Cyprodiol - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Cyprodiol?

Cyprodiol to lek hormonalny stosowany w leczeniu schorzeń skóry u kobiet w wieku rozrodczym, które są związane z nadmierną aktywnością androgenów (męskich hormonów płciowych). Preparat zawiera dwa składniki aktywne: octan cyproteronu o działaniu antyandrogenowym oraz etynyloestradiol – syntetyczny estrogen. Dzięki temu połączeniu Cyprodiol nie tylko wpływa na problemy dermatologiczne, ale jednocześnie działa jak doustny środek antykoncepcyjny, zapewniając skuteczną ochronę przed ciążą.

Głównym wskazaniem do stosowania leku Cyprodiol jest trądzik u kobiet, szczególnie jego umiarkowane i ciężkie postacie, które nie reagują na standardowe leczenie miejscowe ani antybiotyki. Lek ten jest przepisywany dopiero wtedy, gdy inne metody terapii przeciwtrądzikowej okazały się nieskuteczne. Działa poprzez zmniejszenie wydzielania sebum (łoju) przez gruczoły łojowe skóry, co z kolei zmniejsza powstawanie zmian trądzikowych. Efekt terapeutyczny pojawia się stopniowo – zazwyczaj pierwsze widoczne rezultaty obserwuje się po minimum trzech miesiącach regularnego stosowania preparatu.

Cyprodiol znajduje również zastosowanie w leczeniu bardzo tłustej skóry (seborrhea) oraz nadmiernego owłosienia typu męskiego u kobiet (hirsutyzm). Hirsutyzm objawia się nieprawidłowym wzrostem włosów na twarzy i ciele w miejscach typowych dla mężczyzn, takich jak podbródek, górna warga, klatka piersiowa czy plecy. Octan cyproteronu zawarty w preparacie blokuje receptory androgenowe w skórze i mieszkach włosowych, co prowadzi do zmniejszenia nasilenia tych objawów. Ważne jest, aby podkreślić, że Cyprodiol powinien być stosowany tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że zastosowanie hormonalnego środka antykoncepcyjnego jest odpowiednie dla danej pacjentki.

Ze względu na zawartość hormonów, Cyprodiol nie jest przeznaczony dla mężczyzn ani dla kobiet, które nie są w wieku rozrodczym. Lek działa hamująco na owulację, dlatego pacjentki stosujące Cyprodiol nie powinny jednocześnie przyjmować innych hormonalnych środków antykoncepcyjnych, gdyż prowadziłoby to do niepotrzebnego przedawkowania hormonów. Kobiety planujące ciążę muszą przerwać stosowanie tego leku. Przed rozpoczęciem terapii lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad oraz badania w celu wykluczenia przeciwwskazań i oceny stanu zdrowia pacjentki.

Mechanizm działania Cyprodiolu opiera się na podwójnym wpływie na układ hormonalny. Octan cyproteronu działa jako antagonista androgenów, konkurując z testosteronem i innymi androgenami o miejsca wiązania w receptorach androgenowych w tkankach docelowych. Dodatkowo składnik ten hamuje wydzielanie gonadotropin przez przysadkę mózgową, co prowadzi do zmniejszenia produkcji androgenów przez jajniki. Etynyloestradiol natomiast stabilizuje cykl menstruacyjny, zapewnia skuteczną antykoncepcję oraz potęguje działanie octanu cyproteronu poprzez zwiększenie poziomu białka wiążącego hormony płciowe (SHBG) we krwi, co prowadzi do zmniejszenia ilości wolnych, aktywnych androgenów w organizmie.

Aktualna ulotka leku Cyprodiol

Jaki jest skład Cyprodiol, jakie substancje zawiera?

Jedna tabletka powlekana Cyprodiol zawiera jako substancje czynne 2 mg octanu cyproteronu oraz 0,035 mg etynyloestradiolu. Są to dokładnie odmierzone dawki hormonów zapewniające odpowiedni efekt terapeutyczny i antykoncepcyjny.

W skład rdzenia tabletki wchodzą następujące substancje pomocnicze:

• Laktoza jednowodna
• Skrobia kukurydziana
• Maltodekstryna
• Magnezu stearynian

Otoczka tabletki składa się z:

• Hypromeloza
• Makrogol 4000
• Makrogol 400
• Tytanu dwutlenek (E 171)
• Laktoza jednowodna
• Sodu cytrynian
• Żelaza tlenek żółty (E 172)
• Żelaza tlenek czerwony (E 172)
• Żelaza tlenek czarny (E 172)
• Żółcień chinolinowa lak (E 104)

Ze względu na obecność laktozy jednowodnej w składzie, pacjentki z nietolerancją niektórych cukrów powinny skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem stosowania leku. Preparat zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że jest uznawany za produkt wolny od sodu.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Cyprodiol?

Przedawkowanie Cyprodiolu może prowadzić do wystąpienia niepożądanych objawów. Do możliwych skutków przyjęcia większej dawki leku niż zalecana należą przede wszystkim nudności i wymioty, które zwykle pojawiają się po 12-24 godzinach od momentu przedawkowania. W niektórych przypadkach objawy te mogą utrzymywać się przez kilka dni. Możliwe jest również wystąpienie drobnego krwawienia z pochwy.

