V-pet - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest V-pet?

V-pet jest produktem radiofarmaceutycznym przeznaczonym wyłącznie do diagnostyki medycznej. Substancja czynna – fludeoksyglukoza (18F) – to analog glukozy znakowany izotopem radioaktywnym, który pozwala na obrazowanie procesów metabolicznych zachodzących w organizmie. Preparat wykorzystywany jest w badaniach metodą pozytonowej tomografii emisyjnej (PET/TK), nowoczesnej techniki obrazowania stosowanej w medycynie nuklearnej.

Mechanizm działania preparatu opiera się na zdolności komórek do pobierania glukozy – naturalnego źródła energii. Komórki o zwiększonym metabolizmie, takie jak komórki nowotworowe, komórki zapalne czy neurony mózgu, wykazują wzmożone zużycie glukozy. Fludeoksyglukoza (18F) po podaniu dożylnym gromadzi się w tkankach o wysokiej aktywności metabolicznej, co umożliwia ich wizualizację w badaniu PET. Emitowane promieniowanie pozytonowe jest rejestrowane przez specjalistyczną kamerę, która tworzy precyzyjne obrazy przekroju poprzecznego badanych struktur.

Badanie PET z zastosowaniem V-pet ma szerokie zastosowanie kliniczne. Służy przede wszystkim do oceny procesów nowotworowych – wykrywania zmian pierwotnych, oceny stopnia zaawansowania choroby, identyfikacji przerzutów odległych oraz monitorowania odpowiedzi na leczenie onkologiczne. W neurologii badanie to pomaga w diagnostyce zaburzeń neurodegeneracyjnych, padaczki oraz ocenie zmian w mózgu. W kardiologii fludeoksyglukoza (18F) znajduje zastosowanie w ocenie żywotności mięśnia sercowego u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca.

Badanie pozwala lekarzom na podjęcie właściwych decyzji terapeutycznych dotyczących dalszego leczenia stwierdzonej lub podejrzewanej choroby. Dzięki uzyskaniu ilościowych i precyzyjnych obrazów specyficznych procesów metabolicznych możliwe jest określenie charakteru zmian (czy są one złośliwe czy łagodne), planowanie biopsji, dobór odpowiedniej metody leczenia oraz ocena jego skuteczności. Stosowana dawka produktu radiofarmaceutycznego jest bardzo mała, co minimalizuje ekspozycję pacjenta na promieniowanie przy jednoczesnym zapewnieniu diagnostycznej jakości obrazów.

Warto podkreślić, że badanie PET jest badaniem nieinwazyjnym, które dostarcza unikalnych informacji metabolicznych, niedostępnych w innych metodach obrazowania, takich jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny. Połączenie obrazowania anatomicznego (TK) z obrazowaniem funkcjonalnym (PET) w jednym badaniu PET/TK pozwala na precyzyjną lokalizację zmian patologicznych i ich kompleksową ocenę, co ma kluczowe znaczenie w onkologii, neurologii i kardiologii.

Aktualna ulotka leku V-pet

Jaki jest skład V-pet, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną preparatu jest fludeoksyglukoza (18F). Jeden mililitr roztworu do wstrzykiwań zawiera 1 GBq fludeoksyglukozy (18F) na dzień i godzinę odniesienia. Fluor-18 jest izotopem radioaktywnym o stosunkowo krótkim czasie połowicznego rozpadu (około 110 minut), co jest wystarczające do przeprowadzenia badania diagnostycznego, a następnie szybkiego rozpadu i eliminacji radioaktywności z organizmu.

