Glunektik

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Glunektik?

Glunektik jest preparatem radiofarmaceutycznym przeznaczonym wyłącznie do celów diagnostycznych w medycynie nuklearnej. Zawiera substancję czynną fludeoksyglukozę znakowaną fluorem-18 (¹⁸F), która po podaniu dożylnym gromadzi się w tkankach wykazujących podwyższone zużycie glukozy. Mechanizm działania opiera się na fakcie, że komórki nowotworowe oraz tkanki zapalne charakteryzują się znacznie zwiększonym metabolizmem glukozy w porównaniu z tkankami zdrowymi.

Podstawowym zastosowaniem preparatu Glunektik jest diagnostyka onkologiczna. Lek umożliwia wykrywanie, ocenę zaawansowania oraz monitorowanie odpowiedzi na leczenie różnych typów nowotworów złośliwych. Po wstrzyknięciu substancja radioaktywna przemieszcza się w organizmie podobnie jak naturalna glukoza, gromadząc się w komórkach o wysokiej aktywności metabolicznej. Dzięki temu możliwe jest wykonanie obrazowania techniką pozytronowej tomografii emisyjnej (PET) lub połączonej PET/CT, które pozwalają na precyzyjną lokalizację zmian chorobowych.

Badanie z użyciem Glunektik jest szczególnie przydatne w diagnostyce nowotworów płuc, chłoniaków, czerniaka oraz wielu innych typów nowotworów litych. Pozwala nie tylko na wykrycie guza pierwotnego, ale także na identyfikację przerzutów do węzłów chłonnych i narządów odległych. W przypadku pacjentów już leczonych z powodu choroby nowotworowej, badanie umożliwia ocenę skuteczności zastosowanej terapii poprzez porównanie stopnia nagromadzenia radioizotopu przed i po leczeniu.

Poza onkologią, Glunektik znajduje zastosowanie w diagnostyce kardiologicznej – szczególnie w ocenie żywotności mięśnia sercowego u pacjentów z ciężką dysfunkcją lewej komory serca, którzy mogą być kandydatami do rewaskularyzacji. Preparat pozwala odróżnić tkankę mięśnia sercowego zdolną do regeneracji od tkanki martwiczej, co ma kluczowe znaczenie przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu inwazyjnych metod leczenia.

W neurologii Glunektik może być wykorzystywany do diagnostyki padaczki ogniskowej opornej na leczenie farmakologiczne, gdy planowane jest leczenie neurochirurgiczne. Badanie PET z zastosowaniem fludeoksyglukozy (¹⁸F) pomaga zlokalizować ognisko padaczkowe w mózgu. Dodatkowo preparat znajduje zastosowanie w diagnostyce różnicowej demencji – umożliwia rozpoznanie choroby Alzheimera oraz innych przyczyn otępienia poprzez ocenę regionalnego metabolizmu glukozy w mózgu.

Badanie z Glunektik wykonywane jest ambulatoryjnie w specjalistycznych pracowniach medycyny nuklearnej. Po dożylnym podaniu preparatu pacjent musi odczekać około 45-60 minut, aby substancja odpowiednio rozprowadziła się w organizmie i nagromadziła w tkankach docelowych. Następnie przeprowadza się skanowanie tomografem PET lub PET/CT, które trwa zazwyczaj 30-60 minut. Wynik badania analizuje lekarz specjalista medycyny nuklearnej, który na podstawie obrazów ocenia rozmieszczenie radioaktywności w organizmie i formułuje wnioski diagnostyczne. Warto podkreślić, że preparat emituje niewielką dawkę promieniowania, która zostaje w większości wydalona z organizmu w ciągu kilku godzin po badaniu, głównie z moczem.

Aktualna ulotka leku Glunektik

Jaki jest skład Glunektik, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną preparatu Glunektik jest fludeoksyglukoza znakowana fluorem-18 (¹⁸F). Aktywność substancji czynnej w 1 ml roztworu do wstrzykiwań wynosi 1 GBq (gigabekerel) w momencie kalibracji. Fludeoksyglukoza (¹⁸F) to analog glukozy znakowany radioizotopem fluoru-18, który emituje promieniowanie pozytonowe wykorzystywane w diagnostyce obrazowej PET.

Pozostałe składniki preparatu to substancje pomocnicze zapewniające odpowiednie właściwości fizykochemiczne roztworu:

• Woda do wstrzykiwań – stanowi rozpuszczalnik
• Disodu wodorocytrynian półtorawodny – bufor
• Trisodu cytrynian dwuwodny – bufor
• Sodu chlorek – substancja izotonizująca

Należy zwrócić uwagę, że preparat Glunektik zawiera co najmniej 23 mg (1 mmol) sodu w każdej dawce. Ta informacja jest szczególnie istotna dla pacjentów stosujących dietę niskosodową z powodów medycznych, którzy powinni uwzględnić ten fakt przy planowaniu spożycia sodu w ciągu dnia.

Aktywność jednej fiolki roztworu wynosi od 0,2 do 20,0 GBq według pomiaru w czasie kalibracji. Preparat ma postać przezroczystego, bezbarwnego roztworu do wstrzykiwań.

Jak dawkować Glunektik?

Co zrobić w przypadku przedawkowania Glunektik?

Przedawkowanie preparatu Glunektik jest bardzo mało prawdopodobne, ponieważ pacjent otrzymuje pojedynczą, precyzyjnie odmierzoną dawkę leku pod ścisłą kontrolą lekarza specjalisty medycyny nuklearnej prowadzącego badanie. Cała procedura podawania preparatu radiofarmaceutycznego podlega rygorystycznym procedurom bezpieczeństwa i kontroli jakości.