W przypadku przyjęcia większej niż zalecana dawki leku Cyprodiol należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, który oceni sytuację i zaleci odpowiednie postępowanie. Leczenie przedawkowania jest objawowe – nie istnieje specyficzne odtrutka. Lekarz może zalecić monitorowanie stanu pacjentki oraz zastosowanie środków łagodzących objawy, takich jak leki przeciwwymiotne. Ważne jest, aby poinformować lekarza o dokładnej ilości przyjętych tabletek oraz czasie, który upłynął od przedawkowania.

Przedawkowanie nie eliminuje konieczności stosowania odpowiednich środków ostrożności w kolejnych dniach. Pacjentka powinna kontynuować przyjmowanie tabletek zgodnie z normalnym schematem (o ile lekarz nie zaleci inaczej) oraz rozważyć zastosowanie dodatkowych, niehormonalnych metod antykoncepcji do czasu konsultacji z lekarzem i upewnienia się co do skuteczności ochrony antykoncepcyjnej.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Cyprodiol – czy mogę spożywać alkohol?

W ulotce leku Cyprodiol nie zawarto szczególnych zaleceń dotyczących ograniczeń w diecie podczas stosowania tego preparatu. Nie opisano bezpośrednich interakcji między substancjami czynnymi leku a pokarmami czy napojami. Niemniej jednak, należy pamiętać, że ostre zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak wymioty lub ciężka biegunka, mogą wpływać na wchłanianie substancji czynnych z przewodu pokarmowego.

Jeśli wymioty wystąpią w ciągu 3-4 godzin po przyjęciu tabletki, należy postępować zgodnie z zaleceniami dotyczącymi pominięcia tabletki i przyjąć zastępczo tabletkę z kolejnego blistra, aby nie zakłócić harmonogramu przyjmowania leku. W przypadku ostrej biegunki również może dojść do niepełnego wchłonięcia substancji czynnych, dlatego zaleca się stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji do czasu ustąpienia objawów i w kolejnych dniach zgodnie z zasadami opisanymi dla pominiętych tabletek.

Odnośnie spożywania alkoholu – w ulotce nie zawarto bezpośredniego zakazu picia alkoholu podczas stosowania Cyprodiolu. Należy jednak pamiętać, że hormony zawarte w preparacie są metabolizowane w wątrobie, podobnie jak alkohol. Nadmierne spożycie alkoholu może obciążać wątrobę i potencjalnie wpływać na metabolizm leku. Ponadto, alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane, takie jak nudności czy zawroty głowy. Pacjentki z zaburzeniami czynności wątroby nie powinny stosować Cyprodiolu, a spożywanie alkoholu dodatkowo pogarsza stan wątroby.

Warto również wspomnieć, że leki zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum), często stosowane jako suplementy roślinne, mogą zmniejszać skuteczność Cyprodiolu. Chociaż nie jest to pokarm w ścisłym znaczeniu, wiele osób stosuje takie preparaty jako dodatki do diety lub herbatki ziołowe, dlatego warto o tym pamiętać i unikać ich podczas terapii Cyprodiolem.

Czy można stosować Cyprodiol w okresie ciąży i karmienia piersią?

Cyprodiol jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży. Nie należy stosować tego leku, jeśli pacjentka jest w ciąży, podejrzewa, że może być w ciąży, lub planuje zajście w ciążę. Przed rozpoczęciem stosowania Cyprodiolu należy wykluczyć ciążę. Jeżeli pacjentka zajdzie w ciążę podczas przyjmowania tego leku, musi natychmiast przerwać jego stosowanie i skontaktować się z lekarzem.

Ciąża stanowi podstawę do natychmiastowego odstawienia leku, ponieważ niektóre badania wskazują, że doustne środki antykoncepcyjne przyjmowane na początku ciąży mogą nieznacznie zwiększyć ryzyko wad rozwojowych u płodu. Chociaż wcześniejsze stosowanie Cyprodiolu przed zajściem w ciążę nie stanowi automatycznego wskazania do przerwania ciąży, to kontynuowanie przyjmowania leku po zapłodnieniu jest niedozwolone ze względu na potencjalne zagrożenie dla rozwijającego się dziecka.

Jeśli pacjentka pominie kilka tabletek i po zakończeniu blistra, w czasie pierwszej zwykłej przerwy w przyjmowaniu tabletek nie wystąpi spodziewane krwawienie z odstawienia, istnieje możliwość zajścia w ciążę. W takim przypadku należy skonsultować się z lekarzem i przerwać przyjmowanie tabletek do momentu wykluczenia ciąży poprzez odpowiednie badania.

Cyprodiol jest również przeciwwskazany podczas karmienia piersią. Lek może zmniejszać ilość wytwarzanego mleka matki, co może wpływać na zdolność do karmienia dziecka. Ponadto, małe ilości substancji czynnych zawartych w Cyprodiolu mogą przenikać do mleka kobiecego i być przekazywane niemowlęciu, co jest niepożądane. Kobiety karmiące piersią nie powinny stosować tego preparatu.

Bezpośrednio po porodzie kobiety są narażone na zwiększone ryzyko wystąpienia zakrzepów krwi. Dlatego też nie należy stosować Cyprodiolu przez co najmniej 21 do 28 dni po urodzeniu dziecka. Jeśli pacjentka rozpoczyna stosowanie leku później po porodzie, powinna zapytać lekarza o szczegóły i stosować dodatkowe metody antykoncepcji przez pierwsze 7 dni przyjmowania tabletek, jeśli miał miejsce stosunek płciowy przed rozpoczęciem kuracji.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)