Nanoscan - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest NanoScan?

NanoScan to zestaw do sporządzania radiofarmaceutyku, który po wyznaczeniu technetem [^99mTc] znajduje zastosowanie w diagnostyce medycznej opartej na technikach scyntygraficznych. Produkt ten jest przeznaczony wyłącznie do celów diagnostycznych i działa poprzez akumulację cząstek nanokoloidu albuminy w określonych strukturach organizmu, co pozwala na ich wizualizację za pomocą kamery gamma.

Jednym z podstawowych zastosowań tego radiofarmaceutyku jest ocena funkcji i struktury szpiku kostnego. Znakowane technetem nanokoloidy albuminy są wychwytywane przez komórki układu siateczkowo-śródbłonkowego w szpiku, co umożliwia ocenę jego aktywności i rozmieszczenia w organizmie. Badanie to jest szczególnie przydatne w diagnostyce chorób hematologicznych oraz w ocenie przerzutów nowotworowych do szpiku.

Kolejnym ważnym wskazaniem jest wykrywanie oraz lokalizacja procesów zapalnych w organizmie. Cząstki koloidu są fagocytowane przez aktywowane makrofagi obecne w ogniskach zapalnych, co pozwala na ich wizualizację. Ta właściwość jest wykorzystywana w diagnostyce różnicowej stanów zapalnych, szczególnie gdy klasyczne metody obrazowania nie przynoszą jednoznacznych wyników.

NanoScan odgrywa istotną rolę w ocenie integralności układu limfatycznego. Badanie limfoscyntygraficzne z użyciem tego preparatu pozwala na wizualizację dróg odpływu chłonki oraz identyfikację ewentualnych zaburzeń w przepływie limfy. Szczególnie istotne jest wykorzystanie tego badania do różnicowania obrzęków limfatycznych od żylnych, co ma kluczowe znaczenie w planowaniu terapii pacjentów z obrzękami kończyn.

Jednym z najbardziej rozwijających się zastosowań NanoScan jest limfoscyntygrafia węzła wartowniczego w onkologii. Węzeł wartowniczy to pierwszy węzeł chłonny, do którego odprowadzana jest chłonka z obszaru guza nowotworowego. Identyfikacja i ocena tego węzła ma fundamentalne znaczenie w ocenie zaawansowania choroby nowotworowej oraz planowaniu leczenia chirurgicznego. NanoScan jest stosowany w mapowaniu węzła wartowniczego w kilku rodzajach nowotworów:

• Czerniak złośliwy – identyfikacja węzła wartowniczego pozwala na precyzyjną ocenę ryzyka przerzutów i optymalizację zakresu operacji
• Rak piersi – procedura ta stała się standardem postępowania, umożliwiając ograniczenie rozległości limfadenektomii
• Rak prącia – mapowanie węzłów wartowniczych w obszarze pachwin
• Rak płaskonabłonkowy jamy ustnej – ocena węzłów szyjnych
• Rak sromu – identyfikacja węzłów pachwinowych

Stosowanie NanoScan wiąże się z narażeniem pacjenta na niewielkie dawki promieniowania jonizującego, jednak lekarz medycyny nuklearnej oraz lekarz rodzinny zawsze oceniają, czy korzyści diagnostyczne przeważają nad potencjalnym ryzykiem związanym z ekspozycją na promieniowanie. W przypadku każdego badania z użyciem tego radiofarmaceutyku stosowana jest zasada ALARA (As Low As Reasonably Achievable – tak niska, jak to racjonalnie osiągalne), która zakłada minimalizację dawki promieniowania przy zachowaniu odpowiedniej jakości diagnostycznej obrazowania.

Aktualna ulotka leku NanoScan

Jaki jest skład NanoScan, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną preparatu NanoScan jest albumina ludzka w postaci nanokoloidu. Każda fiolka zawiera 500 mikrogramów (0,5 mg) albuminy ludzkiej w postaci nanokoloidu, który po znakowanie technetem [^99mTc] tworzy aktywny radiofarmaceutyk.

Pozostałe składniki preparatu to substancje pomocnicze niezbędne do stabilizacji produktu i umożliwienia procesu znakowania radioaktywnego:

• Cyny (II) chlorek dwuwodny – środek redukujący niezbędny do przyłączenia technetu
• Sodu diwodorofosforan i disodu wodorofosforan – substancje buforujące
• Glukoza – substancja stabilizująca
• Kwas solny – do regulacji pH
• Sodu wodorotlenek – do regulacji pH

NanoScan jest dostarczany jako biały lub niemal biały proszek liofilizowany w fiolkach szklanych. Przed użyciem zawartość fiolki musi być rozpuszczona i połączona z roztworem nadtechnecjanu sodu (^99mTc), w wyniku czego powstaje gotowy do wstrzyknięcia roztwór radiofarmaceutyku. Produkt pochodzi z ludzkiej krwi lub osocza, dlatego podlega rygorystycznym procedurom kontroli jakości zgodnie z wymogami Farmakopei Europejskiej.

