotki leku Ryzaron: skład, zasady bezpiecznego stosowania i ostrzeżenia, a także odnośniki do szczegółowego dawkowania, skutków ubocznych i interakcji. Pełną ulotkę dla pacjenta w formacie PDF pobierzesz powyżej.

Jaki jest skład Ryzaron, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną leku Ryzaron jest allopurynol. Preparat dostępny jest w dwóch mocach, które różnią się zawartością substancji czynnej w pojedynczej tabletce:

• tabletka 100 mg – zawiera 100 mg allopurynolu;
• tabletka 300 mg – zawiera 300 mg allopurynolu.

Substancje pomocnicze wchodzące w skład tabletek to:

• laktoza jednowodna,
• skrobia kukurydziana,
• powidon K-30,
• magnezu stearynian.

Wygląd tabletek. Tabletki 100 mg mają barwę białą lub prawie białą, są płaskie i cylindryczne, posiadają linię dzielącą oraz wytłoczony napis „I" i „56" po obu stronach linii podziału na jednej stronie, natomiast druga strona jest gładka; ich średnica wynosi około 8 mm. Tabletki 300 mg są również białe lub prawie białe, płaskie i cylindryczne, z linią dzielącą oraz wytłoczonym napisem „I" i „57" po obu stronach linii podziału na jednej stronie i gładką powierzchnią po drugiej stronie, o średnicy około 11 mm. Tabletkę można podzielić na równe dawki.

Opakowania. Tabletki 100 mg oraz 300 mg pakowane są w blistry z folii PVC/Aluminium umieszczone w tekturowym pudełku. Dostępne wielkości opakowań to 28, 30, 50, 56 i 100 tabletek, przy czym nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.

Informacja o laktozie. Lek zawiera laktozę. Jeżeli u pacjenta stwierdzono wcześniej nietolerancję niektórych cukrów, przed przyjęciem preparatu należy skontaktować się z lekarzem.

Szczegółowe dawkowanie leku Ryzaron – dawki dla dorosłych i dzieci, sposób podawania oraz postępowanie przy pominięciu dawki – opisujemy w osobnej sekcji.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Ryzaron?

W razie przyjęcia większej niż zalecana dawki leku Ryzaron, a także wtedy, gdy istnieje podejrzenie, że tabletki połknęło dziecko, należy skontaktować się z lekarzem lub natychmiast zgłosić się do szpitalnego oddziału ratunkowego. Na wizytę warto zabrać ze sobą opakowanie leku – ułatwi to personelowi medycznemu ustalenie, jaka substancja i w jakiej mocy została przyjęta.

Objawy, które mogą towarzyszyć przedawkowaniu allopurynolu, to:

• nudności,
• wymioty,
• biegunka,
• zawroty głowy.

Nie należy samodzielnie przyjmować dodatkowych tabletek ani modyfikować dawkowania w celu „wyrównania" przyjętej nadmiernej dawki. Dalsze postępowanie powinno zostać ustalone przez personel medyczny.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Ryzaron – czy mogę spożywać alkohol?

Zalecenia dotyczące przyjmowania tabletek z posiłkiem. Tabletki leku Ryzaron należy połykać, popijając wodą, i przyjmować po posiłku. Taki sposób podawania jest szczególnie istotny u osób, u których w trakcie terapii pojawiają się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.

Podaż płynów ma w tej terapii szczególne znaczenie. Podczas przyjmowania leku należy zapewnić odpowiednie nawodnienie organizmu na poziomie 2–3 litrów płynów na dobę. Wystarczające nawodnienie sprzyja rozcieńczeniu moczu, co ma znaczenie zwłaszcza u pacjentów, u których ilość kwasu moczowego w moczu może wzrastać – dotyczy to między innymi osób z chorobą nowotworową oraz pacjentów z zespołem Lescha-Nyhana.

Zachowanie odstępu przy przyjmowaniu wodorotlenku glinu. Jeżeli pacjent stosuje preparaty zawierające wodorotlenek glinu (obecny w części leków zobojętniających sok żołądkowy), jednoczesne przyjmowanie obu produktów może osłabiać działanie allopurynolu. Zaleca się zachowanie odstępu co najmniej 3 godzin pomiędzy przyjęciem obu leków.

A co z alkoholem? Ulotka dołączona do opakowania leku Ryzaron nie zawiera odrębnego punktu poświęconego spożywaniu alkoholu w trakcie terapii. Nie oznacza to jednak, że kwestia ta jest obojętna. Alkohol wpływa na gospodarkę kwasu moczowego w organizmie oraz obciąża wątrobę i nerki – a właśnie stan tych narządów jest istotny podczas leczenia allopurynolem i może wymagać modyfikacji dawki. Decyzję o ewentualnym spożywaniu alkoholu w trakcie terapii pacjent powinien omówić indywidualnie z lekarzem prowadzącym.

Dieta a leczenie. Ulotka nie wprowadza szczegółowych ograniczeń dietetycznych związanych bezpośrednio ze stosowaniem preparatu. W przypadku chorób przebiegających z podwyższonym stężeniem kwasu moczowego zalecenia żywieniowe są zwykle ustalane indywidualnie przez lekarza lub dietetyka i stanowią uzupełnienie leczenia farmakologicznego.

Czy można stosować Ryzaron w okresie ciąży i karmienia piersią?

Kobieta, która jest w ciąży, karmi piersią, przypuszcza, że może być w ciąży, lub planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza przed zastosowaniem leku Ryzaron.

Stosowanie w okresie ciąży. Dostępne dane dotyczące stosowania allopurynolu u kobiet w ciąży nie są wystarczające, aby ocenić możliwą szkodliwość substancji czynnej dla rozwijającego się dziecka. Z tego powodu allopurynol może być stosowany w ciąży wyłącznie wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla nienarodzonego dziecka. Ocena ta należy każdorazowo do lekarza prowadzącego.

Stosowanie w okresie karmienia piersią. Allopurynol przenika do mleka matki, w związku z czym nie zaleca się stosowania tej substancji podczas karmienia piersią. Kobieta karmiąca, u której istnieją wskazania do leczenia, powinna omówić z lekarzem dalsze postępowanie, w tym możliwe alternatywy terapeutyczne lub decyzję dotyczącą kontynuowania karmienia.

Jak każdy lek, Ryzaron może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Pełną listę z podziałem na częstość występowania znajdziesz w sekcji skutki uboczne leku Ryzaron.

Informacje o łączeniu z innymi lekami, suplementami znajdziesz w sekcji interakcje leku Ryzaron.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)