Pozostałe substancje pomocnicze wchodzące w skład preparatu to:

• sodu diwodorofosforan dwuwodny – substancja buforująca utrzymująca odpowiednie pH roztworu
• sodu wodorotlenek – służy do regulacji odczynu pH
• woda do wstrzykiwań – rozpuszczalnik zapewniający sterylność i odpowiednie właściwości fizykochemiczne preparatu

Preparat ma postać przejrzystego i bezbarwnego roztworu, który jest dostarczany w fiolce wielodawkowej z bezbarwnego szkła. Objętość roztworu w fiolce wynosi od 0,2 do 15 ml, w zależności od wielkości przygotowanej partii. Roztwór jest przygotowywany w warunkach sterylnych w specjalistycznych ośrodkach medycyny nuklearnej i musi być stosowany tylko przez wykwalifikowany personel medyczny posiadający odpowiednie uprawnienia do pracy z materiałami radioaktywnymi.

Co zrobić w przypadku przedawkowania V-pet?

Przedawkowanie preparatu V-pet jest mało prawdopodobne, ponieważ pacjent otrzymuje wyłącznie jedną, starannie przygotowaną dawkę leku pod ścisłą kontrolą lekarza specjalisty w zakresie medycyny nuklearnej. Dawka jest precyzyjnie mierzona i dostosowana do indywidualnych potrzeb pacjenta, a cały proces podawania leku odbywa się w kontrolowanych warunkach szpitalnych.

W przypadku nieprawidłowego podania większej niż zamierzona dawki fludeoksyglukozy (18F), lekarz nadzorujący procedurę niezwłocznie wdroży odpowiednie postępowanie. Podstawowym działaniem jest zmniejszenie absorpcji dawki promieniowania przez organizm pacjenta oraz przyspieszenie eliminacji radiofarmaceutyku z organizmu.

Postępowanie w przypadku przedawkowania obejmuje:

• Zachęcanie pacjenta do picia dużych ilości płynów – zwiększone nawodnienie przyspiesza wydalanie radiofarmaceutyku przez nerki
• Częste oddawanie moczu – główną drogą eliminacji fludeoksyglukozy (18F) jest układ moczowy, dlatego regularne opróżnianie pęcherza moczowego zmniejsza ekspozycję na promieniowanie
• Monitorowanie stanu pacjenta przez personel medyczny
• W razie potrzeby – zastosowanie dodatkowych środków wspomagających wydalanie

Warto podkreślić, że fluor-18 ma stosunkowo krótki czas półtrwania wynoszący około 110 minut, co oznacza, że radioaktywność preparatu samoistnie zmniejsza się o połowę w tym czasie. Po upływie kilku okresów półtrwania aktywność radioaktywna staje się znikoma. Z tego powodu nawet w przypadku przedawkowania ryzyko dla pacjenta jest ograniczone czasowo.

Pacjent znajduje się pod opieką wykwalifikowanego personelu medycznego przez cały czas trwania procedury diagnostycznej, co zapewnia szybką reakcję w razie jakichkolwiek nieprawidłowości. W razie jakichkolwiek pytań lub wątpliwości dotyczących podanej dawki należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem prowadzącym badanie.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania V-pet – czy mogę spożywać alkohol?

W czasie poprzedzającym badanie z zastosowaniem V-pet obowiązują ścisłe zalecenia żywieniowe, które mają kluczowe znaczenie dla jakości diagnostycznej wykonywanych obrazów. Nieprzestrzeganie tych zaleceń może prowadzić do nieprawidłowej interpretacji wyników badania.

Pacjent musi pozostawać na czczo przez co najmniej 4 godziny przed wstrzyknięciem leku. Oznacza to całkowite powstrzymanie się od przyjmowania jakichkolwiek pokarmów stałych i płynnych zawierających kalorie. Zakaz ten jest szczególnie ważny w odniesieniu do produktów zawierających glukozę, ponieważ fludeoksyglukoza (18F) jest analogiem glukozy i konkuruje z nią o wchłanianie przez komórki. Spożycie glukozy przed badaniem może znacząco obniżyć gromadzenie się radiofarmaceutyku w badanych tkankach, co uniemożliwi prawidłową diagnostykę.

