Atropinum Sulfuricum WZF - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Atropinum sulfuricum WZF 1%?

Atropinum sulfuricum WZF 1% to lek okulistyczny zawierający atropiny siarczan, substancję o działaniu cholinolitycznym, która po podaniu miejscowym do oka wywołuje dwa główne efekty terapeutyczne. Pierwszym z nich jest rozszerzenie źrenicy (mydriaza), drugim zaś porażenie akomodacji – czyli czasowe zniesienie zdolności oka do precyzyjnego dostosowywania ostrości widzenia na różne odległości. Te właściwości farmakologiczne czynią atropinę niezastąpionym narzędziem w diagnostyce i leczeniu chorób oka.

W praktyce klinicznej preparat stosuje się przede wszystkim w badaniach diagnostycznych, gdy konieczne jest uzyskanie długotrwałego rozszerzenia źrenicy. Umożliwia to dokładną ocenę dna oka, siatkówki oraz nerwu wzrokowego. Szczególnie istotne jest zastosowanie atropiny przy badaniu refrakcji u małych dzieci, gdzie porażenie akomodacji pozwala na precyzyjne określenie rzeczywistej wady wzroku – zarówno krótkowzroczności, dalekowzroczności, jak i astygmatyzmu. U dzieci mechanizm akomodacyjny jest na tyle wydolny, że bez jego farmakologicznego wyłączenia niemożliwe byłoby dokładne zmierzenie rzeczywistej mocy optycznej oka.

Drugim głównym wskazaniem do stosowania Atropinum sulfuricum WZF 1% jest leczenie stanów zapalnych przedniego odcinka oka, a konkretnie zapalenia tęczówki i ciała rzęskowego (uveitisy anterior). W tych schorzeniach atropina pełni rolę terapeutyczną poprzez unieruchomienie tęczówki i ciała rzęskowego, co zmniejsza ból oraz zapobiega powstawaniu groźnych powikłań – zrostów tęczówkowo-soczewkowych (synechiae). Zrosty te mogą prowadzić do trwałego uszkodzenia struktury oka i zaburzeń widzenia, dlatego ich profilaktyka jest kluczowym elementem leczenia uveitisów.

Lek charakteryzuje się długim czasem działania – efekt rozszerzenia źrenicy i porażenia akomodacji może utrzymywać się nawet do 5-7 dni po zastosowaniu. Ta właściwość jest zarówno zaletą w kontekście długotrwałej terapii stanów zapalnych, jak i wymaga szczególnej ostrożności u pacjenta, który w tym okresie doświadcza zaburzeń widzenia, nadwrażliwości na światło i niemożności prowadzenia pojazdów. Z tego powodu decyzję o zastosowaniu atropiny oraz dawkowanie zawsze określa lekarz okulista po dokładnej ocenie stanu klinicznego pacjenta.

Warto podkreślić, że atropina nie jest lekiem stosowanym w rutynowej pielęgnacji oczu ani w łagodnych dolegliwościach okulistycznych. Jej zastosowanie ogranicza się do specyficznych wskazań medycznych, w których korzyść z uzyskania długotrwałego rozszerzenia źrenicy lub zniesienia akomodacji przewyższa niedogodności związane z działaniem leku. U pacjentów z niektórymi typami jaskry stosowanie atropiny jest wręcz przeciwwskazane ze względu na ryzyko nagłego wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego.

Aktualna ulotka leku Atropinum sulfuricum WZF 1%

Jaki jest skład Atropinum sulfuricum WZF 1%, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną preparatu jest atropiny siarczan w stężeniu 1%, co oznacza, że każdy mililitr roztworu zawiera 10 mg atropiny siarczanu.

