Atriance - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Atriance?

Atriance (nelarabina) to lek przeciwnowotworowy z grupy antymetabolitów, będący analogiem puryn. Jego zastosowanie koncentruje się na leczeniu bardzo specyficznych rodzajów nowotworów układu krwiotwórczego – ostrych białaczek i chłoniaków pochodzenia T-komórkowego. Mechanizm działania leku polega na szybkiej przemianie nelarabiny przez enzym deaminazę adenozyny (ADA) do aktywnej formy – 9-β-D-arabinofuranosylguaniny (ara-G), która następnie wewnątrz komórek ulega fosforylacji do formy trójfosforanowej (ara-GTP).

Aktywny metabolit ara-GTP preferencyjnie wbudowuje się do kwasu deoksyrybonukleinowego (DNA) komórek białaczkowych, prowadząc do zahamowania syntezy DNA i w konsekwencji do śmierci komórki nowotworowej. Szczególnie istotne jest to, że limfocyty T – komórki, z których wywodzą się leczone choroby – wykazują znacznie większą wrażliwość na cytotoksyczne działanie nelarabiny niż limfocyty B. To selektywne działanie stanowi podstawę skuteczności leku w leczeniu nowotworów T-komórkowych.

Atriance znajduje zastosowanie w leczeniu pacjentów z ostrą białaczką limfoblastyczną T-komórkową (T-ALL) oraz chłoniakiem limfoblastycznym T-komórkowym (T-LBL), u których wystąpiła wznowa choroby lub u których nie uzyskano odpowiedzi na wcześniejsze leczenie. Warunkiem rozpoczęcia terapii tym lekiem jest wcześniejsze zastosowanie co najmniej dwóch różnych schematów chemioterapii, które nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Jest to zatem lek rezerwowany dla przypadków opornych na standardowe leczenie.

Ostra białaczka limfoblastyczna T-komórkowa charakteryzuje się nadmiernym namnażaniem się niedojrzałych limfoblastów T we krwi, szpiku kostnym i innych tkankach. Chłoniak limfoblastyczny T-komórkowy to z kolei nowotwór układu chłonnego wywodzący się z tych samych komórek prekursorowych. Obie choroby należą do stosunkowo rzadkich schorzeń, co sprawia, że informacje o skuteczności Atriance opierają się na ograniczonej liczbie danych klinicznych. Z tego powodu lek został dopuszczony do obrotu w procedurze "dopuszczenia w wyjątkowych okolicznościach", a Europejska Agencja Leków regularnie monitoruje nowe informacje dotyczące jego bezpieczeństwa i skuteczności.

W badaniach klinicznych u dorosłych pacjentów, którzy otrzymali co najmniej dwa wcześniejsze schematy leczenia, całkowitą odpowiedź uzyskano u 18% pacjentów, a całkowitą odpowiedź z lub bez pełnej odnowy hematologicznej u 21% pacjentów. U dzieci i młodzieży, którzy wcześniej otrzymali dwa lub więcej schematów leczenia indukcyjnego, całkowitą odpowiedź uzyskano u 13% pacjentów, a całkowitą odpowiedź z lub bez pełnej odnowy hematologicznej u 23% pacjentów. Czas trwania odpowiedzi wynosił od kilku tygodni do kilkudziesięciu tygodni, co wskazuje na możliwość osiągnięcia trwałej kontroli choroby u wybranych pacjentów.

Należy podkreślić, że Atriance nie jest lekiem pierwszego wyboru w leczeniu białaczek i chłoniaków T-komórkowych. Jego stosowanie rozważa się dopiero po wyczerpaniu innych opcji terapeutycznych, gdy choroba wykazuje cechy oporności lub po wystąpieniu wznowy. Decyzję o włączeniu leku podejmuje lekarz doświadczony w leczeniu nowotworów hematologicznych, uwzględniając indywidualną sytuację kliniczną pacjenta, wyniki badań laboratoryjnych oraz potencjalne korzyści i ryzyko związane z terapią.

Aktualna ulotka leku Atriance

Jaki jest skład Atriance, jakie substancje zawiera?

