Mozobil - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Mozobil?

Mozobil to lek zawierający substancję czynną pleryksafor, który należy do grupy leków immunostymulujących (коd ATC: L03AX16). Jest to odwracalny antagonista receptora chemokinowego CXCR4 – oznacza to, że działa poprzez blokadę specyficznego białka receptorowego na powierzchni macierzystych komórek krwiotwórczych, które w normalnych warunkach są „zakorzenione" w szpiku kostnym.

Mechanizm działania pleryksaforu polega na przerwaniu wiązania między receptorem CXCR4 a jego naturalnym ligandem – czynnikiem zrębowego pochodnego SDF-1 (CXCL12). W wyniku tej blokady macierzyste komórki krwiotwórcze zostają uwolnione ze szpiku kostnego i wydostają się do krwi obwodowej – proces ten nosi mianę mobilizacji. Uwolnione komórki CD34+ są następnie pobierane z krwi za pomocą procedury aferezy (leukafereza), zamrażane i przechowywane do czasu wykonania przeszczepu autologicznego.

Mozobil nie jest stosowany samodzielnie – zawsze podaje się go w skojarzeniu z czynnikiem wzrostu kolonii granulocytów (G-CSF). G-CSF jest podawany uprzednio przez 4 kolejne dni, co przygotowuje organizm do mobilizacji komórek, a pleryksafor wzmacnia i przyspiesza ten proces. Kombinacja obu leków pozwala na zwiększenie puli macierzystych komórek krwiotwórczych w krwi obwodowej w stopniu umożliwiającym ich kliniczny pobór.

Produkt leczniczy Mozobil ma postać roztworu do wstrzykiwań podskórnych i jest dostępny w jednej mocy: 20 mg/ml (każda fiolka zawiera 24 mg pleryksaforu w 1,2 ml roztworu). Lek wydawany jest wyłącznie na receptę i stosowany wyłącznie pod nadzorem specjalisty w dziedzinie onkologii lub hematologii.

Wskazania u dorosłych

Mozobil jest stosowany u dorosłych pacjentów w celu zwiększenia mobilizacji macierzystych komórek krwiotwórczych we krwi obwodowej, aby umożliwić ich pobranie i następcze autologiczne przeszczepienie. Wskazanie to dotyczy pacjentów, u których mobilizacja komórek za pomocą samego G-CSF okazała się niewystarczająca. Chorobami, w kontekście których lek ten jest stosowany, są:

• Chłonioma – nowotwór białych krwinek (w tym chłoniak nieziarniczy)
• Szpiczak mnogi – nowotwór plazmatocytów w szpiku kostnym

Wskazania u dzieci i młodzieży

Mozobil jest również stosowany u dzieci i młodzieży w wieku od 1 roku do mniej niż 18 lat w skojarzeniu z G-CSF w dwóch sytuacjach klinicznych:

• Zapobiegawczo – gdy na podstawie oceny klinicznej przewiduje się, że liczba krążących komórek macierzystych po standardowej mobilizacji G-CSF (z chemioterapią lub bez niej) będzie niewystarczająca w porównaniu z oczekiwaną liczbą komórek potrzebną do przeszczepienia
• U pacjentów, u których uprzednio nie udało się pobrać wystarczającej liczby macierzystych komórek krwiotwórczych przy zastosowaniu standardowego schemat mobilizacji

W grupie pediatrycznej lek ten jest przeznaczony dla dzieci z chłoniakiem lub złośliwymi guzami litymi (w tym neuroblastoma, mięsakami, mięsakiem Ewinga), które kwalifikowały się do autologicznego przeszczepienia hematopoetycznych komórek macierzystych.

Należy podkreślić, że lek nie jest zalecany u pacjentów z białaczką (nowotwór krwi lub szpiku kostnego), ponieważ istnieje ryzyko mobilizacji komórek białaczkowych do produktu aferezy.

Aktualna ulotka leku Mozobil

Jaki jest skład Mozobil, jakie substancje zawiera?

Mozobil 20 mg/ml roztwór do wstrzykiwań zawiera następujące składniki:

• Substancja czynna: pleryksafor – 20 mg w 1 ml roztworu (24 mg w jednej fiolce o pojemności 1,2 ml)
• Substancje pomocnicze: sodu chlorek, kwas solny (stężony) oraz sodu wodorotlenek – oba do wyrównania pH roztworu, a także woda do wstrzykiwań

Wśród substancji pomocniczych o znanym działaniu wymienia się sód – każdy ml roztworu zawiera około 5 mg (0,2 mmol) sodu. Przy zalecanych dawkach terapeutycznych zawartość sodu w jednej dawce wynosi mniej niż 1 mmol (23 mg), co oznacza, że produkt jest uznawany za „wolny od sodu".

