Skutki uboczne Methotrexat-Ebewe

Nawet po zastosowaniu małych dawek leku mogą wystąpić ciężkie działania niepożądane. Należy natychmiast poinformować lekarza, jeśli wystąpi nagle świszczący oddech, trudności w oddychaniu, obrzęk powiek, twarzy lub warg, wysypka lub świąd (zwłaszcza obejmujące całe ciało) – mogą to być objawy ciężkiej reakcji alergicznej.

Ciężkie działania niepożądane wymagające natychmiastowego kontaktu z lekarzem:

• Dolegliwości płucne: ogólne złe samopoczucie, suchy drażniący kaszel, skrócenie oddechu, duszność podczas spoczynku, ból w klatce piersiowej lub gorączka
• Silne łuszczenie się skóry lub powstawanie pęcherzy na skórze
• Niewyjaśnione krwawienie (w tym krwawe wymioty) lub powstawanie siniaków
• Ciężka biegunka
• Owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej
• Czarne lub smoliste stolce, krew w moczu lub w kale
• Drobne czerwone plamki na skórze
• Gorączka, zażółcenie skóry (żółtaczka)
• Ból lub trudności w oddawaniu moczu
• Uczucie pragnienia i częste oddawanie moczu
• Napady padaczkowe (drgawki), utrata przytomności
• Nieostre widzenie lub zaburzenia widzenia
• Krwioplucie (odkrztuszanie wydzieliny z krwią)

Bardzo częste działania niepożądane (mogą występować częściej niż u 1 na 10 osób): zmniejszona odporność na zakażenia, zapalenie gardła, zmniejszenie liczby płytek krwi (małopłytkowość), zmniejszenie liczby krwinek białych (leukopenia), ból głowy, zawroty głowy, kaszel, utrata apetytu, biegunka, ból brzucha, nudności, wymioty, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT), fosfatazy zasadowej, zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi, zmniejszenie klirensu kreatyniny, łysienie, zmęczenie, osłabienie, złe samopoczucie.

Częste działania niepożądane (mogą występować rzadziej niż u 1 na 10 osób): półpasiec, niedokrwistość, zmniejszenie liczby krwinek czerwonych, krwinek białych i płytek krwi (pancytopenia), całkowity lub prawie całkowity brak granulocytów (agranulocytoza), zahamowanie czynności szpiku kostnego, senność, uczucie drętwienia lub mrowienia, zapalenie spojówek, powikłania płucne na skutek śródmiąższowego zapalenia płuc, zapalenia pęcherzyków płucnych (mogą prowadzić do zgonu), ostry obrzęk płuc, wysypka, rumień, świąd, owrzodzenie skóry, wrażliwość na światło.

Niezbyt częste działania niepożądane (mogą występować rzadziej niż u 1 na 100 osób): zakażenia oportunistyczne (zagrażające życiu), chłoniak złośliwy, reakcje alergiczne aż do wstrząsu anafilaktycznego, zahamowanie czynności układu odpornościowego, cukrzyca, depresja, niedowład połowiczy, splątanie, napady drgawek, encefalopatia/leukoencefalopatia, zapalenie naczyń krwionośnych, zwłóknienie płuc, wysięk płucny, owrzodzenie błony śluzowej żołądka i jelit, krwotok, zapalenie trzustki, toksyczne działanie na wątrobę, stłuszczenie wątroby, przewlekłe zwłóknienie i marskość wątroby, zmniejszenie stężenia albumin w surowicy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella), pokrzywka, zwiększona pigmentacja skóry, reakcje przypominające oparzenia słoneczne, guzki pometotreksatowe, zaburzenia gojenia się ran, bolesność zmian łuszczycowych, bóle stawów, bóle mięśni, osteoporoza, nefropatia, niewydolność nerek, zapalenie i owrzodzenie pęcherza moczowego, krwiomocz, zaburzenia oddawania moczu, wady wrodzone u płodu, zapalenie i owrzodzenie pochwy.