Zalecenia dotyczące płynów:

• Należy unikać picia napojów zawierających glukozę – dotyczy to soków owocowych, napojów gazowanych, słodzonych herbat i kaw
• Należy pić duże ilości wody lub innych płynów niezawierających glukozy w dowolnej ilości – odpowiednie nawodnienie organizmu poprawia jakość obrazów i przyspiesza wydalanie radioaktywności po badaniu
• Dozwolone są: niegazowana woda mineralna, niesłodzona herbata, niesłodzona kawa (bez mleka)

Alkohol: Chociaż ulotka nie zawiera bezpośrednich informacji na temat spożywania alkoholu, zaleca się powstrzymanie się od spożycia alkoholu w okresie poprzedzającym badanie. Alkohol może wpływać na metabolizm glukozy i funkcjonowanie organizmu, co potencjalnie może zakłócić wyniki badania. Ponadto, ze względu na konieczność pozostawania na czczo, spożycie alkoholu na pusty żołądek jest niewskazane ze względów zdrowotnych.

Po zakończeniu badania pacjent może powrócić do normalnego sposobu odżywiania się. Zaleca się jednak kontynuację picia dużych ilości płynów przez kilka godzin po badaniu w celu przyspieszenia eliminacji pozostałości radiofarmaceutyku z organizmu. Częste oddawanie moczu w ciągu pierwszych 12 godzin po wstrzyknięciu również przyspiesza usunięcie radioaktywności.

Czy można stosować V-pet w okresie ciąży i karmienia piersią?

Przed podaniem leku V-pet każda kobieta w wieku rozrodczym musi poinformować lekarza specjalistę z zakresu medycyny nuklearnej, jeśli istnieje możliwość ciąży, nie wystąpiła miesiączka lub jeśli karmi piersią. Badania z użyciem produktów radiofarmaceutycznych wiążą się z ekspozycją na promieniowanie jonizujące, co wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w ciąży i karmiących.

Stosowanie w czasie ciąży: Badania radiologiczne i z użyciem izotopów radioaktywnych u kobiet ciężarnych są wykonywane tylko w przypadku bezwzględnej konieczności klinicznej. Lekarz prowadzący musi dokładnie rozważyć korzyści diagnostyczne dla matki w stosunku do potencjalnego ryzyka dla rozwijającego się płodu. Promieniowanie jonizujące może potencjalnie wpływać na rozwój płodu, dlatego decyzja o przeprowadzeniu badania PET u kobiety w ciąży musi być podjęta z najwyższą ostrożnością i tylko wtedy, gdy nie ma alternatywnych metod diagnostycznych nieniosących ze sobą narażenia na promieniowanie.

Jeśli badanie zostanie uznane za niezbędne, stosowana dawka będzie zminimalizowana do możliwego minimum przy zachowaniu wartości diagnostycznej obrazów. Pacjentka powinna być poinformowana o potencjalnych ryzykach związanych z ekspozycją na promieniowanie.

Stosowanie w okresie karmienia piersią: Jeśli zachodzi konieczność podania leku podczas karmienia piersią, należy przestrzegać następujących zaleceń:

• Przed wstrzyknięciem leku należy ściągnąć mleko i przechować je do późniejszego użycia – to mleko będzie bezpieczne dla dziecka
• Należy przerwać karmienie piersią na co najmniej 12 godzin po podaniu leku
• W tym okresie dziecko powinno otrzymywać wcześniej odciągnięty pokarm lub mieszankę mleczną
• Pokarm odciągnięty z piersi w ciągu 12 godzin po wstrzyknięciu należy wyrzucić – może zawierać resztki radioaktywnego znacznika
• Ponowne rozpoczęcie karmienia piersią należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym

W okresie 12 godzin po wstrzyknięciu preparatu zaleca się także unikanie bliskich kontaktów z małymi dziećmi i kobietami w ciąży, ze względu na emitowane przez pacjentkę promieniowanie. Jest to środek ostrożności mający na celu minimalizację narażenia osób szczególnie wrażliwych na działanie promieniowania jonizującego. Należy również stosować się do dodatkowych instrukcji personelu medycznego dotyczących higieny osobistej i postępowania po badaniu.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)