Mozobil ma postać przejrzystego, bezbarwnego do jasnożółtego roztworu o pH w zakresie 6,0–7,5 i osmolalności 260–320 mOsm/kg. Produkt jest dostarczany w jałowej postaci bez konserwantów, dlatego przy pobieraniu zawartości fiolki do strzykawki wymagana jest technika aseptyczna.

Dawkowanie u dorosłych

Zalecana dobowa dawka pleryksaforu podawana we wstrzyknięciu podskórnym wynosi:

• 20 mg (dawka stała) lub 0,24 mg/kg masy ciały – u pacjentów o masie ciała ≤ 83 kg
• 0,24 mg/kg masy ciały – u pacjentów o masie ciała > 83 kg

Maksymalna dopuszczalna dobowa dawka pleryksaforu wynosi 40 mg, ponieważ większa masa ciała wiąże się z większą ekspozycją ogólnoustrojową na lek.

Dawkowanie u dzieci i młodzieży (od 1 roku do mniej niż 18 lat)

Zalecana dobowa dawka pleryksaforu u dzieci i młodzieży wynosi 0,24 mg/kg masy ciały, podawana we wstrzyknięciu podskórnym. Dawka obliczana jest na podstawie rzeczywistej masy ciała dziecka.

Dobór wielkości strzykawki zależy od masy ciały pacjenta:

• U pacjentów o masie ciały do 45 kg – stosuje się strzykawkę o pojemności 1 ml (przeznaczoną do stosowania u niemowlät), która ma dużą podziałkę na 0,1 ml i mniejszą na 0,01 ml; jest ona odpowiednia dla dzieci o masie co najmniej 9 kg
• U pacjentów o masie ciały powyżej 45 kg – można stosować strzykawkę o pojemności 1 ml lub 2 ml z podziałką umożliwiającą pomiar objętości do 0,1 ml

Sposób i czas podawania

Mozobil podaje się we wstrzyknięciu podskórnym na 6 do 11 godzin przed rozpoczęciem aferezy, po uprzedniem 4-dniowym leczeniu G-CSF (podawanym rano w dawce 0,01 mg/kg masy ciały). Lek jest zwykle podawany przez 2 do 4 kolejnych dni (w niektórych przypadkach do 7 dni), aż do momentu pobrania wystarczającej liczby komórek macierzystych.

Każda fiolka jest przeznaczona wyłącznie do jednorazowego użycia. Przed podaniem należy wzrokowo sprawdzić zawartość fiolki i nie podawać roztworu, jeśli widoczne są odbarwienia lub cząstki stałe.

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: U pacjentów z klirensem kreatyniny 20–50 ml/min dawkę pleryksaforu zmniejsza się o jedną trzecią, do 0,16 mg/kg masy ciały na dobę. Ponadto u tych pacjentów maksymalna dobowa dawka nie może przekraczać 27 mg. Brak wystarczających danych klinicznych w przypadku klirensu kreatyniny poniżej 20 ml/min oraz u pacjentów hemodializowanych.

Pacjenci w podeszłym wieku (powyżej 65 lat): Modyfikacja dawkowania nie jest wymagana przy prawidłowej czynności nerek. Jednak ze względu na fakt, że zaburzenia czynności nerek są częstsze u osób starszych, zaleca się ostrożność i monitoring функции nerek.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Mozobil?

Dotychczas nie odnotowano żadnego przypadku klinicznego przedawkowania Mozobil. Jednak na podstawie ograniczonych danych uzyskanych po podaniu dawek przekraczających dawkę zalecaną (do 0,48 mg/kg masy ciały) wiadomo, że przy przedawkowaniu mogą się nasilać następujące objawy:

• Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego – biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha
• Reakcje wazowagalne – niedociśnienie ortostatyczne
• Omdlenia

W razie podejrzenia przedawkowania niezwłocznie należy skontaktować się z lekarzem lub pogotowiem ratunkowym, ponieważ Mozobil jest stosowany wyłącznie w warunkach nadzoru medycznego i nie podlega samodzielnej administracji.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Mozobil – czy mogę spożywać alkohol?

W charakterystyce produktu leczniczego Mozobil nie zamieszczono specyficznych zalecień ani ostrzeżeń dotyczących spożycia pokarmu, napojów ani alkoholu w trakcie leczenia pleryksaforem.

