Eporatio - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Eporatio?

Eporatio zawiera substancję czynną epoetynę teta, która jest rekombinowaną ludzką erytropoetyną wytwarzaną metodą biotechnologiczną. Jest to białko niemal identyczne z naturalną erytropoetyną produkowaną przez nerki, które odpowiada za pobudzanie szpiku kostnego do wytwarzania czerwonych krwinek. Czerwone krwinki pełnią kluczową rolę w transporcie tlenu do wszystkich tkanek organizmu, a ich niedobór prowadzi do stanu zwanego niedokrwistością.

Preparat stosowany jest w leczeniu objawowej niedokrwistości u dorosłych pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek. W tej chorobie dochodzi do zaburzeń produkcji własnej erytropoetyny przez uszkodzone nerki, co jest główną przyczyną niedokrwistości u tych pacjentów. Niedokrwistość objawia się zmęczeniem, osłabieniem i dusznością, które znacząco obniżają jakość życia. Eporatio pomaga zwiększyć liczbę czerwonych krwinek i poprawić utlenowanie organizmu.

Drugim wskazaniem jest leczenie objawowej niedokrwistości u dorosłych pacjentów z nieszpikowymi nowotworami złośliwymi, u których stosuje się chemioterapię. U pacjentów onkologicznych niedokrwistość ma złożoną przyczynę – wynika zarówno z niedoboru erytropoetyny, jak i zmniejszonej odpowiedzi komórek szpiku na naturalną erytropoetynę. Chemioterapia dodatkowo pogarsza ten stan, uszkadzając szpik kostny. Stosowanie epoetyny teta pozwala złagodzić objawy niedokrwistości i może zmniejszyć konieczność transfuzji krwi.

Lek działa poprzez specyficzne wiązanie się z receptorami dla erytropoetyny na powierzchni komórek progenitorowych (prekursorowych) w szpiku kostnym. Pobudza ich różnicowanie i dojrzewanie do pełnowartościowych czerwonych krwinek. Jest to czynnik stymulujący mitozę i jednocześnie hormon różnicujący komórki. Mechanizm działania jest identyczny jak w przypadku naturalnej ludzkiej erytropoetyny, co zapewnia fizjologiczną regulację erytropoezy.

Ważne jest, że preparat stosuje się wyłącznie w przypadku niedokrwistości z towarzyszącymi objawami klinicznymi. Objawy te mogą różnić się w zależności od wieku, płci i ogólnego stanu zdrowia pacjenta, dlatego lekarz dokonuje indywidualnej oceny zasadności rozpoczęcia leczenia. Nie jest to lek stosowany profilaktycznie u osób bez objawowej niedokrwistości. U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek preparat można podawać zarówno pacjentom dializowanym, jak i tym, którzy jeszcze nie wymagają dializoterapii.

U chorych z nowotworami lek jest przeznaczony konkretnie dla pacjentów z guzami litymi oraz nowotworami hematologicznymi (krwi), u których stosuje się chemioterapię opartą na platynie lub bez platyny. Nie jest wskazany do leczenia niedokrwistości u pacjentów onkologicznych nie otrzymujących chemioterapii. Leczenie może być kontynuowane przez około miesiąc po zakończeniu kursu chemioterapii, aby utrzymać prawidłowe stężenie hemoglobiny.

Aktualna ulotka leku Eporatio

Jaki jest skład Eporatio, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną preparatu jest epoetyna teta – rekombinowana ludzka erytropoetyna wytwarzana przez komórki jajnika chomika chińskiego (CHO-K1) w technologii rekombinacji DNA. Lek dostępny jest w ośmiu różnych stężeniach:

• Eporatio 1000 IU/0,5 ml – jedna ampułkostrzykawka zawiera 1000 IU (8,3 μg) epoetyny teta, co odpowiada stężeniu 2000 IU/ml
• Eporatio 2000 IU/0,5 ml – jedna ampułkostrzykawka zawiera 2000 IU (16,7 μg) epoetyny teta, co odpowiada stężeniu 4000 IU/ml
• Eporatio 3000 IU/0,5 ml – jedna ampułkostrzykawka zawiera 3000 IU (25 μg) epoetyny teta, co odpowiada stężeniu 6000 IU/ml
• Eporatio 4000 IU/0,5 ml – jedna ampułkostrzykawka zawiera 4000 IU (33,3 μg) epoetyny teta, co odpowiada stężeniu 8000 IU/ml
• Eporatio 5000 IU/0,5 ml – jedna ampułkostrzykawka zawiera 5000 IU (41,7 μg) epoetyny teta, co odpowiada stężeniu 10 000 IU/ml
• Eporatio 10 000 IU/1 ml – jedna ampułkostrzykawka zawiera 10 000 IU (83,3 μg) epoetyny teta w 1 ml roztworu
• Eporatio 20 000 IU/1 ml – jedna ampułkostrzykawka zawiera 20 000 IU (166,7 μg) epoetyny teta w 1 ml roztworu
• Eporatio 30 000 IU/1 ml – jedna ampułkostrzykawka zawiera 30 000 IU (250 μg) epoetyny teta w 1 ml roztworu

