GNAK

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest GNAK?

GNAK jest wieloskładnikowym roztworem do infuzji, który znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy pacjent nie jest w stanie przyjmować płynów i pokarmu drogą doustną. Preparat ten pełni rolę źródła płynów, elektrolitów oraz węglowodanów, co czyni go istotnym elementem terapii wspomagającej w leczeniu szpitalnym.

Glukoza zawarta w roztworze stanowi podstawowe źródło energii dla organizmu, dostarczając 200 kilokalorii na litr. Jest to szczególnie istotne u pacjentów, którzy przechodzą zabiegi chirurgiczne, cierpią na zaburzenia przewodu pokarmowego uniemożliwiające normalną absorpcję pokarmów, lub znajdują się w stanach zwiększonego zapotrzebowania energetycznego. Glukoza jako prosty cukier jest szybko metabolizowana przez komórki organizmu, zapewniając niezbędną energię do podstawowych procesów życiowych.

Roztwór zawiera także kluczowe elektrolity niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Sód i chlorek odpowiadają za utrzymanie prawidłowego ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych oraz równowagi wodno-elektrolitowej. Potas jest niezbędny do prawidłowej pracy mięśnia sercowego, przewodnictwa nerwowego oraz funkcji komórkowych. Magnez uczestniczy w ponad 300 reakcjach enzymatycznych w organizmie, wspierając prawidłową pracę układu nerwowego i mięśniowego. Octan natomiast pełni rolę bufora, pomagając w utrzymaniu prawidłowego pH krwi.

Preparat jest stosowany u pacjentów hospitalizowanych, którzy wymagają żywienia pozajelitowego lub uzupełnienia płynów i elektrolitów. Może być wykorzystywany jako podstawowe źródło węglowodanów w krótkoterminowej terapii żywieniowej, szczególnie w stanach ostrego niedoboru płynów, po zabiegach operacyjnych, w przypadku zaburzeń świadomości uniemożliwiających samodzielne spożywanie pokarmu, lub u pacjentów z ciężkimi wymiotami i biegunką prowadzącymi do odwodnienia. Ważne jest jednak, aby w przypadku długotrwałego leczenia uzupełnić terapię o dodatkowe składniki odżywcze, takie jak białka, tłuszcze, witaminy i mikroelementy.

Roztwór podawany jest wyłącznie drogą dożylną pod ścisłą kontrolą medyczną. Lekarz monitoruje stężenie elektrolitów we krwi oraz równowagę kwasowo-zasadową organizmu, aby dostosować szybkość i objętość infuzji do indywidualnych potrzeb pacjenta. U osób z cukrzycą konieczna jest szczególna ostrożność ze względu na zawartość glukozy, która może podnosić poziom cukru we krwi. W takich przypadkach może być konieczne równoczesne podawanie insuliny.

Aktualna ulotka leku GNAK

Jaki jest skład GNAK, jakie substancje zawiera?

Każdy litr roztworu GNAK zawiera następujące substancje czynne:

• Glukoza jednowodna – 50 g
• Sodu chlorek – 1 g
• Sodu octan trójwodny – 3,13 g
• Potasu chlorek – 1,50 g
• Magnezu chlorek sześciowodny – 0,30 g

Substancjami pomocniczymi są kwas solny stężony (służący do ustalenia odpowiedniego pH roztworu) oraz woda do wstrzykiwań. Roztwór charakteryzuje się pH w zakresie 4,5–6,5. Preparat jest przezroczystym roztworem pozbawionym widocznych cząstek, podawanym w plastikowych workach poliolefinowo-poliamidowych typu Viaflo.

Co zrobić w przypadku przedawkowania GNAK?

Przedawkowanie GNAK lub zbyt szybkie podanie roztworu może prowadzić do szeregu objawów niepożądanych. Najczęściej występuje przeciążenie wodą i sodem, co objawia się nagromadzeniem płynu w tkankach (obrzękiem) i opuchnięciem, szczególnie kończyn i twarzy.