W hipotetycznej sytuacji, gdyby doszło do podania większej niż zamierzona dawki preparatu, pacjent otrzyma odpowiednie leczenie wspomagające. Podstawowym działaniem w przypadku nadmiernej ekspozycji na promieniowanie jest przyspieszenie eliminacji radioizotopu z organizmu. Lekarz specjalista medycyny nuklearnej może zalecić intensywne nawodnienie doustne lub dożylne oraz częste oddawanie moczu, ponieważ fludeoksyglukoza (¹⁸F) wydalana jest głównie drogą nerkową.

Należy pamiętać, że fluor-18 ma stosunkowo krótki okres półtrwania wynoszący około 110 minut, co oznacza, że aktywność preparatu samoistnie zmniejsza się o połowę w tym czasie. Dzięki temu nawet w przypadku przedawkowania ekspozycja na promieniowanie stopniowo maleje wraz z upływem czasu i wydalaniem preparatu z organizmu.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Glunektik – czy mogę spożywać alkohol?

Przygotowanie żywieniowe przed badaniem z użyciem preparatu Glunektik ma kluczowe znaczenie dla jakości diagnostycznej otrzymanych obrazów. Pacjent nie powinien spożywać żadnych pokarmów przez co najmniej 4 godziny przed planowanym badaniem. Głodzenie jest niezbędne, ponieważ obecność glukozy we krwi pochodzącej z posiłków może konkurować z fludeoksyglukozą (¹⁸F) o wchłanianie przez komórki, co znacząco obniża jakość obrazowania.

W okresie głodzenia przed badaniem pacjent powinien pić dużo wody – intensywne nawodnienie jest zalecane i pożądane. Należy jednak unikać napojów zawierających cukier (soki owocowe, napoje gazowane, herbata lub kawa z dodatkiem cukru), ponieważ zawarta w nich glukoza wpływa negatywnie na wynik badania. Dozwolona jest woda mineralna niegazowana oraz niesłodzona herbata lub kawa.

Przed podaniem preparatu lekarz specjalista medycyny nuklearnej zbada stężenie glukozy we krwi pacjenta. Zbyt wysokie wartości glikemii mogą być przeciwwskazaniem do wykonania badania lub wymagać przełożenia badania na inny termin. Pacjenci chorujący na cukrzycę powinni szczególnie ściśle współpracować z lekarzem w zakresie przygotowania do badania oraz dostosowania dawek leków hipoglikemizujących.

W ulotce nie podano specyficznych przeciwwskazań dotyczących spożywania alkoholu w związku z badaniem Glunektik. Niemniej jednak ze względu na charakter badania diagnostycznego i konieczność zachowania odpowiedniego metabolizmu glukozy, rozsądne jest unikanie alkoholu przynajmniej w dniu badania. W razie wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym badanie.

Po zakończeniu badania zaleca się kontynuowanie intensywnego nawadniania oraz częste oddawanie moczu przez pierwsze 4 godziny, aby przyspieszyć wydalanie preparatu radiofarmaceutycznego z organizmu i zminimalizować ekspozycję na promieniowanie.

Czy można stosować Glunektik w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu preparatów radiofarmaceutycznych, w tym Glunektik. Każda kobieta w wieku rozrodczym przed wykonaniem badania musi poinformować lekarza specjalistę medycyny nuklearnej, jeśli jest w ciąży, podejrzewa ciążę lub nie wystąpiła u niej ostatnia miesiączka. Badania z użyciem substancji radioaktywnych u kobiet w ciąży są przeprowadzane wyłącznie w sytuacjach, gdy korzyści z uzyskania informacji diagnostycznych są znacząco większe niż potencjalne zagrożenia dla rozwijającego się płodu.

Preparaty radiofarmaceutyczne, w tym Glunektik, emitują promieniowanie jonizujące, które może być szkodliwe dla rozwijającego się płodu. Ekspozycja na promieniowanie w okresie ciąży wiąże się z potencjalnym ryzykiem uszkodzenia komórek płodu, zaburzeń rozwojowych lub zwiększonego ryzyka nowotworów w przyszłości. Dlatego decyzję o wykonaniu badania u kobiety w ciąży podejmuje lekarz specjalista medycyny nuklearnej po bardzo starannym rozważeniu wskazań oraz rozważeniu alternatywnych metod diagnostycznych nieniosących ryzyka promieniowania.

Karmienie piersią stanowi przeciwwskazanie do badania lub wymaga jego czasowego przerwania. Jeśli badanie z użyciem preparatu Glunektik jest absolutnie niezbędne u kobiety karmiącej piersią, należy przerwać karmienie na 12 godzin po wstrzyknięciu preparatu. Pokarm odciągnięty w tym okresie należy usunąć i nie podawać dziecku, ponieważ może zawierać niewielkie ilości substancji radioaktywnej.

Moment ponownego rozpoczęcia karmienia piersią po badaniu powinien być uzgodniony ze specjalistą medycyny nuklearnej, który wykona badanie. Lekarz oceni, kiedy poziom radioaktywności w organizmie matki spadnie do wartości bezpiecznych dla niemowlęcia. W okresie przerwy w karmieniu piersią kobieta powinna regularnie odciągać pokarm, aby utrzymać laktację, jednak odciągnięty pokarm należy usuwać przez cały okres 12 godzin od podania preparatu.

Kobiety karmiące piersią powinny również unikać bliskiego kontaktu z niemowlęciem przez 12 godzin po badaniu, aby zminimalizować narażenie dziecka na promieniowanie emitowane przez organizm matki. Podobne zalecenie dotyczy kontaktu z małymi dziećmi oraz innymi kobietami w ciąży.

Jakie są skutki uboczne Glunektik?

Czy mogę łączyć Glunektik z innymi lekami?

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)