Rzadkie działania niepożądane (mogą występować rzadziej niż u 1 na 1000 osób): posocznica (w tym przypadki zakończone zgonem), niedokrwistość megaloblastyczna, zmiany nastroju, przemijające zaburzenia postrzegania, niedowład, zaburzenia mowy (dyzartria i afazja), mielopatia (po podaniu dolędźwiowym), zaburzenia widzenia (również ciężkie), ciężka zakrzepica naczyń siatkówki, niedociśnienie tętnicze, zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, zapalenie gardła, zatrzymanie oddechu, zatorowość płucna, zapalenie jelit, zapalenie dziąseł, smoliste stolce, ostre zapalenie wątroby, trądzik, wybroczyny, rumień wielopostaciowy, nasilenie zmian pigmentacyjnych paznokci, oddzielanie się płytki paznokciowej, złamania kości z przeciążenia, zwiększone stężenie kwasu moczowego, mocznika i kreatyniny w surowicy.

Bardzo rzadkie działania niepożądane (mogą występować rzadziej niż u 1 na 10 000 osób): zapalenie wątroby wywołane przez wirusa opryszczki zwykłej, kryptokokoza, histoplazmoza, nokardioza, zakażenia wywołane wirusem cytomegalii (m.in. zapalenie płuc), rozsiane zakażenie wirusem opryszczki zwykłej, zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii, zespół rozpadu guza (u pacjentów leczonych z powodu choroby nowotworowej), niedokrwistość aplastyczna, eozynofilia, neutropenia, limfadenopatia, zaburzenia limfoproliferacyjne, hipogammaglobulinemia, miastenia, ból w kończynach, zaburzenia smaku (metaliczny posmak), ostre jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych z odczynem oponowym, objawy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych bez zakażenia (porażenie, wymioty), zaburzenia nerwów czaszkowych, obrzęk okołooczodołowy, zapalenie brzegów powiek, łzawienie, światłowstręt, przemijająca ślepota, utrata wzroku, zapalenie osierdzia, tamponada osierdzia, wysięk osierdziowy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcje przypominające astmę oskrzelową, krwawe wymioty, ostra martwica wątroby, ostre zwyrodnienie wątroby, niewydolność wątroby, czyraczność, teleangiektazje, ostra zanokcica, krwiomocz, białkomocz, śmierć płodu, zaburzenia wytwarzania plemników, zaburzenia wytwarzania komórek jajowych, niepłodność, zaburzenia cyklu miesiączkowego, utrata libido, impotencja, upławy, ginekomastia, dreszcze.

Działania niepożądane o nieznanej częstości: zapalenie płuc, uaktywnienie wirusowego zapalenia wątroby typu B, zaostrzenie wirusowego zapalenia wątroby typu C, neurotoksyczność, zlepne zapalenie pajęczynówki, porażenie poprzeczne, stupor, ataksja, otępienie, zwiększenie ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego, ból w klatce piersiowej, niedotlenienie, krwawienie pęcherzykowe (notowane podczas stosowania metotreksatu u pacjentów z zasadniczą chorobą reumatologiczną), niezakaźne zapalenie otrzewnej, perforacja jelita, zapalenie języka, ostre rozdęcie okrężnicy, polekowa reakcja z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS), zapalenie skóry, zaczerwienienie i łuszczenie się skóry, nasilenie zmian łuszczycowych po jednoczesnej ekspozycji na promieniowanie UV, owrzodzenie skóry (u pacjentów z łuszczycą), opuchlizna, martwica kości, martwica kości szczęki, rak skóry (u pacjentów leczonych z powodu łuszczycy), retinopatia, napady drgawek, encefalopatia.

Jeśli u pacjenta wystąpi biegunka lub owrzodzenie w obrębie jamy ustnej i gardła, należy natychmiast zgłosić to lekarzowi, gdyż konieczne może być przerwanie leczenia ze względu na ryzyko perforacji przewodu pokarmowego lub krwotocznego zapalenia jelit. Stosowanie metotreksatu może być przyczyną nawrotu zapalenia skóry i poparzenia skóry spowodowanego przez napromienianie (tzw. reakcje przypomnienia).