Potactasol - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Potactasol?

Potactasol zawiera substancję czynną topotekan, która należy do grupy leków przeciwnowotworowych o działaniu cytotoksycznym. Mechanizm działania topotekanu polega na hamowaniu enzymu topoizomerazy-I, który uczestniczy w replikacji DNA komórek. Enzym ten odpowiada za zmniejszanie napięcia torsyjnego przed poruszającymi się widełkami replikacyjnymi podczas podziału komórek. Topotekan stabilizuje kompleks powstający między enzymem a rozdzielonymi nićmi DNA, co prowadzi do wywoływania pęknięć pojedynczych nici DNA związanego z białkiem. W efekcie komórki nowotworowe tracą zdolność do prawidłowego podziału i obumierają.

Lek jest stosowany w monoterapii u pacjentek z rakiem jajnika z przerzutami, u których wcześniejsza chemioterapia pierwszego lub kolejnego rzutu okazała się nieskuteczna. W badaniach klinicznych wykazano, że u pacjentek leczonych wcześniej cisplatyną lub cisplatyną z paklitakselem, odsetek odpowiedzi na leczenie topotekanem wynosił około 16%. U pacjentek opornych na leczenie lub z wznową w ciągu 3 miesięcy po leczeniu cisplatyną, odsetek odpowiedzi wynosił 10%. Lek może być kontynuowany do czasu progresji choroby, jeśli jest dobrze tolerowany przez pacjentkę.

Kolejnym wskazaniem jest leczenie pacjentów z nawrotowym rakiem drobnokomórkowym płuca (SCLC), u których ponowne leczenie z użyciem chemioterapii pierwszego rzutu uznano za niewłaściwe. W badaniach III fazy wykazano, że topotekan w połączeniu z najlepszą terapią wspomagającą wydłuża czas przeżycia w porównaniu do samej terapii wspomagającej. Mediana czasu przeżycia w grupie otrzymującej topotekan plus BSC wyniosła 25,9 tygodnia w porównaniu do 13,9 tygodnia w grupie otrzymującej tylko BSC. Lek jest szczególnie rozważany u pacjentów, u których nastąpił nawrót choroby co najmniej 90 dni po zakończeniu wcześniejszej chemioterapii.

Potactasol w skojarzeniu z cisplatyną znajduje zastosowanie w leczeniu pacjentek z rakiem szyjki macicy, nawracającym po radioterapii oraz u pacjentek w stadium IVB zaawansowania choroby. U pacjentek poddanych wcześniejszej ekspozycji na cisplatynę, zastosowanie terapii skojarzonej jest uzasadnione w przypadku długotrwałego okresu bez leczenia. W badaniu GOG-0179 wykazano, że mediana przeżycia w grupie leczonej topotekanem z cisplatyną wyniosła 9,4 miesiąca w porównaniu do 6,5 miesiąca w grupie otrzymującej samą cisplatynę. Szczególnie korzystne efekty obserwowano u pacjentek nieleczonych wcześniej cisplatyną i radioterapią, gdzie mediana przeżycia wyniosła 15,7 miesiąca.

Ważnym aspektem stosowania topotekanu jest jego działanie na poziomie molekularnym - lek nie hamuje enzymów cytochromu P450 u ludzi, co zmniejsza ryzyko znaczących interakcji farmakokinetycznych z innymi lekami. Topotekan wykazuje wysoki klirens osoczowy odpowiadający około 2/3 przepływu wątrobowego oraz dużą objętość dystrybucji. Wiązanie z białkami osocza jest niewielkie (35%), a dystrybucja między komórkami krwi i osoczem jest prawie jednorodna, co sprzyja penetracji leku do tkanek nowotworowych.

Aktualna ulotka leku Potactasol

Jaki jest skład Potactasol, jakie substancje zawiera?

Substancja czynna: topotekan (w postaci chlorowodorku)

Potactasol 1 mg:

• Każda fiolka zawiera 1 mg topotekanu (w postaci chlorowodorku)
• Po rekonstytucji 1 ml koncentratu zawiera 1 mg topotekanu
• Zawiera 0,52 mg (0,0225 mmola) sodu w jednej fiolce

Potactasol 4 mg:

• Każda fiolka zawiera 4 mg topotekanu (w postaci chlorowodorku)
• Po rekonstytucji 1 ml koncentratu zawiera 1 mg topotekanu
• Zawiera 2,07 mg (0,09 mmola) sodu w jednej fiolce

Substancje pomocnicze:

• Mannitol (E421)
• Kwas winowy (E334)
• Wodorotlenek sodu
• Kwas solny (E507)

Potactasol jest dostarczany jako żółty liofilizat w postaci proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Potactasol?

Donoszono o przypadkach przedawkowania u pacjentów leczonych topotekanem w postaci dożylnej (do 10-krotności zalecanej dawki) i topotekanem w postaci kapsułek (do 5-krotności zalecanej dawki). Objawy obserwowane po przedawkowaniu odpowiadały znanym działaniom niepożądanym związanym z zastosowaniem topotekanu.

