Gelaspan - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Gelaspan?

Gelaspan należy do grupy leków określanych jako osoczozastępcze, które pełnią kluczową rolę w sytuacjach wymagających pilnego uzupełnienia objętości krwi krążącej. Mechanizm działania preparatu opiera się na zwiększeniu osmotycznego ciśnienia krwi oraz utrzymaniu właściwej objętości płynu wewnątrznaczyniowego. Zmodyfikowana żelatyna płynna stanowiąca podstawę leku pozostaje w naczyniach krwionośnych przez określony czas, co pozwala na stabilizację hemodynamiki pacjenta. Preparat zawiera również elektrolity w fizjologicznych proporcjach, co ułatwia przywrócenie równowagi jonowej organizmu.

Podstawowym wskazaniem do zastosowania Gelaspanu jest zastąpienie utraconej krwi i płynu ustrojowego w przypadkach, gdy doszło do znacznego zmniejszenia objętości krwi krążącej. Dotyczy to sytuacji pourazowych, gdzie masywne krwawienie zagraża życiu pacjenta, obrażeń chirurgicznych prowadzących do utraty dużych ilości krwi, a także rozległych poparzeń, w których dochodzi do ucieczki płynu z łożyska naczyniowego do tkanek. W takich przypadkach lek może być stosowany jako samodzielna terapia lub w połączeniu z transfuzją krwi, gdy wartości hematokrytu spadają poniżej bezpiecznego poziomu.

Kolejnym ważnym wskazaniem jest zapobieganie hipotensji towarzyszącej znieczuleniu regionalnego – rdzeniowemu lub zewnątrzoponowemu. Podczas tego typu znieczulenia dochodzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych, co może prowadzić do gwałtownego spadku ciśnienia tętniczego. Profilaktyczne podanie Gelaspanu pozwala utrzymać stabilne ciśnienie krwi i zapewnić prawidłowe ukrwienie narządów. Preparat znajduje również zastosowanie w przypadku dużej utraty krwi w trakcie zabiegów operacyjnych, gdy konieczne jest szybkie przywrócenie objętości krwi krążącej przed podaniem produktów krwiopochodnych.

Gelaspan wykorzystywany jest także w procedurach medycznych wymagających uzupełnienia objętości krwi krążącej, takich jak terapia z wykorzystaniem urządzenia płuco-serce. W trakcie takich zabiegów konieczne jest zapełnienie układu pozaustrojowego płynem, a Gelaspan w połączeniu z innymi płynami do infuzji spełnia tę funkcję. Lekarz zawsze ocenia, czy stosowanie krystaloidów – prostszych roztworów elektrolitowych – jest wystarczające, zanim zdecyduje się na podanie tego preparatu osoczozastępczego.

Warto podkreślić, że Gelaspan nie zastępuje utraconych białek osocza ani czynników krzepnięcia, dlatego w przypadku masywnych krwawień może wymagać uzupełnienia innymi preparatami. Decyzję o zastosowaniu leku podejmuje lekarz po dokładnej ocenie stanu klinicznego pacjenta, uwzględniając wielkość utraty płynów, wartości ciśnienia tętniczego, hematokrytu oraz ogólny stan hemodynamiczny. Preparat jest szczególnie ceniony w medycynie ratunkowej oraz intensywnej opiece medycznej jako szybka i skuteczna metoda stabilizacji pacjentów w stanie krytycznym.

Aktualna ulotka leku Gelaspan

Jaki jest skład Gelaspan, jakie substancje zawiera?

