Ovulastan - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Ovulastan?

Ovulastan jest złożonym doustnym lekiem antykoncepcyjnym, którego podstawowym przeznaczeniem jest zapobieganie ciąży. Preparat ten zawiera dwa żeńskie hormony syntetyczne: dezogestrel (progestagen) oraz etynyloestradiol (estrogen), które we wzajemnym połączeniu zapewniają skuteczną ochronę przed niezaplanowanym poczęciem. Mechanizm działania leku oparty jest na trzech komplementarnych działaniach fizjologicznych, które łącznie uniemożliwiają zapłodnienie i implantację zarodka.

Pierwszym i najważniejszym mechanizmem działania Ovulastanu jest hamowanie owulacji, czyli blokowanie procesu dojrzewania i uwalniania komórki jajowej z jajnika. W naturalnym cyklu miesięcznym kobiety około połowy cyklu dochodzi do owulacji, podczas której dojrzała komórka jajowa jest uwalniana i gotowa do zapłodnienia. Hormony zawarte w preparacie Ovulastan działają na poziomie osi podwzgórze-przysadka-jajniki, skutecznie hamując ten proces poprzez regulację wydzielania hormonów gonadotropowych. Dzięki temu w trakcie przyjmowania tabletek nie dochodzi do miesięcznego uwalniania komórki jajowej, co stanowi podstawową barierę przed zajściem w ciążę.

Drugim mechanizmem ochronnym jest zagęszczanie śluzu szyjkowego w szyjce macicy. W naturalnych warunkach śluz szyjkowy przechodzi cykliczne zmiany – w okresie owulacji staje się bardziej płynny i przejrzysty, co ułatwia plemników wędrówkę przez szyjkę macicy do jajowodów. Pod wpływem progestagenu zawartego w Ovulastanie śluz szyjkowy pozostaje gęsty i nieprzepuszczalny przez cały okres przyjmowania tabletek. Ta zwiększona lepkość i zmieniony skład biochemiczny śluzu stanowią fizyczną i chemiczną barierę dla plemników, znacznie utrudniając im przejście przez kanał szyjki macicy i dotarcie do komórki jajowej, nawet gdyby doszło do owulacji.

Trzeci mechanizm działania związany jest ze zmianą właściwości błony śluzowej macicy (endometrium). Hormony zawarte w Ovulastanie wpływają na transformację endometrium w taki sposób, że nawet w przypadku ewentualnego zapłodnienia komórki jajowej (co przy prawidłowym stosowaniu leku jest bardzo mało prawdopodobne) warunki do zagnieżdżenia się zapłodnionej komórki jajowej w ścianie macicy są znacznie zmniejszone. Endometrium nie przechodzi pełnych zmian cyklicznych charakterystycznych dla naturalnego cyklu miesiączkowego, co ogranicza możliwość implantacji zarodka.

Przy prawidłowym stosowaniu zgodnie z zaleceniami doustne leki antykoncepcyjne, takie jak Ovulastan, stanowią jedną z najbardziej niezawodnych odwracalnych metod antykoncepcji. Wskaźnik skuteczności przy doskonałym użyciu (Pearl Index) jest bardzo niski – prawdopodobieństwo zajścia w ciążę wynosi mniej niż 1% rocznie. Należy jednak pamiętać, że skuteczność ta zależy od systematycznego przyjmowania tabletek zgodnie z instrukcją. Pomijanie tabletek, wymioty lub ciężka biegunka występująca w ciągu 3-4 godzin po przyjęciu tabletki, a także jednoczesne stosowanie niektórych innych leków może zmniejszyć skuteczność antykoncepcyjną preparatu.

Istotne jest podkreślenie, że Ovulastan, podobnie jak wszystkie doustne środki antykoncepcyjne, nie chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową, w tym przed zakażeniem wirusem HIV (AIDS). W przypadku ryzyka zakażenia infekcjami przenoszonymi drogą płciową niezbędne jest dodatkowo stosowanie prezerwatyw. Preparat ten jest przeznaczony wyłącznie do antykoncepcji hormonalnej i nie ma innych wskazań terapeutycznych poza kontrolą urodzeń.

Ważnym aspektem stosowania Ovulastanu jest możliwość uzyskania dodatkowych korzyści zdrowotnych związanych z regularyzacją cyklu miesiączkowego. Wiele kobiet przyjmujących złożone tabletki antykoncepcyjne doświadcza bardziej regularnych, przewidywalnych i często mniej obfitych oraz mniej bolesnych krwawień miesięcznych. Jednak te efekty uboczne nie stanowią formalnych wskazań do stosowania preparatu i nie powinny być jedynym powodem jego przepisywania.

Ovulastan jest lekiem wydawanym na receptę i jego stosowanie powinno być zawsze poprzedzone konsultacją z lekarzem ginekologiem lub lekarzem rodzinnym. Przed przepisaniem leku lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad dotyczący stanu zdrowia pacjentki, historii chorób w rodzinie oraz występowania czynników ryzyka. Szczególnie istotna jest ocena ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych, gdyż stosowanie złożonych środków antykoncepcyjnych hormonalnych nieznacznie zwiększa ryzyko powstania zakrzepów krwi w żyłach i tętnicach, zwłaszcza w pierwszym roku stosowania lub po wznowieniu stosowania po przerwie wynoszącej co najmniej 4 tygodnie.

Aktualna ulotka leku Ovulastan

Jaki jest skład Ovulastan, jakie substancje zawiera?

Jedna tabletka leku Ovulastan zawiera dwie substancje czynne w ściśle określonych dawkach: 20 mikrogramów etynyloestradiolu (etynyloestradiol) oraz 150 mikrogramów dezogestrelu. Są to syntetyczne hormony płciowe o działaniu antykoncepcyjnym.