Substancje pomocnicze zawarte we wszystkich postaciach preparatu to:

• sodu diwodorofosforan dwuwodny
• sodu chlorek
• polisorbat 20
• trometamol
• kwas solny 6 M (do ustalenia pH)
• woda do wstrzykiwań

Preparat zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na ampułkostrzykawkę, co oznacza, że jest zasadniczo „wolny od sodu" i może być stosowany u pacjentów wymagających ograniczenia podaży sodu. Roztwór jest przejrzysty i bezbarwny.

Niedokrwistość w przebiegu przewlekłej niewydolności nerek

Preparat można podawać podskórnie lub dożylnie. Celem leczenia jest zwiększenie stężenia hemoglobiny do wartości nie przekraczającej 12 g/dl (7,45 mmol/l). Docelowy zakres to 10-12 g/dl. Należy unikać wzrostu hemoglobiny o więcej niż 2 g/dl w ciągu 4 tygodni.

Faza korekty niedokrwistości:

• Podanie podskórne: dawka początkowa wynosi 20 IU/kg masy ciała 3 razy na tydzień. Po 4 tygodniach można zwiększyć do 40 IU/kg 3 razy na tydzień, jeśli wzrost hemoglobiny jest niewystarczający (mniej niż 1 g/dl w ciągu 4 tygodni). Możliwe jest dalsze zwiększanie dawki o 25% poprzedniej dawki co miesiąc
• Podanie dożylne: dawka początkowa wynosi 40 IU/kg masy ciała 3 razy na tydzień. Po 4 tygodniach można zwiększyć do 80 IU/kg 3 razy na tydzień, a następnie o 25% co miesiąc w razie potrzeby
• Dawka maksymalna dla obu dróg podania nie powinna przekraczać 700 IU/kg masy ciała na tydzień

Faza leczenia podtrzymującego:

• Dawkę dostosowuje się, aby utrzymać hemoglobinę w zakresie 10-12 g/dl, maksymalnie do 12 g/dl
• Podskórnie: dawkę tygodniową można podawać w jednym wstrzyknięciu raz na tydzień lub podzielić na trzy wstrzyknięcia w tygodniu
• Dożylnie: pacjenci otrzymujący dawki 3 razy w tygodniu mogą przejść na stosowanie 2 razy w tygodniu
• Zmiany częstości podawania wymagają dostosowania dawki
• Dawka maksymalna wynosi 700 IU/kg na tydzień

Jeśli hemoglobina przekroczy 12 g/dl lub wzrośnie o więcej niż 2 g/dl w 4 tygodnie, należy zmniejszyć dawkę o 25-50%. Jeśli hemoglobina nadal wzrasta, leczenie należy przerwać, aż wartość zacznie się zmniejszać, a następnie wznowić z dawką mniejszą o około 25%.

Niedokrwistość u pacjentów z chorobą nowotworową podczas chemioterapii

Preparat podaje się wyłącznie podskórnie pacjentom z niedokrwistością (hemoglobina ≤10 g/dl). Celem jest utrzymanie hemoglobiny w zakresie 10-12 g/dl, maksymalnie do 12 g/dl.

• Dawka początkowa: 20 000 IU raz na tydzień (niezależnie od masy ciała)
• Jeśli po 4 tygodniach hemoglobina wzrośnie o co najmniej 1 g/dl – kontynuować tę dawkę
• Jeśli po 4 tygodniach hemoglobina nie wzrośnie o co najmniej 1 g/dl – rozważyć podwojenie dawki do 40 000 IU raz na tydzień
• Jeśli po kolejnych 4 tygodniach wzrost nadal jest niewystarczający – rozważyć zwiększenie do 60 000 IU raz na tydzień
• Dawka maksymalna: 60 000 IU na tydzień
• Jeśli po 12 tygodniach leczenia hemoglobina nie wzrośnie o co najmniej 1 g/dl – przerwać leczenie (brak odpowiedzi)

Jeśli hemoglobina wzrośnie o więcej niż 2 g/dl w 4 tygodnie lub przekroczy 12 g/dl, należy zmniejszyć dawkę o 25-50%. Jeśli hemoglobina przekroczy 13 g/dl, należy czasowo przerwać leczenie. Po spadku do 12 g/dl lub mniej wznowić podawanie z dawką mniejszą o 25%. Leczenie należy przerwać najpóźniej 4 tygodnie po zakończeniu chemioterapii.

