Alka-Seltzer - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Alka-Seltzer?

Alka-Seltzer to lek zawierający kwas acetylosalicylowy w dawce 324 mg w postaci tabletek musujących, przeznaczony do krótkotrwałego leczenia objawowego. Substancja czynna – kwas acetylosalicylowy – należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych i wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe oraz przeciwzapalne. Mechanizm działania opiera się na hamowaniu syntezy prostaglandyn, które są mediatorami bólu, stanu zapalnego i gorączki w organizmie.

Charakterystyczną cechą preparatu Alka-Seltzer jest obecność cytrynianu sodu, który powstaje po rozpuszczeniu tabletki w wodzie. Związek ten ma właściwości buforujące, dzięki czemu zobojętnia nadmiar kwasu solnego w żołądku, co może łagodzić dyskomfort ze strony górnego odcinka przewodu pokarmowego. Ta forma farmaceutyczna została zaprojektowana z myślą o szybkim wchłanianiu substancji czynnej i łagodniejszym działaniu na błonę śluzową żołądka w porównaniu z klasycznymi tabletkami.

Preparat znajduje zastosowanie w leczeniu dolegliwości bólowych o lekkim i średnim nasileniu. Obejmuje to przede wszystkim bóle głowy różnego pochodzenia, w tym bóle napięciowe oraz bóle związane z przemęczeniem. Lek jest również stosowany w przypadku bólów mięśniowych, które często towarzyszą stanom infekcyjnym i objawiają się uczuciem ogólnego rozbicia. Do wskazań należą także bóle zębów, które mogą występować w przebiegu stanów zapalnych dziąseł czy problemów stomatologicznych.

Alka-Seltzer jest szczególnie często stosowany w objawowym leczeniu przeziębienia i grypy. W tych schorzeniach lek pomaga kontrolować gorączkę oraz łagodzi towarzyszące dolegliwości bólowe, takie jak bóle mięśni, stawów i głowy. Warto podkreślić, że preparat działa wyłącznie objawowo – nie eliminuje przyczyny infekcji, ale skutecznie zmniejsza dyskomfort związany z jej przebiegiem. Ze względu na łatwość przygotowania (rozpuszczenie w wodzie) oraz relatywnie szybkie działanie, lek ten jest popularnym wyborem w terapii doraźnej stanów gorączkowych i bólowych.

Należy pamiętać, że Alka-Seltzer jest przeznaczony do krótkotrwałego stosowania – zazwyczaj przez okres 3-5 dni. Jeśli po tym czasie nie nastąpi poprawa lub objawy się nasilą, konieczna jest konsultacja z lekarzem. Lek nie powinien być stosowany przewlekle bez nadzoru medycznego, ponieważ długotrwałe przyjmowanie preparatów zawierających kwas acetylosalicylowy może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, zaburzeń czynności nerek czy nasilenia tendencji do krwawień.

Preparat jest dostępny bez recepty, jednak jego stosowanie wymaga zachowania ostrożności, szczególnie u osób z chorobami przewodu pokarmowego, zaburzeniami krzepnięcia, niewydolnością nerek lub wątroby, a także u pacjentów przyjmujących inne leki przeciwzakrzepowe lub przeciwzapalne. Nie jest przeznaczony dla dzieci poniżej 12. roku życia ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye'a w przebiegu infekcji wirusowych.

Aktualna ulotka leku Alka-Seltzer

Jaki jest skład Alka-Seltzer, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną preparatu Alka-Seltzer jest kwas acetylosalicylowy (Acidum acetylsalicylicum) w ilości 324 mg w jednej tabletce musującej.

Pozostałe składniki leku obejmują:

• kwas cytrynowy
• sodu wodorowęglan
• Powidon 25
• mieszanina dimetikonu i wapnia krzemianu (70% : 30%)
• mieszanina sodu dokusanu i sodu benzoesanu (85% : 15%)
• sodu sacharynian
• aromat limetowy (zawierający m.in. maltodekstrynę, butylohydroksyanizol E320, butylohydroksytoluen E321, alkohol benzylowy)
• aromat cytrynowy (zawierający m.in. maltodekstrynę, alkohol benzylowy, α-tokoferol E307)

Jedna tabletka Alka-Seltzer zawiera 477 mg sodu (głównego składnika soli kuchennej), co odpowiada 24% maksymalnej zalecanej dobowej dawki sodu w diecie u osób dorosłych. Maksymalna dawka dobowa produktu jest równoważna 288% zalecanej przez WHO maksymalnej dawki dobowej spożycia sodu, co ma szczególne znaczenie dla osób na diecie niskosodowej.

Preparaty aromatyczne zawarte w składzie obejmują alkohol benzylowy, który może powodować reakcje alergiczne u osób wrażliwych. Ponadto, maltodekstryna zawarta w aromatach stanowi źródło glukozy, dlatego pacjenci z nietolerancją niektórych cukrów powinni skonsultować się z lekarzem przed przyjęciem leku.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Alka-Seltzer?

Zatrucie kwasem acetylosalicylowym może wystąpić w dwóch postaciach: jako łagodne zatrucie w wyniku długotrwałego przyjmowania leku lub jako ciężkie zatrucie w przypadku jednorazowego przedawkowania, które może zagrażać życiu. Szczególnie narażone na ciężkie zatrucie są dzieci oraz osoby w podeszłym wieku.

