Neupogen

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Neupogen?

Neupogen to biologiczny czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, który należy do grupy leków zwanych cytokinami. Substancja czynna – filgrastym – jest białkiem wytwarzanym metodami biotechnologicznymi, które pobudza szpik kostny do produkcji większej liczby krwinek białych.

Preparat stosuje się w leczeniu neutropenii, czyli stanów związanych ze zmniejszeniem liczby krwinek białych we krwi. Neutropenia osłabia zdolność organizmu do zwalczania zakażeń, co może prowadzić do poważnych powikłań infekcyjnych. Lek działa bezpośrednio na komórki szpiku kostnego, przyspieszając wytwarzanie nowych, dojrzałych granulocytów obojętnochłonnych.

Głównym wskazaniem jest zwiększenie liczby krwinek białych po chemioterapii, aby zapobiec rozwojowi zakażeń u pacjentów z nowotworami. Chemioterapia często uszkadza szpik kostny, powodując gwałtowny spadek liczby neutrofilów. Filgrastym pomaga skrócić okres neutropenii i zmniejsza ryzyko gorączki neutropenicznej oraz ciężkich zakażeń bakteryjnych.

Preparat znajduje zastosowanie również u pacjentów po przeszczepieniu szpiku kostnego, gdzie wspomaga regenerację układu krwiotwórczego. Po przeszczepieniu konieczne jest szybkie odbudowanie populacji krwinek białych, aby pacjent mógł bronić się przed patogenami w okresie głębokiej immunosupresji.

Kolejnym wskazaniem jest mobilizacja komórek macierzystych przed chemioterapią wysokodawkową. Filgrastym pobudza szpik do uwalniania komórek macierzystych do krwi obwodowej, skąd można je pobrać metodami aferezy. Zebrane komórki przeszczepiane są pacjentowi po zakończeniu intensywnego leczenia, co pozwala na szybszą odbudowę układu krwiotwórczego. Dawcami mogą być zarówno sami pacjenci (autologiczny przeszczep), jak i dawcy zgodni immunologicznie (przeszczep allogeniczny).

Preparat stosuje się również w leczeniu ciężkiej przewlekłej neutropenii – grupy rzadkich wrodzonych lub nabytych chorób charakteryzujących się trwale niską liczbą granulocytów. Pacjenci ci cierpią na nawracające, często zagrażające życiu zakażenia bakteryjne. Przewlekłe stosowanie filgrastymu pozwala utrzymać liczbę neutrofilów na poziomie umożliwiającym prawidłową odpowiedź immunologiczną.

U pacjentów w zaawansowanym stadium zakażenia HIV lek może być stosowany jako wspomaganie układu odpornościowego. U osób z AIDS często występuje neutropenia związana z chorobą podstawową lub jako efekt uboczny leków przeciwretrowirusowych. Filgrastym pomaga ograniczyć ryzyko wtórnych zakażeń oportunistycznych w tej grupie chorych.

Mechanizm działania opiera się na specyficznym wpływie na prekursory granulocytów w szpiku kostnym. Filgrastym wiąże się z receptorami na powierzchni komórek prekursorowych, stymulując ich proliferację, różnicowanie oraz dojrzewanie. Dodatkowo wpływa na funkcjonalność dojrzałych neutrofilów, wzmacniając ich aktywność fagocytarną i zdolność do chemotaksji w miejsca zakażenia.

Aktualna ulotka leku Neupogen

Jaki jest skład Neupogen, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną leku jest filgrastym (filgrastimum). Preparat dostępny jest w różnych stężeniach, dostosowanych do potrzeb terapeutycznych:

• Roztwór do wstrzykiwań w fiolkach: 300 mikrogramów filgrastymu w 1 ml (co odpowiada 30 milionom jednostek międzynarodowych na ml)
• Roztwór w ampułko-strzykawce 0,5 ml: 600 mikrogramów filgrastymu (30 mln j.m./0,5 ml)
• Roztwór w ampułko-strzykawce 0,5 ml: 960 mikrogramów filgrastymu (48 mln j.m./0,5 ml)

Substancje pomocnicze zawarte w preparacie to:

• kwas octowy lodowaty (reguluje pH roztworu)
• sodu wodorotlenek 1 N (reguluje pH)
• sorbitol E420 (stabilizator białka, 50 mg w każdym ml)
• polisorbat 80 (substancja stabilizująca)
• woda do wstrzykiwań

Preparat ma postać przejrzystego, bezbarwnego roztworu gotowego do wstrzykiwań. Nie wymaga rozcieńczania w przypadku podawania podskórnego. W wersji do podawania dożylnego (infuzji) roztwór należy rozcieńczyć w 20 ml 5% roztworu glukozy.