Ogólne zasady dawkowania

• Lekarz zleca regularne badania krwi i w razie potrzeby dostosowuje dawkę
• Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki zapewniającej kontrolę objawów
• Jeśli zmienia się postać epoetyny, należy stosować tę samą drogę podania i ściśle monitorować stężenie hemoglobiny
• U pacjentów ze słabą odpowiedzią lekarz sprawdzi dawkę i ewentualne przyczyny braku efektu
• Leczenie jest zazwyczaj długoterminowe

Wszystkie ampułkostrzykawki są przeznaczone wyłącznie do jednorazowego użytku. Nie należy używać pozostałości leku z ampułkostrzykawki.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Eporatio?

Epoetyna teta posiada bardzo szeroki przedział terapeutyczny, co oznacza, że różnica między dawką terapeutyczną a dawką powodującą objawy toksyczne jest duża. W przypadku przedawkowania istnieje małe prawdopodobieństwo wystąpienia poważnych skutków. Nawet przy bardzo dużych stężeniach leku we krwi nie obserwowano objawów zatrucia.

Głównym powikłaniem przedawkowania może być policytemia (nadmierne zwiększenie liczby czerwonych krwinek), objawiająca się wzrostem stężenia hemoglobiny i hematokrytu powyżej wartości prawidłowych. Jeśli wystąpi policytemia, należy czasowo przerwać leczenie do czasu, gdy stężenie hemoglobiny zacznie się zmniejszać.

W przypadku ciężkiej policytemii wskazane może być leczenie konwencjonalnymi metodami, takimi jak nacięcie żyły (upust krwi, flebotomia), w celu zmniejszenia stężenia hemoglobiny i objętości krwi krążącej. Jest to klasyczna metoda stosowana w stanach nadmiernej produkcji czerwonych krwinek.

Jeśli pacjent uważa, że wstrzyknął sobie większą dawkę niż zalecona, powinien skontaktować się z lekarzem. Nie należy samodzielnie zwiększać dawki przepisanej przez lekarza. Nawet jeśli nie wystąpią natychmiastowe objawy, ważne jest poinformowanie lekarza o zdarzeniu, aby mógł odpowiednio zmonitorować stężenie hemoglobiny i w razie potrzeby dostosować dalsze leczenie.

Nie należy stosować dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej dawki. Jeśli pacjent pominął wstrzyknięcie lub podał zbyt małą dawkę, powinien skonsultować się z lekarzem co do dalszego postępowania.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Eporatio – czy mogę spożywać alkohol?

W dokumentacji produktu nie podano szczególnych wskazówek dotyczących interakcji preparatu z pokarmem lub napojami. Nie ma specjalnych ograniczeń dietetycznych związanych z przyjmowaniem epoetyny teta.

Nie przeprowadzono formalnych badań dotyczących interakcji leku z alkoholem. Brak jest bezpośrednich danych wskazujących na specyficzne interakcje między epoetyną teta a spożywaniem alkoholu. Niemniej jednak, pacjenci z przewlekłą niewydolnością nerek powinni ograniczać spożycie alkoholu zgodnie z ogólnymi zaleceniami dla swojej choroby podstawowej, niezależnie od stosowania epoetyny.

Pacjenci z chorobą nowotworową poddawani chemioterapii również powinni konsultować spożywanie alkoholu z lekarzem, ponieważ alkohol może wchodzić w interakcje z lekami chemioterapeutycznymi i wpływać na funkcję wątroby oraz ogólny stan zdrowia.

Ważne jest, aby podczas leczenia preparatem pacjenci stosowali się do zaleceń dietetycznych związanych z chorobą podstawową. U osób z przewlekłą niewydolnością nerek może to obejmować ograniczenie białka, potasu, fosforu i płynów. U pacjentów onkologicznych istotne może być utrzymanie odpowiedniego odżywienia pomimo działań niepożądanych chemioterapii.

Czy można stosować Eporatio w okresie ciąży i karmienia piersią?

