Desferal - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Desferal?

Desferal jest lekiem chelującym, którego substancją czynną jest deferoksaminy mezylan. Działa poprzez wiązanie nadmiaru żelaza lub glinu w organizmie i umożliwienie ich wydalenia przez nerki wraz z moczem. Jest to specjalistyczny preparat stosowany w sytuacjach, gdy w organizmie dochodzi do niebezpiecznego gromadzenia się metali ciężkich, które mogą powodować uszkodzenie narządów wewnętrznych, szczególnie serca, wątroby i układu wydzielania wewnętrznego.

Głównym wskazaniem do stosowania preparatu Desferal jest leczenie przewlekłego nadmiernego gromadzenia żelaza w organizmie. Stan ten występuje najczęściej u pacjentów wymagających wielokrotnych transfuzji krwi z powodu różnych rodzajów niedokrwistości. Do chorób, w których stosuje się preparat, należą: talasemia, niedokrwistość syderoblastyczna, autoimmunizacyjna niedokrwistość hemolityczna oraz inne przewlekłe postaci niedokrwistości. Każda porcja przetoczonej krwi zawiera znaczną ilość żelaza, które stopniowo gromadzi się w tkankach organizmu, prowadząc do poważnych powikłań zdrowotnych.

Preparat znajduje również zastosowanie u pacjentów z samoistną (pierwotną) hemochromatozą – genetyczną chorobą powodującą nadmierne wchłanianie żelaza z pożywienia, oraz u osób z późnym stadium porfirii skórnej, gdzie również dochodzi do zaburzeń metabolizmu żelaza. W przypadkach ostrego zatrucia preparatami żelaza, Desferal stanowi lek ratujący życie, umożliwiający szybkie usunięcie toksycznych ilości metalu z organizmu.

Innym istotnym wskazaniem jest leczenie przewlekłego nadmiernego gromadzenia glinu u pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek wymagających regularnej dializoterapii. W pewnych sytuacjach dializy mogą prowadzić do kumulacji glinu w organizmie, który również wiąże się deferoksamina, umożliwiając jego eliminację. Preparat może być także wykorzystywany diagnostycznie – w celu rozpoznania nadmiernego gromadzenia żelaza lub glinu poprzez specjalistyczne testy obciążeniowe.

Leczenie preparatem Desferal jest prowadzone długotrwale, często przez wiele lat, szczególnie u pacjentów z przewlekłymi niedokrwistościami wymagającymi regularnych transfuzji. Wymaga to systematycznego monitorowania stężenia ferrytyny we krwi, regularnych badań czynności nerek, wątroby oraz kontroli wzroku i słuchu, gdyż lek może wpływać na te narządy. Terapia jest ściśle indywidualizowana – dawki dobiera się w zależności od stopnia przeciążenia żelazem lub glinem, masy ciała pacjenta oraz odpowiedzi na leczenie.

Aktualna ulotka leku Desferal

Jaki jest skład Desferal, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną preparatu Desferal jest deferoksaminy mezylan (Deferoxamini mesilas). Każda fiolka zawiera 500 mg deferoksaminy mezylanu w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Produkt leczniczy nie zawiera żadnych substancji pomocniczych – jest to czysty proszek substancji czynnej, który przed użyciem wymaga rozpuszczenia w wodzie do wstrzykiwań lub odpowiednim płynie infuzyjnym. Po rozpuszczeniu otrzymuje się roztwór o stężeniu 95 mg/ml, który powinien być klarowny, bezbarwny do lekko żółtego.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Desferal?

Zastosowanie większej niż zalecana dawki lub stężenia preparatu może spowodować wystąpienie poważnych działań niepożądanych. Miejscowe objawy niepożądane w miejscu wstrzyknięcia mogą obejmować ból, obrzęk, zaczerwienienie i uszkodzenie tkanek. Do objawów ogólnych przedawkowania należą:

• Zawroty głowy i uczucie pustki w głowie (objawy niskiego ciśnienia krwi)
• Przyspieszone lub spowolnione bicie serca
• Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego – nudności
• Znaczne zmniejszenie ilości oddawanego moczu (objaw ostrej niewydolności nerek)
• Zaburzenia ze strony układu nerwowego – pobudzenie, utrata zdolności mówienia, bóle głowy
• Duszności (objaw zaburzenia czynności płuc)
• Zaburzenia wzroku i słuchu

W przypadku podejrzenia przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub personelem szpitala. Może zajść konieczność zastosowania odpowiedniego leczenia podtrzymującego, w tym monitorowania czynności serca, nerek i układu oddechowego. Zbyt szybkie podanie dożylne preparatu może spowodować wystąpienie ciężkich działań niepożądanych, a nawet zapaść krążeniową, dlatego kluczowe jest przestrzeganie zalecanej szybkości infuzji.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Desferal – czy mogę spożywać alkohol?

W ulotce preparatu nie zawarto szczegółowych informacji dotyczących interakcji z pokarmami lub alkoholem. Nie wymieniono ograniczeń dietetycznych, które wymagałyby specjalnego postępowania podczas stosowania deferoksaminy. Jednak ze względu na charakter leczenia – często długotrwały i prowadzony u pacjentów z ciężkimi chorobami podstawowymi – zaleca się zachowanie ogólnych zasad zdrowego stylu życia.

Należy pamiętać, że pacjenci z nadmiarem żelaza w organizmie powinni unikać nadmiernego spożycia produktów bogatych w żelazo oraz suplementów zawierających ten pierwiastek (o ile nie zostały one zalecone przez lekarza z innych przyczyn). Nie zaleca się również przyjmowania dodatkowych preparatów witaminy C w dawkach przekraczających 200 mg na dobę bez konsultacji z lekarzem, ponieważ witamina C może nasilać wchłanianie żelaza.

Odnośnie alkoholu – choć nie wskazano bezpośrednich przeciwwskazań, należy pamiętać, że pacjenci z przewlekłym przeciążeniem żelazem często mają uszkodzoną wątrobę. Spożywanie alkoholu dodatkowo obciąża ten narząd, dlatego wskazana jest szczególna ostrożność lub całkowite unikanie napojów alkoholowych. W razie wątpliwości dotyczących diety zawsze należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym.

Czy można stosować Desferal w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża:

Preparatu Desferal nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że lekarz zadecyduje o bezwzględnej konieczności zastosowania tego leku. Badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały, że deferoksamina może uszkadzać płód. Lekarz poinformuje pacjentkę o ryzyku stosowania preparatu podczas ciąży i podejmie decyzję terapeutyczną po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.

Karmienie piersią:

Preparatu Desferal nie należy stosować podczas karmienia piersią. Lekarz podejmie decyzję o zaprzestaniu karmienia piersią lub wstrzymaniu stosowania leku, uwzględniając znaczenie terapii dla matki i możliwe zagrożenia dla dziecka.

Płodność:

Brak wystarczających danych na temat wpływu deferoksaminy na płodność u ludzi. Badania na zwierzętach wykazały jednak potencjalne działanie szkodliwe na płód. Z tego względu aktywnym seksualnie kobietom w wieku rozrodczym zaleca się stosowanie skutecznej antykoncepcji w trakcie stosowania preparatu Desferal oraz przez 1 miesiąc po zaprzestaniu leczenia. Decyzja o planowaniu ciąży powinna być zawsze skonsultowana z lekarzem prowadzącym.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)