Kardiologia

Dla większości dorosłych optymalne ciśnienie to poniżej 120/80 mmHg. Prawidłowe wartości to 120-129/80-84 mmHg, podwyższone prawidłowe 130-139/85-89 mmHg. Nadciśnienie rozpoznajemy przy wartościach ≥140/90 mmHg. U osób starszych (>65 lat) docelowe może być 130-139/80-89 mmHg. U diabetyków i po zawale cel to <130/80 mmHg. Ważne są pomiary domowe – często są niższe niż gabinetowe o 5-10 mmHg. Regularne monitorowanie i stopniowe obniżanie ciśnienia pod kontrolą lekarza jest kluczowe dla skutecznej terapii.

Klasyczne objawy to: silny, ściskający ból w klatce piersiowej trwający >20 minut, promieniujący do lewego ramienia, żuchwy, pleców; duszność, zimne poty, nudności, lęk. U kobiet i diabetyków mogą wystąpić objawy nietypowe: ból w nadbrzuszu, między łopatkami, zmęczenie, zawroty głowy. W przypadku podejrzenia zawału: natychmiast wezwij 112, podaj 300mg aspiryny (jeśli brak uczulenia), ułóż chorego w pozycji półsiedzącej, nie dawaj jedzenia ani picia. Czas to mięsień sercowy – im szybsza interwencja, tym lepsze rokowanie. Nie bagatelizuj objawów, szczególnie u osób z czynnikami ryzyka.

Absolutnie nie. Nagłe odstawienie leków hypotensyjnych może prowadzić do groźnego skoku ciśnieniowego, zawału czy udaru. Leki na nadciśnienie najczęściej stosuje się dożywotnio. Jeśli ciśnienie się znormalizowało, to właśnie dzięki lekom, nie oznacza to wyleczenia. Modyfikacje dawkowania muszą być konsultowane z lekarzem. Stopniowe zmniejszanie dawek jest możliwe przy znacznej poprawie stylu życia (utrata masy ciała, dieta, aktywność fizyczna, redukcja stresu), ale zawsze pod kontrolą lekarską. Regularne pomiary domowe i wizyty kontrolne to podstawa bezpiecznej terapii.

Statyny są wskazane przy: cholesterolu LDL >190 mg/dl, cukrzycy z LDL >70 mg/dl, po zawale/udarze (niezależnie od poziomu cholesterolu), wysokim ryzyku sercowo-naczyniowym (>20% w skali SCORE). U osób zdrowych z LDL 115-189 mg/dl decyduje ocena ryzyka globalnego. Statyny nie tylko obniżają cholesterol, ale stabilizują blaszki miażdżycowe i zmniejszają stan zapalny. Leczenie jest długotrwałe, przerwanie prowadzi do powrotu wysokich wartości cholesterolu. Kontrola enzymów wątrobowych i CK przed leczeniem i w trakcie terapii. Miopatia to najczęstszy objaw niepożądany wymagający konsultacji.

Migotanie przedsionków to najczęstsza arytmia wymagająca kompleksowego leczenia. Cele to: kontrola rytmu/częstości, zapobieganie powikłaniom zakrzepowo-zatorowym, leczenie przyczyn. Leczenie przeciwkrzepliwe (warfaryna, NOAC) zależy od ryzyka udaru (skala CHA2DS2-VASc). Kontrola częstości: beta-blokery, werapamil, digoksyna do 60-100/min spoczynkowo. Kontrola rytmu: amiodaron, propafenon, flekainid, kardiowersja elektryczna. Ablacja u młodszych z napadowym AF. Ważne jest leczenie chorób współistniejących: nadciśnienia, niewydolności serca, nadczynności tarczycy. Regularne kontrole INR przy warfarynie, okresowe EKG i echo serca.

Tak, w kardiologii często stosuje się politerapię – kombinacje leków o różnych mechanizmach działania. Przykłady bezpiecznych kombinacji: ACE-I + beta-bloker + diuretyk w nadciśnieniu; statyna + aspirin + beta-bloker + ACE-I po zawale; digoksyna + beta-bloker w migotaniu przedsionków. Unikać: ACE-I + ARB (ryzyko hiperkaliemii), diuretyk + digoksyna bez kontroli potasu, verapamil + beta-bloker (ryzyko AV-bloku). Każda zmiana wymaga konsultacji – leki kardiologiczne mają wiele interakcji. Ważne jest stopniowe wprowadzanie, kontrola ciśnienia, funkcji nerek, elektrolitów. Nie odstawiaj leków bez porozumienia z lekarzem.

Podstawa profilaktyki to: regularna aktywność fizyczna (150 min tygodniowo umiarkowanego wysiłku), zdrowa dieta (śródziemnomorska, dużo warzyw/owoców, ograniczenie soli <5g/dzień, tłuszczów nasyconych), utrzymanie prawidłowej masy ciała (BMI 18,5-24,9), niepalenie tytoniu, ograniczenie alkoholu (<20g/dzień mężczyźni, <10g kobiety), radzenie sobie ze stresem, wystarczający sen (7-8h). Regularne kontrole: ciśnienie, cholesterol, glukoza, EKG po 40. roku życia. Szczepienia przeciw grypie zmniejszają ryzyko zawału o 15-45%. Suplementacja kwasu omega-3, koenzym Q10 może być korzystna, ale nie zastąpi zdrowego stylu życia.