Brak jest danych lub istnieją tylko ograniczone dane (mniej niż 300 kobiet w ciąży) dotyczące stosowania epoetyny teta u kobiet w okresie ciąży. Badania na zwierzętach przeprowadzone z użyciem innych epoetyn nie wykazały bezpośredniego szkodliwego wpływu na rozród.

Ze względu na brak wystarczających danych u ludzi zaleca się unikanie stosowania preparatu w okresie ciąży. Jeśli kobieta jest w ciąży, przypuszcza, że może być w ciąży lub planuje zajść w ciążę, powinna poinformować o tym lekarza przed rozpoczęciem leczenia. Lekarz dokona indywidualnej oceny stosunku potencjalnych korzyści do możliwego ryzyka.

Nie wiadomo, czy epoetyna teta lub jej metabolity przenikają do mleka ludzkiego. Dane dotyczące noworodków sugerują jednak brak wchłaniania i działań farmakologicznych erytropoetyny podawanej z mlekiem kobiecym – duże cząsteczki białka zazwyczaj nie są wchłaniane z przewodu pokarmowego niemowląt.

Mimo to, należy podjąć decyzję, czy przerwać karmienie piersią, czy przerwać podawanie preparatu, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z leczenia dla matki. Decyzję tę powinien podjąć lekarz prowadzący po dokładnym rozważeniu sytuacji klinicznej.

Nie ma dostępnych danych dotyczących wpływu preparatu na płodność u ludzi. Badania reprodukcyjne na zwierzętach z użyciem innych epoetyn, przy dawkach większych od zalecanych u ludzi, wykazywały działania interpretowane jako wtórne do zmniejszonej masy ciała matek, ale nie wskazywały na bezpośrednie szkodliwe efekty dotyczące płodności.

Ciężkie działania niepożądane wymagające natychmiastowej interwencji

Znaczny wzrost ciśnienia krwi:

• Może występować często (u nie więcej niż 1 na 10 osób) u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek
• Objawy: nagłe, kłujące bóle głowy typu migrenowego, splątanie, zaburzenia mowy, chwiejny chód, napady padaczkowe lub drgawki
• Może wystąpić nawet u pacjentów z zazwyczaj prawidłowym lub niskim ciśnieniem
• Wymaga natychmiastowego leczenia – należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza

Reakcje alergiczne:

• Częstość nieznana
• Objawy: wysypka skórna, obrzęk i swędzenie niektórych obszarów skóry
• Ciężkie reakcje: osłabienie, obniżenie ciśnienia, trudności w oddychaniu, obrzęk twarzy
• Przy podejrzeniu reakcji alergicznej należy przerwać wstrzyknięcie i natychmiast szukać pomocy medycznej

Ciężka postać wysypki skórnej:

• W związku z leczeniem epoetyną zgłaszano zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka
• Objawy: czerwonawe zmiany plamkowe przypominające tarczę strzelniczą lub okrągłe wykwity na tułowiu, często z pęcherzami pośrodku, łuszczenie skóry, owrzodzenie jamy ustnej, gardła, nosa, narządów płciowych i oczu
• Mogą występować objawy grypopodobne i gorączka
• Przy takich objawach należy przerwać stosowanie leku i zgłosić się do lekarza lub szukać pomocy medycznej

Często występujące działania niepożądane (u nie więcej niż 1 na 10 osób)

U wszystkich pacjentów:

• ból głowy
• wysokie ciśnienie krwi
• objawy grypopodobne: gorączka, dreszcze, uczucie osłabienia, zmęczenie
• reakcje skórne: wysypka, swędzenie lub reakcje w miejscu wstrzyknięcia

Dodatkowo u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek:

• skrzepy w przetoce tętniczo-żylnej u pacjentów dializowanych

Dodatkowo u pacjentów z chorobą nowotworową:

• ból stawów

Działania niepożądane o częstości nieznanej

U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek:

• Wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa (PRCA) – stan, w którym organizm zaprzestał lub zmniejszył wytwarzanie czerwonych krwinek, powodujący ciężką niedokrwistość. Jeśli lekarz podejrzewa lub potwierdza tę chorobę, pacjent nie może być leczony tym lekiem ani innymi epoetynami

U pacjentów z chorobą nowotworową:

• zdarzenia zakrzepowo-zatorowe (nasilenie powstawania zakrzepów)

Podczas leczenia preparatem konieczne jest regularne monitorowanie ciśnienia krwi, szczególnie na początku terapii. U pacjentów dializowanych może występować zwiększone ryzyko zakrzepicy w obrębie przetoki tętniczo-żylnej, zwłaszcza u osób z tendencją do niedociśnienia lub z powikłaniami przetoki.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)