Substancja czynna: nelarabina (Nelarabinum). Każdy 1 ml roztworu zawiera 5 mg nelarabiny. Jedna fiolka o pojemności 50 ml zawiera 250 mg nelarabiny.

Substancje pomocnicze:

• Sodu chlorek
• Woda do wstrzykiwań
• Kwas solny (do ustalenia pH)
• Sodu wodorotlenek (do ustalenia pH)

Lek zawiera 1,770 mg (77 mikromoli) sodu w każdym ml roztworu, co odpowiada 88,51 mg (3,85 mmol) sodu na fiolkę. Jest to równoważne 4,4% zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych. Informacja ta jest istotna dla pacjentów stosujących dietę niskosodową.

Atriance ma postać przezroczystego, bezbarwnego roztworu do infuzji, gotowego do użycia – nie wymaga rozcieńczania przed podaniem. Roztwór podawany jest dożylnie jako infuzja (kroplówka) w odpowiednio obliczonej dawce.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Atriance?

W badaniach klinicznych nie odnotowano żadnego przypadku przedawkowania Atriance. Jednakże na podstawie doświadczeń z wyższymi dawkami nelarabiny można przewidywać potencjalne konsekwencje przedawkowania.

Możliwe objawy przedawkowania obejmują:

• Ciężką neurotoksyczność – zaburzenia stanu psychicznego (nasilona senność, splątanie, śpiączka), zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego (drgawki, ataksja, stany padaczkowe), neuropatię obwodową (niedoczulica o różnym nasileniu – od drętwienia i parestezji do osłabienia motorycznego i porażenia)
• Ciężką mielosupresję – spadek liczby krwinek białych, czerwonych i płytek krwi
• Zagrożenie życia w przypadku bardzo dużych dawek

W badaniach klinicznych stosowano nelarabinę w dawce do 75 mg/kg (około 2250 mg/m²) codziennie przez 5 dni u jednego pacjenta z grupy dzieci i młodzieży oraz w dawce do 60 mg/kg (około 2400 mg/m²) codziennie przez 5 dni u 5 dorosłych pacjentów. U dwóch dorosłych pacjentów stosowano dawkę 2900 mg/m² w dniach 1., 3. i 5. Podczas stosowania dawki 2200 mg/m² podawanej w dniach 1., 3. i 5. co 21 dni, u 2 pacjentów wystąpiła istotna wstępująca neuropatia czuciowa 3. stopnia. W badaniu MRI u tych pacjentów stwierdzono cechy procesu demielinizacji w obrębie rdzenia szyjnego.

Postępowanie w przypadku przedawkowania:

Nie jest znana odtrutka w przypadku przedawkowania nelarabiny. W razie podejrzenia lub stwierdzenia przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. Postępowanie polega na zastosowaniu leczenia podtrzymującego, zgodnie z zasadami dobrej praktyki klinicznej. Może być konieczne:

• Monitorowanie funkcji życiowych
• Regularne badania morfologii krwi
• Obserwacja pod kątem objawów neurologicznych
• Leczenie objawowe powstałych powikłań
• W razie ciężkiej mielosupresji – ewentualne przetoczenie krwi lub podaż czynników wzrostu

Ze względu na potencjalnie poważne konsekwencje przedawkowania, niezwykle istotne jest ścisłe przestrzeganie zaleceń lekarza dotyczących dawkowania oraz systematyczne monitorowanie parametrów krwi i stanu neurologicznego podczas terapii.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Atriance – czy mogę spożywać alkohol?

W dostępnej dokumentacji medycznej nie wskazano bezpośrednich interakcji nelarabiny z pokarmami czy napojami. Nie przeprowadzono szczegółowych badań dotyczących wpływu spożywania określonych produktów żywnościowych na farmakokinetykę lub działanie leku.