Lek zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na fiolkę lub ampułko-strzykawkę, co oznacza, że jest praktycznie wolny od sodu. Jest to istotne dla pacjentów stosujących dietę niskosodową.

Obecność sorbitolu jest szczególnie istotna dla osób z dziedziczną nietolerancją fruktozy – rzadkim zaburzeniem genetycznym. Sorbitol jest źródłem fruktozy, której osoby z tym schorzeniem nie mogą metabolizować, co może prowadzić do ciężkich działań niepożądanych. Pacjenci nie tolerujący fruktozy nie powinni przyjmować tego preparatu.

Jak dawkować Neupogen?

Co zrobić w przypadku przedawkowania Neupogen?

W przypadku podejrzenia podania dawki większej niż zalecana należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem prowadzącym. Przedawkowanie filgrastymu może prowadzić do nadmiernego wzrostu liczby leukocytów (białych krwinek) we krwi.

Objawy przedawkowania mogą obejmować bardzo wysoką liczbę granulocytów we krwi obwodowej, co w skrajnych przypadkach wiąże się z ryzykiem powikłań zakrzepowych lub zaburzeń mikrokrążenia. Może również wystąpić nasilenie typowych działań niepożądanych, takich jak bóle kostno-mięśniowe.

W sytuacji przedawkowania lekarz może przerwać podawanie leku i prowadzić ścisłe monitorowanie parametrów krwi. Liczba leukocytów zazwyczaj szybko wraca do normy po zaprzestaniu podawania preparatu, ponieważ filgrastym ma stosunkowo krótki okres półtrwania w organizmie.

Nie należy zwiększać dawki zaleconej przez lekarza bez konsultacji. Jeśli pacjent lub opiekun przypadkowo pominął dawkę, nie należy podawać dawki podwójnej – należy jak najszybciej powiadomić lekarza i postępować zgodnie z jego zaleceniami.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Neupogen – czy mogę spożywać alkohol?

Ulotka preparatu nie zawiera szczególnych zaleceń dotyczących diety ani interakcji z pokarmami w trakcie stosowania filgrastymu. Lek można przyjmować niezależnie od posiłków.

W dokumentacji nie ma bezpośrednich informacji dotyczących spożywania alkoholu podczas leczenia tym preparatem. Jednak należy pamiętać, że alkohol może ogólnie wpływać na układ odpornościowy i krwiotwórczy, co u osób leczonych z powodu neutropenii może być niekorzystne. Zaleca się umiarkowanie lub unikanie alkoholu, zwłaszcza u pacjentów po chemioterapii czy przeszczepieniu szpiku.

Pacjenci z dziedziczną nietolerancją fruktozy nie mogą przyjmować tego leku, gdyż zawiera sorbitol będący źródłem fruktozy. Osoby takie powinny również unikać słodkich pokarmów i napojów, które mogą nasilać objawy niepożądane, takie jak nudności, wymioty, wzdęcia czy biegunka.

Czy można stosować Neupogen w okresie ciąży i karmienia piersią?

Nie prowadzono badań klinicznych z zastosowaniem filgrastymu u kobiet w ciąży ani karmiących piersią. Z tego powodu nie zaleca się stosowania preparatu w okresie ciąży, chyba że w ocenie lekarza korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu.

Ważne jest, aby poinformować lekarza w następujących sytuacjach:

• jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią
• jeśli przypuszcza, że może być w ciąży
• jeśli planuje mieć dziecko

Jeśli pacjentka zajdzie w ciążę w trakcie stosowania preparatu, powinna niezwłocznie powiadomić o tym lekarza prowadzącego. Lekarz oceni, czy należy kontynuować leczenie, biorąc pod uwagę stan zdrowia pacjentki i potencjalne zagrożenia.

Jeśli lekarz nie zaleci inaczej, należy przerwać karmienie piersią w trakcie stosowania leku. Nie wiadomo, czy filgrastym przenika do mleka kobiecego i jaki może mieć wpływ na niemowlę.

Jakie są skutki uboczne Neupogen?

Czy mogę łączyć Neupogen z innymi lekami?

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)