Tlenek azotu Messer - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Tlenek azotu Messer?

Tlenek azotu Messer jest gazem medycznym zawierającym tlenek azotu, stosowanym w terapii stanów związanych z podwyższonym ciśnieniem krwi w płucach. Lek działa poprzez selektywną rozszerzającą aktywność na naczynia płucne, co prowadzi do obniżenia oporu naczyniowego w układzie oddechowym i poprawy utlenowania krwi.

Pierwszym wskazaniem do zastosowania preparatu jest hipoksyjna niewydolność oddechowa u noworodków, określana również jako trwałe nadciśnienie płucne noworodków. Stan ten charakteryzuje się niewydolnością płuc związaną ze zbyt wysokim ciśnieniem krwi w naczyniach płucnych, co uniemożliwia prawidłową wymianę gazową. Stosowana wziewnie mieszanina gazów zawierająca tlenek azotu może poprawiać przepływ krwi przez płuca, co z kolei zwiększa ilość tlenu dostarczanego do krwi dziecka i zmniejsza ryzyko powikłań związanych z niedotlenieniem organizmu.

Drugim istotnym wskazaniem jest wysokie ciśnienie krwi w płucach związane z operacją serca. Dotyczy to pacjentów w szerokim przedziale wiekowym – od noworodków, przez niemowlęta, dzieci i młodzież w wieku od 0 do 17 lat, aż po osoby dorosłe. W kontekście zabiegów kardiochirurgicznych tlenek azotu podawany wziewnie może poprawiać czynność serca i zwiększać przepływ krwi przez układ płucny, co przekłada się na lepsze utlenowanie krwi w okresie pooperacyjnym.

Mechanizm działania tlenku azotu opiera się na jego właściwościach rozszerzających naczynia krwionośne. Po podaniu wziewnym, cząsteczki gazu docierają do pęcherzyków płucnych, gdzie dyfundują przez błonę pęcherzykowo-włośniczkową do gładkich mięśni naczyń krwionośnych. Tam aktywują cyklazę guanylanową, co prowadzi do zwiększenia stężenia cyklicznego GMP i w rezultacie do rozluźnienia mięśni gładkich naczyń i ich rozszerzenia. Kluczowe jest to, że działanie to ma charakter selektywny – dotyczy głównie naczyń płucnych, bez istotnego wpływu na ciśnienie systemowe.

Terapia tlenkiem azotu wymaga ścisłego monitorowania klinicznego, ponieważ nie u wszystkich pacjentów przynosi oczekiwane rezultaty. Dlatego w praktyce klinicznej zawsze należy rozważyć alternatywne metody leczenia, jeśli odpowiedź na tlenek azotu okaże się niewystarczająca. Lek może być podawany wyłącznie przez wykwalifikowany personel medyczny w warunkach szpitalnych, z zastosowaniem specjalistycznych systemów dostarczania gazu, które zapewniają precyzyjną kontrolę dawki i ciągłe monitorowanie stężenia podawanego gazu oraz produktów jego przemian.

Należy podkreślić, że Tlenek azotu Messer nie jest wskazany w niektórych szczególnych sytuacjach klinicznych. Badania kliniczne nie wykazały skuteczności u noworodków z wrodzoną przepukliną przeponową. U noworodków ze szczególnymi wrodzonymi wadami serca tlenek azotu może nawet prowadzić do pogorszenia krążenia, dlatego wymaga szczególnej ostrożności w ocenie klinicznej. Lek nie powinien być również stosowany u wcześniaków urodzonych przed 34 tygodniem ciąży.

Aktualna ulotka leku Tlenek azotu Messer

Jaki jest skład Tlenek azotu Messer, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną preparatu jest tlenek azotu (Nitrogenii oxidum) w stężeniu 800 ppm (V/V), co oznacza 800 części na milion w stosunku objętościowym. Pozostałym składnikiem jest azot, który pełni funkcję gazu nośnego i rozcieńczalnika.