Do substancji pomocniczych wchodzących w skład leku należą:

• hydroksyetyloceluloza – substancja zwiększająca lepkość roztworu
• kwas borowy – pełniący rolę konserwującą i buforującą
• disodu edetynian – stabilizator
• benzalkoniowy chlorek roztwór – środek konserwujący (0,1 mg w 1 ml)
• kwas solny 10% – do ustalenia odpowiedniego pH
• woda oczyszczona

Lek ma postać sterylnego, przezroczystego, bezbarwnego lub żółtego płynu. Obecność benzalkoniowego chlorku wymaga szczególnej uwagi u osób noszących soczewki kontaktowe, które powinny być usunięte przed zakropleniem i założone ponownie nie wcześniej niż po 15 minutach.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Atropinum sulfuricum WZF 1%?

Przedawkowanie atropiny może wystąpić w przypadku zastosowania nadmiernej liczby kropli lub gdy lek zostanie przypadkowo połknięty (szczególnie przez dzieci). Po wchłonięciu do krążenia ogólnego atropina wywołuje szereg objawów ogólnoustrojowych:

• zaburzenia równowagi i niezborność ruchów (ataksja)
• zaburzenia zachowania, pobudzenie, niepokój
• zawroty głowy
• przyspieszenie i nieregularność akcji serca (tachykardia, arytmia)
• gorączka, zwłaszcza u dzieci
• omamy wzrokowe i słuchowe
• wysypki skórne
• wzdęcia brzucha u niemowląt
• nasilone pragnienie i suchość w ustach
• senność, zmęczenie, osłabienie
• suchość skóry i zaczerwienienie
• zatrzymanie moczu

W ciężkich przypadkach mogą wystąpić obniżenie ciśnienia krwi i pogłębiające się zaburzenia oddychania, stanowiące bezpośrednie zagrożenie życia.

W przypadku wystąpienia objawów przedawkowania lub gdy lek został zastosowany niezgodnie z przeznaczeniem (np. został wypity), należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do Oddziału Ratunkowego najbliższego szpitala. Lekarz zastosuje odpowiednie leczenie objawowe, a w razie potrzeby – swoiste odtrutki.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Atropinum sulfuricum WZF 1% – czy mogę spożywać alkohol?

Atropinum sulfuricum WZF 1% jest preparatem do miejscowego stosowania okulistycznego, którego działanie jest głównie lokalne. Nie ma udokumentowanych bezpośrednich interakcji pomiędzy atropiną podawaną miejscowo do oka a spożywanymi pokarmami czy napojami.

Niemniej jednak w przypadku wchłonięcia części leku do krążenia ogólnego (co może nastąpić przez naczynia spojówkowe lub przez drogi łzowe do jamy nosowej), atropina może nasilać działanie alkoholu poprzez wpływ na ośrodkowy układ nerwowy. Alkohol może także potęgować takie objawy jak zawroty głowy, senność czy zaburzenia koordynacji ruchowej. Z tego powodu zaleca się unikanie spożywania alkoholu w okresie stosowania kropli z atropiną, szczególnie gdy występują zaburzenia widzenia i ograniczenia w sprawności psychoruchowej.

Nie wykazano specyficznych interakcji atropiny z pokarmami. Podczas stosowania leku nie ma konieczności modyfikacji diety.

Czy można stosować Atropinum sulfuricum WZF 1% w okresie ciąży i karmienia piersią?

W okresie ciąży lek może być stosowany wyłącznie wtedy, gdy w opinii lekarza korzyść dla matki wyraźnie przeważa nad potencjalnym zagrożeniem dla płodu. Atropina należy do substancji, które mogą przenikać przez łożysko, dlatego decyzję o jej zastosowaniu u kobiety w ciąży podejmuje lekarz po dokładnej ocenie stanu klinicznego i rozważeniu alternatywnych metod leczenia.

W okresie karmienia piersią nie ma pewnych danych dotyczących przenikania atropiny do mleka kobiecego po jej miejscowym podaniu do oka. Teoretycznie niewielkie ilości substancji mogą przedostawać się do mleka. Stosowanie leku u kobiety karmiącej wymaga szczególnej ostrożności i powinno odbywać się wyłącznie pod nadzorem lekarza, który oceni stosunek korzyści do ryzyka.

Kobieta w ciąży lub karmiąca piersią, a także planująca zajście w ciążę, powinna przed zastosowaniem leku skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)