Ogólne zalecenia żywieniowe podczas chemioterapii:

Pacjenci leczeni lekami cytotoksycznymi, takimi jak Atriance, często doświadczają działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, zapalenie błon śluzowych jamy ustnej), które mogą wpływać na apetyt i możliwość spożywania posiłków. W takich przypadkach zaleca się:

• Spożywanie lekkostrawnych, niewielkich posiłków kilka razy dziennie
• Unikanie pokarmów tłustych, ciężkostrawnych i mocno przyprawionych
• Dbanie o odpowiednie nawodnienie organizmu
• W razie zapalenia błon śluzowych jamy ustnej – unikanie pokarmów ostrych, kwaśnych lub bardzo gorących

Alkohol:

Chociaż nie udokumentowano bezpośredniej interakcji nelarabiny z alkoholem, spożywanie alkoholu podczas chemioterapii nie jest zalecane z kilku powodów:

• Alkohol może nasilać nudności i wymioty oraz inne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego
• Może pogarszać stan ogólny pacjenta i wpływać na czynność wątroby
• U pacjentów leczonych Atriance istnieje zwiększone ryzyko małopłytkowości – alkohol może dodatkowo wpływać na krzepnięcie krwi
• Lek może powodować senność i zawroty głowy – alkohol może te objawy nasilać

Ze względu na ciężką chorobę nowotworową i toksyczność chemioterapii należy bezwzględnie skonsultować z lekarzem prowadzącym wszelkie wątpliwości dotyczące diety, spożywania alkoholu oraz stosowania jakichkolwiek suplementów diety czy preparatów ziołowych podczas leczenia Atriance.

Czy można stosować Atriance w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża:

Atriance nie jest zalecany do stosowania u kobiet w ciąży. Brak lub istnieją ograniczone dane dotyczące stosowania nelarabiny u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na rozmnażanie – nelarabina podawana w okresie organogenezy powodowała u królików zwiększenie częstości wad rozwojowych, nieprawidłowości i zmian u płodu.

Obserwowane nieprawidłowości obejmowały:

• Rozszczep podniebienia
• Brak kciuków
• Brak pęcherzyka żółciowego
• Dodatkowe płaty płuc
• Zrośnięte lub dodatkowe segmenty mostka płodowego
• Opóźnienie kostnienia
• Zmniejszony przyrost masy ciała matki i masa płodu

Ryzyko dla człowieka nie jest znane, jednakże stosowanie produktu w okresie ciąży może prowadzić do wystąpienia nieprawidłowości i wad rozwojowych u płodu. Nelarabiny nie wolno stosować w okresie ciąży, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne. Jeżeli pacjentka zajdzie w ciążę w czasie leczenia nelarabiną, należy poinformować ją o ryzyku dla płodu.

Antykoncepcja u mężczyzn i kobiet:

Zarówno mężczyźni, jak i kobiety aktywne seksualnie powinni stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia nelarabiną. Mężczyźni, których partnerki są w ciąży lub mogą zajść w ciążę, powinni stosować prezerwatywy w trakcie leczenia nelarabiną i przynajmniej przez trzy miesiące od zakończenia terapii. Nie należy próbować zajść w ciążę/zostać ojcem dziecka dopóki lekarz nie stwierdzi, że jest to bezpieczne.

Karmienie piersią:

Nie wiadomo, czy nelarabina lub jej metabolity przenikają do mleka u ludzi. Nie można wykluczyć ryzyka dla noworodka/niemowlęcia. Należy przerwać karmienie piersią podczas stosowania leku Atriance.

Płodność:

Wpływ nelarabiny na płodność u ludzi nie jest znany. Z uwagi na działanie farmakologiczne leku możliwe jest wystąpienie niepożądanego wpływu na płodność. Nie przeprowadzono badań na zwierzętach dotyczących wpływu nelarabiny na płodność. Jednakże nie stwierdzono niepożądanych działań na jądra lub jajniki u małp otrzymujących nelarabinę dożylnie przez 30 kolejnych dni w dawkach do około 32% dawki stosowanej u dorosłych w przeliczeniu na mg/m².

Mężczyźni, którzy planują zostać ojcem dziecka, powinni zasięgnąć porady lekarza w zakresie planowania rodziny. Należy omówić z pacjentami zagadnienie planowania rodziny przed rozpoczęciem leczenia.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)