Zenofor - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Zenofor?

Zenofor to lek stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2, znanej również jako cukrzyca insulinoniezależna. Zawiera substancję czynną metforminę, która należy do grupy leków nazywanych biguanidami. Metformina działa poprzez zmniejszanie stężenia glukozy we krwi do wartości jak najbardziej zbliżonych do prawidłowych, bez wywoływania hipoglikemii jako leku stosowanego w monoterapii.

Mechanizm działania metforminy opiera się na kilku kluczowych procesach metabolicznych. Lek zmniejsza wytwarzanie glukozy w wątrobie, poprawia wrażliwość tkanek obwodowych na insulinę oraz opóźnia wchłanianie glukozy z przewodu pokarmowego. W przeciwieństwie do innych leków przeciwcukrzycowych, metformina nie stymuluje wydzielania insuliny przez trzustkę, co czyni ją bezpieczniejszą opcją terapeutyczną w kontekście ryzyka hipoglikemii.

Preparat jest przepisywany pacjentom z cukrzycą typu 2, u których sama dieta i wysiłek fizyczny nie zapewniają wystarczającej kontroli glikemii. Stosuje się go szczególnie u osób z nadwagą lub otyłością, ponieważ długotrwałe przyjmowanie metforminy łączy się z utrzymaniem masy ciała lub jej umiarkowanym zmniejszeniem. U dorosłych z nadwagą długotrwałe stosowanie leku zmniejsza również ryzyko powikłań związanych z cukrzycą, takich jak choroby sercowo-naczyniowe, nefropatia czy retinopatia.

Lek może być stosowany jako monoterapia (jedyny lek przeciwcukrzycowy) lub w terapii skojarzonej z innymi lekami doustnymi obniżającymi poziom glukozy we krwi, takimi jak pochodne sulfonylomocznika czy inhibitory DPP-4. Możliwe jest również łączenie preparatu z insuliną, szczególnie u pacjentów z zaawansowaną cukrzycą wymagających intensyfikacji leczenia.

U dzieci w wieku od 10 lat i młodzieży Zenofor może być stosowany jako jedyny lek lub w skojarzeniu z insuliną. Doświadczenie kliniczne w tej grupie wiekowej jest jednak ograniczone, dlatego leczenie dzieci w wieku od 10 do 12 lat powinno odbywać się tylko w przypadku szczególnego zalecenia lekarza. Przed rozpoczęciem terapii niezbędne jest dokładne rozważenie wskazań oraz potencjalnych korzyści i ryzyka związanych ze stosowaniem leku w tej populacji pacjentów.

Metformina stanowi lek pierwszego rzutu w leczeniu cukrzycy typu 2 zgodnie z większością międzynarodowych wytycznych klinicznych. Jej zastosowanie jest szczególnie uzasadnione u pacjentów z zespołem metabolicznym, obejmującym nadwagę, zaburzenia lipidowe oraz nadciśnienie tętnicze. Lek nie tylko poprawia kontrolę glikemii, ale również korzystnie wpływa na profil lipidowy, redukując stężenie cholesterolu LDL i triglicerydów.

Aktualna ulotka leku Zenofor

Jaki jest skład Zenofor, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną leku jest metforminy chlorowodorek (Metformini hydrochloridum). W zależności od mocy preparatu, każda tabletka powlekana zawiera:

• Tabletka 500 mg: 500 mg metforminy chlorowodorku, co odpowiada 390 mg metforminy
• Tabletka 850 mg: 850 mg metforminy chlorowodorku, co odpowiada 662,9 mg metforminy
• Tabletka 1000 mg: 1000 mg metforminy chlorowodorku, co odpowiada 780 mg metforminy

Pozostałe składniki (substancje pomocnicze) w rdzeniu tabletki to: hypromeloza 615, węglan sodu bezwodny, powidon K 25 oraz magnezu stearynian. Otoczka tabletki zawiera: hypromeloza 606, makrogol 6000 oraz tytanu dwutlenek (E 171), który nadaje tabletkom charakterystyczny biały kolor.

Lek zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na jedną dawkę, dlatego uznaje się go za produkt wolny od sodu. Jest to istotna informacja dla pacjentów stosujących dietę niskosodową.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Zenofor?

W przypadku zastosowania większej dawki leku niż zalecana może wystąpić kwasica mleczanowa – bardzo poważne powikłanie metaboliczne zagrażające życiu. Objawy kwasicy mleczanowej są niecharakterystyczne i obejmują: wymioty, ból w jamie brzusznej z kurczami mięśni, ogólne złe samopoczucie z towarzyszącym silnym zmęczeniem oraz trudności w oddychaniu. Dodatkowymi objawami mogą być obniżenie temperatury ciała i zwolnienie czynności serca.

Jeśli wystąpi którykolwiek z wymienionych objawów, należy natychmiast uzyskać pomoc medyczną, ponieważ kwasica mleczanowa może prowadzić do śpiączki i wymaga natychmiastowego leczenia w szpitalu. Należy niezwłocznie odstawić lek i skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do najbliższego szpitala. Kluczowe jest szybkie rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego postępowania medycznego, które może obejmować hemodializę w celu usunięcia metforminy i nadmiaru mleczanów z organizmu.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Zenofor – czy mogę spożywać alkohol?

Należy unikać spożywania nadmiernych ilości alkoholu podczas przyjmowania tego leku, ponieważ może to znacząco zwiększyć ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej. Alkohol wpływa na metabolizm metforminy i może prowadzić do niebezpiecznego gromadzenia się mleczanów we krwi. Nawet umiarkowane spożycie alkoholu, szczególnie na czczo, może być ryzykowne dla pacjentów przyjmujących metforminę.

Lek należy przyjmować w czasie posiłku lub bezpośrednio po posiłku. Nie ma szczególnych ograniczeń dietetycznych związanych ze stosowaniem preparatu, jednakże pacjenci powinni kontynuować wszelkie zalecenia lekarza dotyczące diety oraz regularnej aktywności fizycznej. Metformina nie zastępuje korzyści wynikających z prowadzenia zdrowego trybu życia – odpowiednia dieta i wysiłek fizyczny pozostają fundamentem skutecznego leczenia cukrzycy typu 2.

Czy można stosować Zenofor w okresie ciąży i karmienia piersią?

Jeśli pacjentka jest w ciąży, przypuszcza, że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna porozmawiać z lekarzem przed zastosowaniem tego leku. Lekarz oceni konieczność wprowadzenia zmian w leczeniu lub w monitorowaniu stężenia glukozy we krwi. W okresie ciąży najczęściej stosowaną metodą kontroli glikemii jest terapia insulinowa, która zapewnia najbardziej precyzyjną regulację poziomu cukru we krwi.

Ten lek nie jest zalecany pacjentkom karmiącym piersią lub planującym karmienie piersią. Metformina może przenikać do mleka matki, co potencjalnie naraża niemowlę na działanie leku. W przypadku konieczności stosowania metforminy w okresie laktacji, należy rozważyć zaprzestanie karmienia piersią lub wybór alternatywnej metody leczenia cukrzycy.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)