Citrolyt - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Citrolyt?

Citrolyt to preparat stosowany w leczeniu schorzeń związanych z zaburzeniami gospodarki kwasowo-zasadowej w układzie moczowym. Podstawowym mechanizmem działania preparatu jest jego zdolność do alkalizacji moczu poprzez właściwości buforujące zawartych w nim cytrynianów oraz kwasu cytrynowego.

Preparat znajduje zastosowanie przede wszystkim w kamicy dróg moczowych złożonej z kwasu moczowego i moczanów. Występowanie tego typu złogów jest ściśle związane z kwaśnym odczynem moczu, który sprzyja krystalizacji kwasu moczowego. W środowisku o niskim pH kwas moczowy występuje w formie trudno rozpuszczalnej, co prowadzi do powstawania złogów w drogach moczowych. Zastosowanie preparatu umożliwia doprowadzenie pH moczu do wartości od 6,4 do 6,8, czyli bliskich obojętnemu. W takich warunkach kwas moczowy przechodzi w łatwo rozpuszczalny moczan jednosodowy, co zapobiega krystalizacji oraz umożliwia wtórne rozpuszczenie już powstałych złogów.

Drugim wskazaniem do stosowania preparatu jest dna moczanowa, schorzenie metaboliczne charakteryzujące się nadmiernym gromadzeniem kwasu moczowego w organizmie. W przebiegu dny moczanowej dochodzi do wytrącania się kryształów moczanu sodu w tkankach, co może prowadzić do uszkodzenia stawów oraz innych narządów. Podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi sprzyja również jego wydalaniu przez nerki i krystalizacji w drogach moczowych. Alkalizacja moczu osiągana dzięki preparatowi zmniejsza ryzyko powstawania kamieni moczanowych, które stanowią częste powikłanie dny moczanowej.

Działanie preparatu opiera się na mechanizmie buforowania pH moczu. Po przyjęciu doustnym substancje czynne są wchłaniane z przewodu pokarmowego i wydalane przez nerki, gdzie wpływają na odczyn moczu. Cytrynian potasu i cytrynian sodu, będące solami słabego kwasu cytrynowego, po metabolizmie w organizmie dostarczają zasadowych równoważników, które neutralizują kwasy wydalane w moczu. Kwas cytrynowy natomiast, mimo swojego kwaśnego charakteru, po przemianie metabolicznej również przyczynia się do alkalizacji, gdyż jest metabolizowany do dwutlenku węgla i wody z wytworzeniem jonów wodorowęglanowych.

Istotnym aspektem terapii jest utrzymanie pH moczu w wąskim, precyzyjnie określonym zakresie. Wartości pH poniżej 6,4 są niewystarczające do zapobiegania krystalizacji kwasu moczowego, natomiast wartości powyżej 6,8 mogą sprzyjać powstawaniu innych typów kamieni, takich jak fosforany wapnia. Dlatego podczas terapii konieczne jest regularne monitorowanie odczynu moczu i dostosowywanie dawkowania preparatu do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Terapia preparatem wymaga czasu – typowy okres leczenia trwa od 6 do 12 miesięcy, co jest uzależnione od wielkości złogów oraz ich odpowiedzi na leczenie. W przypadku kamicy moczanowej obserwuje się skłonność do nawrotów, dlatego po zakończeniu leczenia właściwego zaleca się okresową terapię profilaktyczną, szczególnie gdy w badaniach moczu pojawiają się niepokojące zmiany, takie jak zwiększona ilość erytrocytów czy kryształów kwasu moczowego. Profilaktyka zwykle trwa od 1 do 3 miesięcy.

Należy podkreślić, że stosowanie preparatu powinno odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarską. Wymaga to regularnych badań kontrolnych, w tym oznaczeń pH moczu oraz monitorowania stężenia elektrolitów w osoczu, zwłaszcza potasu i sodu. Prawidłowe nawodnienie organizmu stanowi istotny element terapii – podczas leczenia należy spożywać co najmniej 2-2,5 litra płynów dziennie, co wspomaga rozpuszczanie i eliminację złogów oraz zapobiega nadmiernemu zagęszczeniu moczu.