Objawy łagodnego zatrucia obejmują:

• zawroty głowy (w tym pochodzenia błędnikowego)
• szumy uszne i pogorszenie słuchu
• nadmierne pocenie się
• nudności i wymioty
• bóle głowy
• splątanie (zaburzenia świadomości z dezorientacją, zaburzeniami myślenia i mowy, urojeniami, omamami, lękiem oraz pobudzeniem psychoruchowym)
• przyspieszony i zbyt głęboki oddech
• objawy alkalozy oddechowej (mroczki przed oczami, omdlenia)

W przypadku ciężkiego zatrucia mogą wystąpić dodatkowo:

• wysoka gorączka
• ciężkie zaburzenia układu oddechowego (aż do zatrzymania oddechu i uduszenia)
• zaburzenia pracy serca i naczyń krwionośnych (nierówny rytm serca, niskie ciśnienie, aż do zatrzymania akcji serca)
• utrata płynów i elektrolitów (odwodnienie, skąpomocz – zmniejszenie ilości moczu dobowego poniżej 400-500 ml u dorosłych, aż do niewydolności nerek)
• wzrost lub obniżenie stężenia glukozy we krwi (szczególnie u dzieci)
• ketoza
• krwawienia z przewodu pokarmowego
• zaburzenia krzepnięcia krwi
• zaburzenia neurologiczne (letarg, splątanie aż do śpiączki i napadu drgawkowego)

Postępowanie w przypadku przedawkowania:

W przypadku przyjęcia większej niż zalecana dawki leku należy niezwłocznie zwrócić się do lekarza lub farmaceuty. W przypadku ciężkiego zatrucia pacjenta należy natychmiast przewieźć do szpitala. Leczenie zatrucia polega na wykonaniu płukania żołądka, podaniu węgla aktywowanego oraz zastosowaniu diurezy alkalicznej. W ciężkich zatruciach może być konieczna forsowana diureza alkaliczna, dializa otrzewnowa lub hemodializa.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Alka-Seltzer – czy mogę spożywać alkohol?

Preparat Alka-Seltzer zaleca się przyjmować po posiłkach, co zmniejsza ryzyko podrażnienia błony śluzowej żołądka i rozwoju działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego. Nie ma szczególnych ograniczeń dotyczących rodzaju spożywanych pokarmów podczas leczenia tym lekiem.

Alkohol:

Spożywanie alkoholu podczas stosowania Alka-Seltzer jest zdecydowanie odradzane. Alkohol może znacząco zwiększyć ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, w tym owrzodzenia błony śluzowej żołądka i dwunastnicy oraz krwawień z przewodu pokarmowego. Ryzyko to jest szczególnie wysokie przy jednoczesnym stosowaniu kortykosteroidów, innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (w tym innych salicylanów) oraz u osób z obciążonym wywiadem w kierunku choroby wrzodowej. Po zakończeniu przyjmowania glikokortykosteroidów działających ogólnoustrojowo dodatkowo zwiększa się ryzyko przedawkowania salicylanów.

Ze względu na interakcje między alkoholem a kwasem acetylosalicylowym, osoby stosujące ten preparat powinny całkowicie unikać spożywania napojów alkoholowych przez cały okres leczenia.

Czy można stosować Alka-Seltzer w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża:

Alka-Seltzer jest bezwzględnie przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży (ostatnie 3 miesiące), ponieważ może zaszkodzić nienarodzonemu dziecku i spowodować komplikacje podczas porodu. Lek może wywoływać zaburzenia czynności nerek i serca u płodu, wpływać na skłonność matki i dziecka do krwawień oraz powodować opóźnienie lub wydłużenie porodu.

W pierwszym i drugim trymestrze ciąży (pierwsze 6 miesięcy) preparat nie powinien być stosowany, chyba że jest to bezwzględnie konieczne i zostało zalecone przez lekarza. Jeśli kobieta wymaga leczenia w tym okresie lub stara się zajść w ciążę, powinna stosować jak najmniejszą dawkę przez możliwie najkrótszy czas. Jeśli lek jest przyjmowany przez czas dłuższy niż kilka dni od 20. tygodnia ciąży, może powodować:

• zaburzenia czynności nerek u nienarodzonego dziecka, co może prowadzić do zmniejszenia ilości wód płodowych (małowodzie)
• zwężenie przewodu tętniczego (naczynia krwionośnego) w sercu dziecka

Jeśli konieczne jest leczenie przez czas dłuższy niż kilka dni, lekarz może zalecić dodatkowe monitorowanie.

Karmienie piersią:

Kwas acetylosalicylowy przenika w niewielkiej ilości do mleka kobiecego. Przed zastosowaniem leku w okresie karmienia piersią należy skonsultować się z lekarzem, który oceni stosunek korzyści do ryzyka.

Wpływ na płodność:

Alka-Seltzer należy do grupy leków, które mogą niekorzystnie wpływać na płodność kobiet. Działanie to jest przemijające i ustępuje po zakończeniu terapii.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)