Xanax - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Xanax?

Xanax to lek zawierający alprazolam, substancję należącą do grupy benzodiazepin, która wykazuje działanie przeciwlękowe. Lek znajduje zastosowanie w leczeniu objawów stanów lękowych u dorosłych pacjentów, wyłącznie w sytuacjach, w których objawy są znacznie nasilone, uniemożliwiają prawidłowe funkcjonowanie w codziennym życiu lub są bardzo uciążliwe dla pacjenta. Preparat został opracowany z przeznaczeniem do terapii krótkotrwałej, co oznacza, że nie jest przewidziany do długotrwałego stosowania.

Mechanizm działania alprazolamu polega na nasileniu hamującego działania kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) w ośrodkowym układzie nerwowym. Substancja łączy się ze specyficznymi receptorami w mózgu, co prowadzi do redukcji nadmiernej aktywności neuronalnej, a w konsekwencji do zmniejszenia objawów lękowych. Działanie to przejawia się również właściwościami uspokajającymi, nasennymi oraz zwiotczającymi mięśnie. Dzięki tym właściwościom farmakologicznym alprazolam może przynieść szybką ulgę pacjentom cierpiącym na intensywne objawy lękowe.

Wskazaniem do stosowania leku jest leczenie objawowe stanów lękowych, które charakteryzują się znacznym nasileniem i istotnie wpływają na jakość życia pacjenta. Może to obejmować objawy takie jak ciągłe uczucie napięcia, niepokój, trudności w koncentracji, zaburzenia snu związane z lękiem, czy objawy somatyczne towarzyszące lękowi. Ważne jest, aby lek był stosowany wyłącznie w sytuacjach, gdy objawy są na tyle nasilone, że uniemożliwiają pacjentowi normalne funkcjonowanie zawodowe, społeczne lub osobiste.

Ze względu na profil bezpieczeństwa oraz ryzyko rozwoju uzależnienia, Xanax jest przeznaczony wyłącznie do krótkotrwałego stosowania. Całkowity czas leczenia nie powinien przekraczać 2-4 tygodni. Lekarz prowadzący powinien regularnie oceniać stan pacjenta oraz konieczność kontynuacji terapii, szczególnie jeśli nasilenie objawów zmniejsza się i może już nie wymagać leczenia farmakologicznego. Decyzja o zastosowaniu benzodiazepin powinna być poprzedzona dokładną oceną kliniczną oraz rozważeniem alternatywnych metod leczenia.

Terapia z użyciem alprazolamu wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń lekarza oraz świadomości potencjalnych ryzyk związanych z długotrwałym stosowaniem. W trakcie leczenia benzodiazepinami może rozwinąć się tolerancja, zależność fizyczna i psychiczna. Szczególnie narażeni są pacjenci z historią nadużywania leków lub alkoholu. Dlatego też lek ten nie jest przeznaczony do samodzielnego stosowania i wymaga stałego nadzoru medycznego. Po zakończeniu terapii zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki, aby uniknąć objawów odstawienia.

Preparat nie jest wskazany u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia. Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania alprazolamu w tej grupie wiekowej nie zostały ustalone. U osób w podeszłym wieku, z uwagi na ryzyko nadmiernego uspokojenia i osłabienia układu mięśniowo-szkieletowego mogącego prowadzić do upadków, należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć zastosowanie niższych dawek początkowych. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest również wykluczenie innych przyczyn objawów lękowych oraz ocena stanu ogólnego zdrowia pacjenta.

Aktualna ulotka leku Xanax

Jaki jest skład Xanax, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną leku Xanax jest alprazolam (Alprazolamum). W zależności od mocy preparatu, jedna tabletka zawiera odpowiednio 0,25 mg, 0,5 mg, 1 mg lub 2 mg alprazolamu.