Aktualna ulotka leku Citrolyt

Jaki jest skład Citrolyt, jakie substancje zawiera?

Preparat zawiera trzy substancje czynne w postaci granulatu do sporządzania roztworu doustnego. W 100 g granulatu znajduje się:

• Cytrynian potasu jednowodny (Kalii citras) – 46,4 g
• Cytrynian sodu dwuwodny (Natrii citras) – 39,1 g
• Kwas cytrynowy jednowodny (Acidum citricum) – 14,5 g

Do odmierzania dawki służy dołączona do opakowania podwójna łyżka miarowa. Pojedyncza porcja 2,5 g granulatu (objętość mniejszej strony łyżki) zawiera 1,16 g cytrynianu potasu, 0,98 g cytrynianu sodu oraz 0,36 g kwasu cytrynowego. Natomiast porcja 5,0 g granulatu (objętość większej strony łyżki) zawiera odpowiednio 2,32 g cytrynianu potasu, 1,96 g cytrynianu sodu oraz 0,72 g kwasu cytrynowego.

Substancje pomocnicze wchodzące w skład preparatu to żółcień pomarańczowa (E 110), substancja poprawiająca smak i zapach pomarańczowa, etylowanilina oraz etanol 96%. Należy zwrócić uwagę, że żółcień pomarańczowa może powodować reakcje alergiczne u osób wrażliwych na ten barwnik.

Istotne z punktu widzenia pacjentów stosujących dietę z ograniczeniem sodu lub potasu jest to, że 10 g granulatu zawiera około 1,7 g potasu oraz około 1,0 g sodu. Te informacje są szczególnie ważne dla osób z niewydolnością serca, nadciśnieniem tętniczym lub innymi schorzeniami wymagającymi kontroli spożycia elektrolitów.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Citrolyt?

W przypadku przyjęcia większej niż zalecana dawki preparatu należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą. Przedawkowanie może prowadzić do wystąpienia objawów wymagających interwencji medycznej.

Objawy przedawkowania mogą obejmować:

• Kołatanie serca – uczucie nieregularnej lub przyspieszonej pracy serca
• Obrzęk kończyn – gromadzenie się płynu w tkankach, szczególnie w obrębie nóg i stóp
• Zaburzenia częstości akcji serca – zmniejszenie lub zwiększenie tętna
• Zaburzenia równowagi – problemy z utrzymaniem prawidłowej postawy ciała

Wymienione objawy mogą być związane z nadmiernym stężeniem elektrolitów we krwi, szczególnie potasu i sodu, które są głównymi składnikami preparatu. Hiperkaliemia (podwyższone stężenie potasu) może prowadzić do poważnych zaburzeń czynności serca, w tym zaburzeń przewodnictwa przedsionkowo-komorowego. Nadmiar sodu natomiast sprzyja zatrzymaniu wody w organizmie, co może objawiać się obrzękami.

Postępowanie w przypadku przedawkowania:

Nie istnieje specyficzna odtrutka na przedawkowanie preparatu. Lekarz zastosuje leczenie objawowe dostosowane do stanu klinicznego pacjenta. Może ono obejmować monitorowanie parametrów życiowych, badania laboratoryjne stężenia elektrolitów oraz odpowiednie postępowanie mające na celu normalizację zaburzonej równowagi elektrolitowej i kwasowo-zasadowej. W razie potrzeby może być konieczne zastosowanie płynoterapii lub innych środków wspomagających czynność układu krążenia i nerek.

W przypadku pominięcia dawki nie należy stosować dawki podwójnej w celu jej uzupełnienia. Należy po prostu przyjąć następną dawkę o zaplanowanej porze.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Citrolyt – czy mogę spożywać alkohol?

