Dexamethasone Farmak - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Dexamethasone Farmak?

Dexamethasone Farmak to lek w postaci roztworu do wstrzykiwań, którego substancją czynną jest deksametazonu fosforan. Należy on do grupy glikokortykosteroidów — substancji o budowie zbliżonej do hormonów wytwarzanych naturalnie w korze nadnerczy. Deksametazon oddziałuje na przebieg procesów zapalnych oraz bierze udział w regulacji licznych przemian metabolicznych zachodzących w organizmie. Dzięki silnemu działaniu przeciwzapalnemu oraz wpływowi na układ odpornościowy znajduje zastosowanie w wielu stanach klinicznych — zarówno w sytuacjach nagłych, wymagających szybkiego podania, jak i w wybranych schorzeniach przewlekłych.

Postać roztworu do wstrzykiwań umożliwia podawanie leku różnymi drogami — dożylnie, domięśniowo, dostawowo, podspojówkowo oraz miejscowo metodą nasączania iniekcyjnego. Wybór drogi podania, dawki oraz czasu trwania leczenia zależy od rozpoznania, nasilenia objawów oraz indywidualnej odpowiedzi pacjenta. Z tego względu lek stosowany jest pod nadzorem personelu medycznego.

W praktyce klinicznej wyróżnia się dwie główne grupy wskazań do stosowania leku Dexamethasone Farmak: podanie ogólnoustrojowe oraz podanie miejscowe.

Podanie ogólnoustrojowe — lek jest stosowany między innymi po wcześniejszym leczeniu doraźnym dużymi dawkami, w następujących sytuacjach:

• leczenie oraz profilaktyka (zapobieganie) obrzęku mózgu wywołanego guzem mózgu — po zabiegu chirurgicznym i po naświetlaniu rentgenowskim — a także po urazach rdzenia kręgowego;
• wstrząs anafilaktyczny, czyli wstrząs spowodowany ciężką reakcją alergiczną (np. po podaniu środka kontrastowego);
• wstrząs hipowolemiczny lub wstrząs w przebiegu urazu wielonarządowego, spowodowany dużą utratą płynów lub ciężkim urazem, który nie reaguje na uzupełnianie płynów, podanie tlenu i wyrównanie równowagi kwasowo-zasadowej (zapobieganie zespołowi pourazowej ostrej niewydolności oddechowej);
• utrzymujące się, ciężkie objawy napadu astmy, czyli stan astmatyczny;
• początkowy etap leczenia rozległych, ostrych chorób skóry o ciężkim przebiegu (np. pęcherzyca zwykła, erytrodermia, zespół Lyella);
• ciężkie choroby krwi (np. ostra plamica małopłytkowa, niedokrwistość hemolityczna oraz leczenie wspomagające w białaczce);
• leczenie drugiego rzutu w ostrej niewydolności kory nadnerczy (niewydolność nadnerczy, przełom Addisona).

Lek Dexamethasone Farmak jest również stosowany w leczeniu COVID-19 u pacjentów dorosłych oraz młodzieży w wieku od 12 lat i o masie ciała co najmniej 40 kg. W tym wskazaniu lek przeznaczony jest wyłącznie dla pacjentów z trudnościami w oddychaniu, którzy wymagają tlenoterapii.

Podanie miejscowe obejmuje natomiast następujące zastosowania:

• leczenie okolicy stawu (podanie okołostawowe) oraz podanie przenikające do tkanki (nasączanie iniekcyjne) — np. w zapaleniu stawu barkowego, zapaleniu w okolicy stawu łokciowego, zapaleniu kaletki maziowej, zapaleniu pochewki ścięgna czy zapaleniu stawu nadgarstkowego;
• wstrzyknięcie dostawowe — np. w reumatoidalnym zapaleniu stawów (gdy zajęte są pojedyncze stawy lub gdy leczenie ogólnoustrojowe jest niewystarczające) oraz w stanach zapalnych towarzyszących chorobom zwyrodnieniowym stawów;
• wstrzyknięcie podspojówkowe (pod spojówkę) — np. przy zapaleniu spojówek, twardówki, tęczówki oraz ciała rzęskowego.

Podsumowując, deksametazon zawarty w leku Dexamethasone Farmak wykorzystuje się przede wszystkim tam, gdzie konieczne jest silne działanie przeciwzapalne i immunomodulujące — od stanów nagłych zagrażających życiu, przez ciężkie choroby ogólnoustrojowe, aż po precyzyjne leczenie miejscowe w obrębie stawów i oka. O zasadności zastosowania leku, drodze podania oraz dawce zawsze decyduje lekarz.

Aktualna ulotka leku Dexamethasone Farmak

Jaki jest skład Dexamethasone Farmak, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną leku Dexamethasone Farmak jest deksametazonu fosforan. Każdy 1 mL roztworu do wstrzykiwań zawiera 4 mg deksametazonu fosforanu w postaci deksametazonu sodu fosforanu.

Pozostałe składniki (substancje pomocnicze) to:

• disodu edetynian,
• sodu cytrynian,
• kreatynina,
• sodu wodorotlenek (do ustalenia pH),
• woda do wstrzykiwań.

Lek ma postać przezroczystego, bezbarwnego lub żółtawego roztworu do wstrzykiwań. Warto dodać, że preparat zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na jedną ampułkę, co oznacza, że jest praktycznie „wolny od sodu”.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Dexamethasone Farmak?

Nie są znane przypadki ostrego zatrucia (intoksykacji) deksametazonem. W razie przedawkowania można spodziewać się nasilenia działań niepożądanych opisanych w dalszej części.

Jeśli zastosowano większą niż zalecana dawkę leku, należy niezwłocznie poinformować lekarza, który zdecyduje o dalszym postępowaniu. Ponieważ lek jest podawany przez personel medyczny, ryzyko przypadkowego przedawkowania w warunkach domowych jest ograniczone.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Dexamethasone Farmak – czy mogę spożywać alkohol?

Ulotka leku Dexamethasone Farmak nie zawiera szczegółowych zaleceń dotyczących spożywania alkoholu w trakcie terapii. W razie wątpliwości w tej kwestii warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, którzy uwzględnią indywidualną sytuację zdrowotną pacjenta oraz pozostałe przyjmowane leki.

W ulotce zwrócono natomiast uwagę na zalecenia dietetyczne podczas leczenia stosunkowo wysokimi dawkami. W takim przypadku należy:

• zadbać o przyjmowanie wystarczającej ilości potasu (np. warzywa, banany);
• ograniczyć spożycie sodu (soli kuchennej);
• kontrolować stężenie potasu we krwi zgodnie z zaleceniami lekarza.

Powyższe zalecenia mają związek z wpływem glikokortykosteroidów na gospodarkę wodno-elektrolitową organizmu. Sposób odżywiania w trakcie terapii warto omówić z lekarzem prowadzącym.

Czy można stosować Dexamethasone Farmak w okresie ciąży i karmienia piersią?

Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza, że może być w ciąży, albo planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.

W okresie ciąży lek Dexamethasone Farmak powinien być stosowany jedynie w przypadkach zagrożenia życia, zgodnie z decyzją lekarza. U noworodków, których matki przyjmowały lek pod koniec ciąży, po urodzeniu może występować we krwi niskie stężenie cukru.

Glikokortykoidy przenikają do mleka matki. Nie zgłaszano szkodliwego działania na niemowlę, jednak w przypadku konieczności zastosowania dużych dawek należy przerwać karmienie piersią.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)