Lek jest dostarczany w postaci sprężonego gazu medycznego w aluminiowych butlach napełnionych pod ciśnieniem bezwzględnym 200 barów. Dostępne są trzy wielkości opakowań:

• Dwulitrowa butla – po rozprężeniu daje 381 litrów gazu pod ciśnieniem 1 bara w temperaturze 15°C
• Dziesięciolitrowa butla – po rozprężeniu daje 1903 litry gazu pod ciśnieniem 1 bara w temperaturze 15°C
• Dwudziestolitrowa butla – po rozprężeniu daje 3806 litrów gazu pod ciśnieniem 1 bara w temperaturze 15°C

Butle mają charakterystyczną kolorystykę – czasza w kolorze turkusowo-niebieskim, korpus biały – i są wyposażone w wykonany ze stali nierdzewnej zawór ciśnienia resztkowego ze specjalną końcówką wylotową, co zapewnia bezpieczne i precyzyjne dozowanie gazu.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Tlenek azotu Messer?

Zbyt duże ilości tlenku azotu podawanego wziewnie mogą wpływać na zdolność krwi do przenoszenia tlenu poprzez powstawanie methemoglobiny. Jest to proces, w którym żelazo w cząsteczce hemoglobiny ulega utlenieniu, przez co traci zdolność do wiązania tlenu. Proces ten będzie monitorowany w regularnie pobieranych próbkach krwi.

W razie stwierdzenia podwyższonego stężenia methemoglobiny, dawka leku zostanie odpowiednio zmniejszona. Lekarz może również rozważyć podanie leków wspomagających, takich jak:

• Witamina C (kwas askorbinowy) – która wspomaga redukcję methemoglobiny do prawidłowej hemoglobiny
• Błękit metylenowy – lek specyficznie działający na obniżenie poziomu methemoglobiny
• Transfuzja krwi – w przypadkach ciężkiego przedawkowania, aby poprawić zdolność krwi do przenoszenia tlenu

Należy pamiętać, że tlenek azotu może wchodzić w reakcję z tlenem, tworząc dwutlenek azotu, który może powodować podrażnienie dróg oddechowych. Dlatego w trakcie terapii monitoruje się również stężenie tego związku, a w przypadku wystąpienia podwyższonych stężeń dawka jest odpowiednio redukowana.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Tlenek azotu Messer – czy mogę spożywać alkohol?

Ze względu na specyfikę podawania leku – w postaci gazu wziewnego u pacjentów hospitalizowanych, często w stanie ciężkim – zagadnienie spożywania pokarmów i napojów regulowane jest przez personel medyczny w zależności od ogólnego stanu klinicznego pacjenta. Nie ma bezpośrednich interakcji między tlenkiem azotu podawanym wziewnie a przyjmowanym pokarmem czy płynami.

Kwestia spożywania alkoholu nie ma zastosowania, ponieważ lek stosowany jest w warunkach szpitalnych u pacjentów w stanach nagłych lub w okresie okołooperacyjnym, gdzie spożywanie alkoholu jest bezwzględnie niedopuszczalne ze względów medycznych niezależnie od stosowanej farmakoterapii.

Czy można stosować Tlenek azotu Messer w okresie ciąży i karmienia piersią?

Tlenek azotu Messer nie jest zalecany do stosowania w okresie ciąży i karmienia piersią. Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tlenku azotu u kobiet w ciąży oraz wpływu na rozwój płodu.

Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poinformować o tym lekarza przed planowanym zastosowaniem leku. Lekarz oceni stosunek potencjalnych korzyści do ryzyka i podejmie decyzję o ewentualnym zastosowaniu preparatu tylko w sytuacjach, gdy jest to bezwzględnie konieczne dla ratowania życia lub zdrowia matki.

W przypadku karmienia piersią należy rozważyć przerwanie karmienia w okresie stosowania tlenku azotu, w zależności od wskazań klinicznych i długości planowanej terapii.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)