Należy jednak mieć na uwadze kilka istotnych kwestii:

• Mozobil jest stosowany w kontekście leczenia onkologicznego i hematologicznego, w którym pacjenci mogą jednocześnie otrzymywać chemioterapię lub inne leki – w takim przypadku wszelkie zalecenia żywieniowe powinny być uzgodnione z lekarza prowadzącym
• Lek może powodować zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nudności, biegunka, wymioty, ból brzucha), co może utrudniać normalne odżywianie się – w razie nasilenia tych objawów zaleca się kontakt z lekarza
• Spożywanie alkoholu podczas leczenia onkologicznego co do zasady wymaga konsultacji z lekarza prowadzącym, ponieważ może ono wpływać na ogólny stan zdrowia pacjenta

Czy można stosować Mozobil w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża: Mozobil nie zaleca się stosować w okresie ciąży. Brak lub istnieje jedynie ograniczona liczba danych dotyczących stosowania pleryksaforu u kobiet ciężarnych. Na podstawie mekanizmu działania farmakodynamicznego i badań na zwierzętach (u szczurów i królików) wykazano działanie teratogenne, objawiające się:

• zwiększonym odsetklem resorpcji płodów
• zmniejszoną masą ciała płodu
• opóźnieniem rozwoju szkieletu
• zwiększonym odsetklem wad wrodzonych

Lek może być zastosowany u kobiety w ciąży jedynie wówczas, gdy stan kliniczny wymaga leczenia pleryksaforem i korzyści przewyższają ryzyko. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia.

Karmienie piersią: Nie wiadomo, czy pleryksafor przenika do mleka ludzkiego, dlatego nie można wykluczyć zagrożenia dla niemowlęcia karmionego piersią. Podczas stosowania Mozobil karmienie piersią należy przerwać.

Płodność: Wpływ pleryksaforu na płodność mężczyzn i kobiet nie jest w pełni znany. W badaniach przedklinicznych stwierdzono, że substancja ta penetruje do narządów układu rozrodczego (jądra, jajniki, macica), a jej eliminacja z tych narządów przebiega powoli.

Bardzo częste działania niepożądane (mogą wystąpić u więcej niż 1 na 10 pacjentów)

• Biegunka
• Nudności
• Reakcje w miejscu wstrzyknięcia – zaczerwienienie lub podrażnienie skóry w miejscu podania

Częste działania niepożądane (mogą wystąpić u 1 na 10 do 1 na 100 pacjentów)

• Zaburzenia psychiczne: bezsenność
• Zaburzenia układu nerwowego: zawroty głowy, ból głowy
• Zaburzenia żołądka i jelit: wymioty, ból brzucha, dolegliwości brzuszne, niestrawność, wzdęcia, zaparcia, bębnica, niedoczulica w obrębie jamy ustnej, suchość w jamie ustnej
• Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: nadmierne wydzielanie potu, rumień (uogólnione zaczerwienienie skóry)
• Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: bóle stawów, bóle kostno-mięśniowe
• Zaburzenia ogólne: przewlekłe zmęczenie, złe samopoczucie

Niezbyt częste działania niepożądane (mogą wystąpić u 1 na 100 do 1 na 1000 pacjentów)

• Reakcje alergiczne – w tym pokrzywka, obrzęk okołogałkowy, duszność lub niedotlenienie; objawy te mają na ogół łagodne lub umiarkowane nasilenie i ustępują w ciągu około 30 minut od podania leku lub po zastosowaniu odpowiedniej terapii (leki przeciwhistaminowe, kortykosteroidy)
• Zaburzenia psychiczne: nietypowe sny, koszmary senne

Działania niepożądane o częstości nieznany (zgłoszone po dopuszczeniu leku do obrotu)

• Reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny – są to poważne reakcje alergiczne wymagające natychmiastowej pomocy medycznej
• Splenomegalia (powiększenie śledziony) oraz w rzadkich przypadkach pęknięcie śledziony – w razie pojawienia się bólu w lewym nadbrzuszu lub okolicy lewego barku/łopatki, niezwłocznie należy skontaktować się z lekarza

Inne istotne informacje dotyczące bezpieczeństwa

Reakcje wazowagalne: Po podaniu Mozobil mogą wystąpić niedociśnienie ortostatyczne i/lub omdlenia. Objawy te najczęściej pojawiają się w ciągu pierwszej godziny od podania leku.

Hiperleukocytoza: Stosowanie Mozobil w skojarzeniu z G-CSF prowadzi do zwiększenia liczby białych krwinek w krwi. Wymaga to monitorowania, a przy wartościach neutrofili przekraczających 50 x 10⁹/l lekarz ocenia sytuację kliniczną.

Małopłytkowość: Zmniejszenie liczby płytek krwi jest znanym powikłaniem aferezy i może również towarzyszyć leczeniu Mozobil. Z tego powodu liczbę płytek krwi monitoruje się w trakcie procedury.

Wpływ na prowadzenie pojazdów: Mozobil może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania maszyn – u niektórych pacjentów stwierdzano zawroty głowy, zmęczenie lub reakcje wazowagalne. Z tego powodu zaleca się ostrożność przy prowadzeniu pojazdów lub obsługiwaniu maszyn.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)