Podczas stosowania preparatu nie należy pić alkoholu. Spożycie alkoholu może nasilać działania niepożądane leku dotyczące układu nerwowego, takie jak zawroty głowy czy zaburzenia równowagi. Alkohol może również wpływać na gospodarkę elektrolitową organizmu oraz funkcjonowanie nerek, co może zakłócać terapeutyczne działanie preparatu.

Zalecenia dotyczące przyjmowania preparatu:

• Preparat należy przyjmować zawsze po posiłku, nigdy na czczo – zmniejsza to ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego
• Dawkę granulatu rozpuszcza się w pół szklanki wody i wypija
• Bardzo istotne jest odpowiednie nawodnienie organizmu – w czasie leczenia należy spożywać co najmniej 2-2,5 litra płynów dziennie
• W przypadku zwiększonej utraty wody przez organizm (np. podczas silnego pocenia się, wymiotów, biegunki) konieczne jest dodatkowe uzupełnienie płynów zgodnie z zaleceniami lekarza

Uwagi dietetyczne:

Pacjenci przyjmujący preparat powinni pamiętać, że zawiera on znaczne ilości sodu i potasu. W 10 g granulatu znajduje się około 1,0 g sodu oraz około 1,7 g potasu. Informacja ta jest szczególnie istotna dla osób stosujących dietę z ograniczeniem tych elektrolitów, w tym pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca lub niewydolnością nerek.

Nie ma szczególnych ograniczeń dotyczących rodzaju spożywanych pokarmów, jednak należy pamiętać o unikaniu diety nadmiernie bogatej w białko zwierzęce, które może zwiększać wydalanie kwasu moczowego. Warto skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem w celu ustalenia optymalnego planu żywieniowego wspierającego leczenie kamicy moczanowej lub dny moczanowej.

Czy można stosować Citrolyt w okresie ciąży i karmienia piersią?

Preparat jest przeciwwskazany w okresie ciąży i karmienia piersią. Stanowi to bezwzględne przeciwwskazanie wymienione w ulotce leku.

Brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania preparatu u kobiet w ciąży. Nie przeprowadzono odpowiednich badań, które mogłyby jednoznacznie potwierdzić brak ryzyka dla płodu lub dziecka karmionego piersią. Z tego względu preparat nie powinien być stosowany przez kobiety ciężarne oraz karmiące piersią.

Wyjątkowe sytuacje:

Preparat może być rozważony do stosowania w okresie ciąży i karmienia piersią jedynie w wyjątkowych przypadkach, gdy istnieje zdecydowana konieczność suplementacji cytrynianem sodu, cytrynianem potasu i kwasem cytrynowym, a w opinii lekarza korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym zagrożeniem dla płodu lub niemowlęcia. Decyzja o zastosowaniu preparatu w takich sytuacjach powinna być podjęta wyłącznie przez lekarza prowadzącego po dokładnej ocenie stanu klinicznego pacjentki oraz dostępnych alternatyw terapeutycznych.

Zalecenia dla kobiet w wieku rozrodczym:

Kobiety w wieku rozrodczym przyjmujące preparat powinny stosować odpowiednią metodę antykoncepcji. W przypadku planowania ciąży należy wcześniej skonsultować się z lekarzem w celu ustalenia dalszego postępowania terapeutycznego. Jeśli ciąża zostanie stwierdzona w trakcie stosowania preparatu, należy natychmiast poinformować o tym lekarza prowadzącego, który podejmie decyzję o kontynuacji lub przerwaniu terapii.

Przed rozpoczęciem stosowania preparatu lekarz powinien być poinformowany o ewentualnej ciąży, przypuszczeniu ciąży lub planowaniu potomstwa. Podobnie w przypadku karmienia piersią konieczna jest wcześniejsza konsultacja z lekarzem prowadzącym.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)