Objawy przedawkowania mogą obejmować:

• Zaburzenia metaboliczne: wysokie stężenie cukru we krwi (hiperglikemia), podwyższone stężenie magnezu we krwi, zakwaszenie krwi (kwasica)
• Objawy neurologiczne: uczucie mrowienia kończyn (parestezja), stan splątania, senność, śpiączka, zniesienie odruchów ścięgnistych, sztywność mięśni, drżenie i kurcze mięśni (tężyczka)
• Objawy sercowo-naczyniowe: nieregularne bicie serca (arytmia), bardzo wolne bicie serca (bradykardia lub blok serca), niskie ciśnienie krwi, w skrajnych przypadkach zatrzymanie akcji serca
• Objawy oddechowe: zmniejszenie głębokości i częstości oddechów (depresja oddechowa), skrócenie oddechu
• Objawy mięśniowe: osłabienie mięśni, niezdolność ruchowa (paraliż)
• Objawy przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, pragnienie
• Inne objawy: zaczerwienienie skóry, zmiany nastroju, zmęczenie

W przypadku wystąpienia któregokolwiek z powyższych objawów należy natychmiast poinformować lekarza. Infuzja zostanie przerwana, a lekarz zastosuje odpowiednie leczenie objawowe w zależności od występujących dolegliwości. Może to obejmować korektę zaburzeń elektrolitowych, podaż leków regulujących pracę serca, wspomaganie oddychania lub inne interwencje medyczne.

Jeżeli do roztworu dodano inne leki i nastąpiło przedawkowanie, dodatkowy preparat również może powodować specyficzne objawy – w takim przypadku należy zapoznać się z ulotką dołączoną do tego leku.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania GNAK – czy mogę spożywać alkohol?

Pacjenci otrzymujący GNAK zwykle znajdują się w stanie, który uniemożliwia normalne przyjmowanie pokarmów i płynów drogą doustną – właśnie dlatego stosuje się u nich żywienie pozajelitowe. Decyzję o tym, co pacjent może jeść lub pić w trakcie terapii, podejmuje wyłącznie lekarz prowadzący na podstawie oceny stanu klinicznego.

W przypadku pacjentów hospitalizowanych otrzymujących infuzje spożywanie alkoholu jest bezwzględnie przeciwwskazane. Alkohol może nasilać odwodnienie, zaburzać równowagę elektrolitową oraz metabolizm glukozy, a także wchodzić w interakcje z innymi lekami podawanymi pacjentowi. Ponadto stan zdrowia wymagający żywienia pozajelitowego z reguły wyklucza możliwość spożywania alkoholu.

Po zakończeniu leczenia i powrocie do zdrowia decyzję o wznowieniu normalnej diety, w tym ewentualnym spożywaniu alkoholu, należy skonsultować z lekarzem.

Czy można stosować GNAK w okresie ciąży i karmienia piersią?

Przed zastosowaniem GNAK u kobiety w ciąży lub karmiącej piersią należy poinformować lekarza o tym fakcie. Lekarz dokona indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka i zdecyduje, czy podanie preparatu jest wskazane w danej sytuacji klinicznej.

Roztwór zawiera substancje naturalnie występujące w organizmie (glukozę, elektrolity), jednak każda interwencja medyczna w okresie ciąży wymaga szczególnej ostrożności. Preparat może być stosowany u kobiet w ciąży, jeśli stan kliniczny tego wymaga, pod warunkiem ścisłego monitorowania medycznego.

Szczególną uwagę należy zwrócić u kobiet ciężarnych z:

• Wysokim ciśnieniem krwi w czasie ciąży (stan przedrzucawkowy lub rzucawka)
• Cukrzycą ciążową lub cukrzycą przedciążową
• Zaburzeniami równowagi elektrolitowej

W tych przypadkach szczególnie istotne jest monitorowanie stężenia glukozy i elektrolitów we krwi oraz dostosowanie tempa infuzji. Lekarz może także zwrócić uwagę na ryzyko niskiego stężenia sodu we krwi (hiponatremia), które może być szczególnie niebezpieczne podczas ciąży.

W okresie karmienia piersią lekarz podejmie decyzję o możliwości stosowania preparatu, biorąc pod uwagę stan zdrowia matki oraz potencjalne ryzyko dla dziecka. Elektrolity i glukoza są składnikami naturalnie obecnymi w organizmie i w mleku matki, jednak każda sytuacja wymaga indywidualnej oceny medycznej.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)