W 1000 ml roztworu do infuzji Gelaspan znajduje się 40,0 g żelatyny w postaci zmodyfikowanej żelatyny płynnej, która stanowi główną substancję czynną odpowiedzialną za właściwości osoczozastępcze preparatu. Dodatkowo preparat zawiera kompozycję elektrolitów odpowiadającą składowi fizjologicznemu osocza:

• 5,55 g sodu chlorku (151 mmol/l jonów sodu, 103 mmol/l jonów chlorkowych)
• 3,27 g sodu octanu trójwodnego (24 mmol/l jonów octanowych)
• 0,30 g potasu chlorku (4 mmol/l jonów potasu)
• 0,15 g wapnia chlorku dwuwodnego (1 mmol/l jonów wapnia)
• 0,20 g magnezu chlorku sześciowodnego (1 mmol/l jonów magnezu)

Pozostałe składniki preparatu to woda do wstrzykiwań, kwas solny rozcieńczony oraz sodu wodorotlenek – służące do ustalenia odpowiedniego pH roztworu. Gelaspan jest przezroczystym, bezbarwnym lub lekko żółtawym, jałowym roztworem, gotowym do podania dożylnego.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Gelaspan?

Przedawkowanie Gelaspanu może prowadzić do hiperwolemi – nadmiernej objętości krwi krążącej oraz przeciążenia płynami, co zaburza czynność serca i płuc. Objawami przedawkowania mogą być bóle głowy oraz trudności w oddychaniu wynikające z obrzęku płuc. W przypadku podejrzenia przedawkowania lekarz prowadzący natychmiast rozpocznie odpowiednie leczenie objawowe, które może obejmować zastosowanie leków moczopędnych, zmniejszenie szybkości infuzji oraz monitorowanie funkcji układu krążeniowo-oddechowego. Ze względu na fakt, że Gelaspan jest podawany wyłącznie w warunkach szpitalnych pod nadzorem personelu medycznego, ryzyko przedawkowania jest minimalizowane przez stałą kontrolę parametrów życiowych pacjenta.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Gelaspan – czy mogę spożywać alkohol?

Gelaspan jest podawany w warunkach szpitalnych podczas stanów nagłych lub zabiegów medycznych, gdy pacjent najczęściej pozostaje na czczo lub otrzymuje żywienie pozajelitowe. Nie ma specjalnych ograniczeń dietetycznych związanych bezpośrednio z tym preparatem. Jednak podczas hospitalizacji i infuzji lekarz może zalecić określoną dietę lub ograniczenia w przyjmowaniu pokarmów i płynów, zależnie od stanu klinicznego i procedury medycznej. Jeśli chodzi o alkohol, jego spożywanie jest absolutnie niewskazane w czasie leczenia szpitalnego i rekonwalescencji po zabiegach, podczas których stosowano Gelaspan. Alkohol może nasilać odwodnienie, wpływać na krzepliwość krwi oraz interferować z innymi lekami podawanymi pacjentowi. Decyzje dotyczące diety i płynów zawsze należy konsultować z lekarzem prowadzącym.

Czy można stosować Gelaspan w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża: Ze względu na możliwość wystąpienia reakcji alergicznych należy unikać stosowania Gelaspanu w czasie ciąży. Jednak lekarz może podjąć decyzję o podaniu tego leku w sytuacjach nagłych, gdy korzyści dla matki przewyżają potencjalne ryzyko dla płodu. Jeśli pacjentka jest w ciąży lub podejrzewa, że może być w ciąży, powinna niezwłocznie poinformować o tym lekarza przed rozpoczęciem infuzji.

Karmienie piersią: Dostępne są jedynie ograniczone dane dotyczące przenikania składników Gelaspanu do mleka matki. Lekarz podejmuje decyzję, czy przerwać karmienie piersią, czy odstawić lek, biorąc pod uwagę korzyści dla dziecka wynikające z karmienia piersią oraz korzyści dla pacjentki wynikające z leczenia. Jeśli pacjentka karmi piersią, powinna bezwzględnie poinformować o tym lekarza przed zastosowaniem preparatu.

Wpływ na płodność: Brak danych dotyczących wpływu Gelaspanu na płodność u ludzi lub zwierząt. Ze względu na skład leku oraz krótkotrwały charakter jego stosowania, jakikolwiek wpływ na płodność jest mało prawdopodobny.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)