Co zrobić w przypadku przedawkowania NanoScan?

Przedawkowanie NanoScan jest mało prawdopodobne, ponieważ pacjent otrzymuje jedynie pojedynczą, starannie przygotowaną dawkę leku pod kontrolą lekarza medycyny nuklearnej nadzorującego badanie. Każda podana aktywność jest precyzyjnie odmierzana i dostosowana do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz rodzaju wykonywanego badania.

W przypadku podania nadmiernej aktywności radioaktywnej lekarz medycyny nuklearnej wdroży odpowiednie leczenie objawowe i wspomagające. Głównym celem postępowania terapeutycznego jest przyspieszenie eliminacji radiofarmaceutyku z organizmu pacjenta oraz zminimalizowanie narażenia na promieniowanie jonizujące.

Zalecane postępowanie w przypadku przedawkowania obejmuje:

• Podawanie obfitych ilości płynów doustnie lub dożylnie
• Zachęcanie pacjenta do częstego oddawania moczu
• Monitorowanie funkcji życiowych
• Ocenę całkowitej dawki pochłoniętego promieniowania
• W razie potrzeby – zastosowanie dodatkowych metod wspomagających eliminację

Technet [^99mTc] jest wydalany głównie przez nerki z moczem, dlatego zwiększenie diurezy stanowi podstawową metodę przyspieszonej eliminacji radiofarmaceutyku. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości lub pytań dotyczących przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem medycyny nuklearnej nadzorującym badanie.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania NanoScan – czy mogę spożywać alkohol?

NanoScan jest radiofarmaceutykiem stosowanym jednorazowo w celach diagnostycznych, dlatego nie ma ścisłych przeciwwskazań dotyczących spożywania posiłków przed badaniem ani po nim. Lek nie wchodzi w istotne interakcje z pokarmami.

Przed badaniem zaleca się przyjmowanie dużych ilości wody lub innych płynów bezalkoholowych w celu prawidłowego nawodnienia organizmu. Odpowiednie nawodnienie ułatwia późniejsze wydalanie radiofarmaceutyku z moczem i zmniejsza narażenie pęcherza moczowego na promieniowanie.

Po podaniu NanoScan pacjent powinien kontynuować zwiększone spożycie płynów przez pierwsze godziny po badaniu, aby przyspieszyć eliminację substancji radioaktywnej z organizmu. Zaleca się częste opróżnianie pęcherza moczowego.

Jeśli pacjent wcześniej przeszedł badanie rentgenowskie lub inne badanie obrazowe z użyciem środka kontrastowego, powinien poinformować o tym lekarza medycyny nuklearnej przed wykonaniem scyntygrafii z NanoScan, ponieważ może to wpłynąć na wynik badania lub jego interpretację.

Nie ma szczególnych zaleceń dotyczących spożywania alkoholu w kontekście samego radiofarmaceutyku, jednak ze względów ogólnych zaleca się unikanie alkoholu przed badaniami diagnostycznymi. W razie wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym badanie.

Czy można stosować NanoScan w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do wykonywania badania limfoscyntygraficznego obejmującego obszar miednicy. W innych przypadkach badania z użyciem NanoScan u kobiet w ciąży nie należy stosować w tym okresie, chyba że potencjalne korzyści diagnostyczne wyraźnie przeważają nad ryzykiem dla płodu.

Przed podaniem NanoScan każda kobieta w wieku rozrodczym powinna być zapytana o możliwość ciąży. Należy poinformować lekarza medycyny nuklearnej o:

• Istniejącej lub podejrzewanej ciąży
• Spóźniającej się miesiączce
• Braku stosowania antykoncepcji
• Jakichkolwiek okolicznościach sugerujących możliwość zajścia w ciążę

Każda kobieta, która nie miała miesiączki, powinna być traktowana jako potencjalnie będąca w ciąży do czasu wykluczenia tego stanu. W razie wątpliwości związanych z możliwością ciąży badanie powinno zostać przesunięte lub rozważone zastosowanie alternatywnych metod diagnostycznych nieobciążonych ryzykiem promieniowania jonizującego.

Karmienie piersią: Jeżeli pacjentka karmi piersią, powinna obowiązkowo poinformować o tym lekarza medycyny nuklearnej przed badaniem. W przypadku konieczności zastosowania NanoScan u karmiącej matki, lekarz zaleci:

• Przerwanie karmienia piersią na okres około 24 godzin po podaniu radiofarmaceutyku
• Odciąganie i usuwanie pokarmu wyprodukowanego w tym okresie
• Kontynuację karmienia dopiero po konsultacji z lekarzem medycyny nuklearnej i potwierdzeniu, że poziom radioaktywności w organizmie matki spadł do bezpiecznych wartości

U pacjentek z całkowitą niedrożnością układu limfatycznego badanie scyntygraficzne węzłów chłonnych nie jest zalecane ze względu na niebezpieczeństwo martwicy poradiacyjnej miejsca wstrzyknięcia preparatu.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)