Oprócz substancji czynnych tabletka zawiera również substancje pomocnicze, które zapewniają odpowiednią formę leku i jego stabilność. Do składników pomocniczych należą:

• Skrobia ziemniaczana – substancja wiążąca i wypełniająca
• Kwas stearynowy – substancja poślizgowa ułatwiająca proces produkcji tabletek
• All-rac-α-Tokoferol (witamina E, oznaczenie E307) – przeciwutleniacz chroniący składniki leku przed degradacją
• Laktoza jednowodna – wypełniacz (osoby z nietolerancją laktozy powinny skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem leku)
• Powidon K25 – substancja wiążąca

Tabletki mają postać białych, okrągłych, obustronnie wypukłych tabletek bez powłoki. Każde opakowanie zawiera 21 tabletek w blistrach PVC/Aluminium, pakowanych w saszetki z folii aluminiowo-polietylenowej. Dostępne są opakowania po 1, 3 lub 6 blistrów (jednak nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie).

Co zrobić w przypadku przedawkowania Ovulastan?

Nie odnotowano doniesień o ciężkich szkodliwych skutkach przyjęcia zbyt dużej ilości tabletek leku Ovulastan. W przypadku przedawkowania mogą wystąpić następujące objawy:

• Nudności
• Wymioty
• Krwawienie z pochwy

Nie istnieje swoiste antidotum w przypadku przedawkowania Ovulastanu. Leczenie jest objawowe i wspomagające. W przypadku przyjęcia kilku tabletek naraz lub stwierdzenia, że kilka tabletek połknęło dziecko, należy niezwłocznie zwrócić się o poradę do lekarza lub farmaceuty. Lekarz podejmie decyzję o ewentualnej konieczności obserwacji pacjenta lub zastosowania leczenia objawowego.

W razie wątpliwości dotyczących przedawkowania zaleca się kontakt z najbliższym oddziałem ratunkowym lub centrum zatruć. Pomocne może być zabranie ze sobą opakowania leku lub informacji o liczbie przyjętych tabletek.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Ovulastan – czy mogę spożywać alkohol?

W ulotce leku Ovulastan nie zamieszczono szczegółowych informacji dotyczących interakcji z pokarmami lub alkoholem. Nie ma formalnych przeciwwskazań do spożywania standardowych produktów żywnościowych podczas stosowania tego preparatu.

Tabletki można przyjmować niezależnie od posiłków. Zaleca się przyjmowanie ich o tej samej porze każdego dnia – może to być ostatnia czynność wieczorem lub pierwsza czynność poranna, w zależności od preferencji i stylu życia pacjentki, co ułatwia systematyczne stosowanie.

Odnośnie alkoholu – w dostępnej dokumentacji nie wskazano bezpośrednich interakcji farmakologicznych między Ovulastanem a alkoholem etylowym. Jednak należy pamiętać, że nadmierne spożycie alkoholu może prowadzić do wymiotów, co w konsekwencji może zmniejszyć skuteczność antykoncepcyjną leku (jeśli wymioty wystąpią w ciągu 3-4 godzin od przyjęcia tabletki). W takim przypadku należy postępować zgodnie z zaleceniami dotyczącymi postępowania po wymiotach opisanymi w punkcie dotyczącym dawkowania.

Ważniejsze od interakcji pokarmowych są interakcje z innymi lekami, które mogą istotnie zmniejszać skuteczność antykoncepcyjną Ovulastanu. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących diety, suplementacji lub spożywania alkoholu podczas stosowania hormonalnej antykoncepcji zaleca się konsultację z lekarzem prowadzącym.

Czy można stosować Ovulastan w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża: Kobietom w ciąży nie wolno przyjmować leku Ovulastan. Jeśli pacjentka zajdzie w ciążę lub podejrzewa ciążę podczas stosowania Ovulastanu, powinna natychmiast przerwać przyjmowanie tabletek i niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Doustne środki antykoncepcyjne są przeznaczone do zapobiegania ciąży i nie mają zastosowania u kobiet, które są już w ciąży.

Przed rozpoczęciem stosowania leku lekarz powinien wykluczyć ciążę. Jeśli krwawienie z odstawienia nie wystąpi podczas dwóch kolejnych okresów przerwy w przyjmowaniu tabletek, może to wskazywać na ciążę – w takim przypadku nie należy rozpoczynać kolejnego blistra bez uprzedniego potwierdzenia przez lekarza, że nie jest się w ciąży.

Karmienie piersią: Leku Ovulastan nie należy stosować podczas karmienia piersią. Hormonalne środki antykoncepcyjne mogą przenikać do mleka matki i wpływać na skład oraz ilość produkowanego mleka. Ponadto niewielkie ilości substancji czynnych mogą być przekazywane dziecku z mlekiem matki.

Jeśli kobieta karmiąca piersią zamierza stosować antykoncepcję hormonalną, powinna skonsultować się z lekarzem w celu omówienia alternatywnych metod antykoncepcji bardziej odpowiednich w okresie laktacji. Dostępne są metody antykoncepcyjne zawierające wyłącznie progestagen (bez estrogenu), które są bezpieczniejsze podczas karmienia piersią.

Po porodzie, u kobiet, które nie karmią piersią, lekarz określi odpowiedni moment rozpoczęcia stosowania Ovulastanu. Zazwyczaj zaleca się poczekać na wystąpienie pierwszego krwawienia miesiączkowego. Należy pamiętać, że w okresie bezpośrednio po porodzie kobieta jest w grupie podwyższonego ryzyka wystąpienia zakrzepów krwi, dlatego decyzja o rozpoczęciu hormonalnej antykoncepcji powinna być podejmowana indywidualnie przez lekarza prowadzącego.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)