Podstawowe powikłania przedawkowania obejmują:

• Zahamowanie czynności szpiku kostnego (mielosupresja)
• Zapalenie śluzówek
• Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (w przypadku przedawkowania postaci dożylnej)

Nie jest znane antidotum w przypadku przedawkowania topotekanu. Ze względu na to, że lek podawany jest przez lekarza lub pielęgniarkę w warunkach szpitalnych, podanie zbyt dużej ilości leku jest mało prawdopodobne. W sytuacji, gdy jednak wystąpi przedawkowanie, lekarz będzie obserwować pacjenta pod względem działań niepożądanych, szczególnie monitorując parametry hematologiczne.

Dalsze postępowanie powinno być zgodne ze wskazaniami klinicznymi lub zaleceniami krajowego centrum zatruć, o ile możliwe jest uzyskanie takich zaleceń. Leczenie jest objawowe i wspomagające, ukierunkowane na minimalizowanie skutków mielosupresji i zapalenia śluzówek. Może obejmować transfuzje preparatów krwiopochodnych, podawanie czynników wzrostu kolonii (np. G-CSF) oraz leczenie infekcji, jeśli wystąpią.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Potactasol – czy mogę spożywać alkohol?

W dokumentacji produktu nie zawarto szczegółowych informacji dotyczących interakcji topotekanu z pokarmami lub alkoholem. Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji farmakokinetycznych in vivo u ludzi z udziałem żywności.

Topotekan nie hamuje enzymów cytochromu P450 u ludzi, w tym: CYP1A2, CYP2A6, CYP2C8/9, CYP2C19, CYP2D6, CYP2E, CYP3A lub CYP4A. Nie hamuje również ludzkich enzymów cytoplazmatycznych takich jak dihydropirymidyna czy oksydaza ksantynowa. W badaniu populacyjnym po podaniu dożylnym, jednoczesne podawanie granisetronu, ondansetronu, morfiny lub kortykosteroidów nie wpływało znacząco na farmakokinetykę całkowitego topotekanu.

Mimo braku bezpośrednich przeciwwskazań dotyczących spożywania alkoholu, należy pamiętać, że topotekan jest lekiem cytotoksycznym wywołującym poważne działania niepożądane, w tym nudności, wymioty i ogólne osłabienie organizmu. Spożywanie alkoholu może nasilać te objawy i dodatkowo obciążać wątrobę, która uczestniczy w metabolizmie leku. Z uwagi na możliwość wystąpienia zapalenia śluzówek przewodu pokarmowego oraz innych działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego, zaleca się unikanie pokarmów drażniących i trudno strawnych.

Pacjenci powinni zachować szczególną ostrożność i skonsultować się z lekarzem prowadzącym w kwestii diety i stylu życia podczas leczenia. Ze względu na ryzyko mielosupresji i osłabienia układu odpornościowego, ważne jest unikanie pokarmów, które mogą zwiększać ryzyko infekcji (np. niepasteryzowane produkty mleczne, surowe mięso lub ryby).

Czy można stosować Potactasol w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża:

W badaniach nieklinicznych topotekan wykazywał działanie letalne na zarodek i płód oraz powodował wady rozwojowe płodu. Podobnie jak inne cytotoksyczne produkty lecznicze, topotekan może powodować uszkodzenie płodu. Jeśli topotekan jest stosowany w czasie ciąży, lub w przypadku zajścia w ciążę w czasie leczenia topotekanem, pacjentka musi zostać poinformowana o możliwym zagrożeniu dla płodu.

Kobietom w wieku rozrodczym należy zalecić, aby unikały zajścia w ciążę podczas leczenia topotekanem. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczne środki antykoncepcyjne podczas leczenia topotekanem oraz przez 6 miesięcy po zakończeniu leczenia. Jeśli pacjentka jest w ciąży lub podejrzewa, że może być w ciąży, powinna niezwłocznie poinformować lekarza.

Karmienie piersią:

Stosowanie topotekanu jest przeciwwskazane podczas karmienia piersią. Chociaż nie wiadomo czy topotekan wydzielany jest z mlekiem matki, karmienie należy przerwać na początku leczenia. Ze względu na potencjalne ryzyko dla dziecka, matki nie powinny karmić piersią podczas otrzymywania topotekanu.

Płodność:

W badaniach toksyczności reprodukcyjnej u szczurów nie stwierdzono wpływu na płodność ani u samców, ani u samic. Jednakże u samic obserwowano jajeczkowanie mnogie i niewielkie zwiększenie strat przedimplantacyjnych. Podobnie jak inne cytotoksyczne produkty lecznicze, topotekan wykazuje działanie genotoksyczne i nie można wykluczyć jego wpływu na płodność, również u mężczyzn.

Mężczyznom zaleca się:

• Stosowanie skutecznych środków antykoncepcyjnych podczas otrzymywania topotekanu
• Niepłodzenie dziecka przez okres 3 miesięcy po zakończeniu leczenia
• Pacjenci, którzy mają obawy dotyczące płodności, powinni zapytać lekarza o poradę dotyczącą płodności i planowania potomstwa przed rozpoczęciem leczenia

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)