Pozostałe składniki występujące we wszystkich postaciach leku to:

• Laktoza jednowodna – substancja pomocnicza, którą pacjenci z nietolerancją laktozy powinni brać pod uwagę
• Celuloza mikrokrystaliczna – środek wiążący
• Sodu dwuoktylosulfobursztynian (85%) + sodu benzoesan (15%) (E211) – substancje pomocnicze; tabletki 0,25 mg, 0,5 mg i 1 mg zawierają 0,11 mg sodu benzoesanu, tabletki 2 mg zawierają 0,23 mg sodu benzoesanu
• Krzemu dwutlenek koloidalny – substancja przeciwzbrylająca
• Magnezu stearynian – substancja poślizgowa
• Skrobia kukurydziana – substancja pomocnicza

Dodatkowo tabletki Xanax 0,5 mg zawierają lak sodowo-glinowy z erytrozyną, nadający im charakterystyczny różowy kolor. Tabletki 1 mg zawierają lak sodowo-glinowy z erytrozyną oraz lak glinowy F.D. i C. Blue Nr 2, które odpowiadają za lawendowy kolor tabletek.

Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że uznaje się go za „wolny od sodu". Niemniej jednak pacjenci z ograniczonym spożyciem sodu powinni być tego świadomi.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Xanax?

Zastosowanie większej niż zalecana dawki leku Xanax może powodować następujące objawy:

• Ataksja (niezborność ruchów)
• Senność
• Zaburzenia mowy
• Śpiączkę
• Depresję oddechową

W przypadku wystąpienia niepokojących objawów po zażyciu większej dawki leku należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do najbliższego oddziału ratunkowego. Przedawkowanie benzodiazepin może być potencjalnie niebezpieczne, szczególnie gdy lek był łączony z innymi substancjami działającymi hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, takimi jak alkohol, opioidy czy inne benzodiazepiny. Leczenie przedawkowania jest objawowe i może wymagać hospitalizacji, monitorowania funkcji życiowych oraz zastosowania odpowiedniego leczenia wspomagającego.

Nie należy stosować dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej dawki. Jeśli pacjent zapomniał zażyć dawkę, powinien kontynuować leczenie zgodnie z ustalonym schematem dawkowania.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Xanax – czy mogę spożywać alkohol?

Nie wolno spożywać alkoholu w okresie stosowania leku Xanax. Jednoczesne spożywanie alkoholu i alprazolamu może nasilić działanie obu substancji, co prowadzi do zwiększonego ryzyka nadmiernego uspokojenia, depresji oddechowej, utraty przytomności, a nawet śmierci. Alkohol dodatkowo może zwiększyć ryzyko wystąpienia paradoksalnych reakcji, takich jak pobudzenie, agresja czy zaburzenia zachowania.

Nie ma szczególnych ograniczeń dotyczących spożywania pokarmów podczas stosowania leku, jednak pacjenci powinni zwracać uwagę na ogólny stan zdrowia i stosować się do zaleceń lekarza. Osoby przyjmujące alprazolam powinny unikać sytuacji wymagających pełnej sprawności psychofizycznej, takich jak prowadzenie pojazdów czy obsługiwanie maszyn, ze względu na możliwe działanie uspokajające i osłabiające koncentrację.

Czy można stosować Xanax w okresie ciąży i karmienia piersią?

Nie zaleca się stosowania leku w czasie ciąży. Jeśli lek jest stosowany w trakcie ciąży lub jeśli pacjentka zajdzie w ciążę podczas stosowania alprazolamu, powinna ona zostać zbadana pod kątem potencjalnego zagrożenia dla płodu. Benzodiazepiny mogą przenikać przez łożysko i wpływać na rozwijający się płód. W przypadku konieczności podawania leku w ostatnim okresie ciąży należy unikać wysokich dawek oraz prowadzić obserwację noworodka pod kątem ewentualnych objawów odstawienia, zaburzeń oddechowych czy problemów z karmieniem.

Nie należy stosować leku Xanax w okresie karmienia piersią. Benzodiazepiny w małych stężeniach przenikają do mleka ludzkiego, co może wpływać na niemowlę, powodując nadmierną senność, problemy z karmieniem lub inne działania niepożądane. Jeśli kobieta karmi piersią i rozważa stosowanie alprazolamu, powinna omówić z lekarzem alternatywne metody leczenia lub rozważyć zaprzestanie karmienia piersią.

Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży, lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza przed zastosowaniem tego leku. Lekarz oceni potencjalne korzyści i ryzyko związane ze stosowaniem preparatu w każdej indywidualnej sytuacji.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)