Matrifen - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Matrifen?

Matrifen to lek przeciwbólowy zawierający fentanyl – substancję należącą do grupy opioidów o silnym działaniu analgetycznym. Preparat przeznaczony jest do leczenia ostrego bólu przewlekłego u pacjentów wymagających ciągłego podawania leków przeciwbólowych działających na receptory opioidowe.

Lek stosuje się w postaci systemu transdermalnego (plastra), który uwalnia substancję czynną przez skórę bezpośrednio do krwiobiegu, zapewniając długotrwałe uśmierzanie bólu przez 72 godziny. Matrifen znajduje zastosowanie u dorosłych pacjentów cierpiących na przewlekły ból wymagający stałej opieki przeciwbólowej, a także u dzieci powyżej 2. roku życia, które już wcześniej stosowały leki opioidowe i również wymagają ciągłego leczenia przeciwbólowego.

Preparat jest szczególnie wskazany w sytuacjach, gdy inne metody łagodzenia bólu okazały się niewystarczające, a pacjent potrzebuje stabilnego, długotrwałego uśmierzania dolegliwości bólowych. Działanie fentanylu polega na oddziaływaniu na receptory opioidowe w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do zmniejszenia odczuwania bólu i poprawy jakości życia pacjenta.

Ważne ograniczenia: Matrifen nie jest przeznaczony do leczenia ostrego, nagłego bólu ani bólu pooperacyjnego. Preparat może być stosowany wyłącznie u osób, które już wcześniej przyjmowały leki opioidowe (dotyczy to zwłaszcza dzieci), co związane jest z bezpieczeństwem terapii i ryzykiem wystąpienia poważnych działań niepożądanych u pacjentów nieobeznanych z tego typu leczeniem.

Aktualna ulotka leku Matrifen

Jaki jest skład Matrifen, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną preparatu Matrifen jest fentanyl – syntetyczny opioidowy lek przeciwbólowy o wysokiej skuteczności. Lek dostępny jest w pięciu różnych mocach, z których każda dostarcza określoną dawkę fentanylu przez skórę:

• Matrifen 12 mikrogramów/godzinę – każdy plaster zawiera 1,38 mg fentanylu, powierzchnia aktywna plastra to 4,2 cm², nadruk brązowy
• Matrifen 25 mikrogramów/godzinę – każdy plaster zawiera 2,75 mg fentanylu, powierzchnia aktywna plastra to 8,4 cm², nadruk czerwony
• Matrifen 50 mikrogramów/godzinę – każdy plaster zawiera 5,5 mg fentanylu, powierzchnia aktywna plastra to 16,8 cm², nadruk zielony
• Matrifen 75 mikrogramów/godzinę – każdy plaster zawiera 8,25 mg fentanylu, powierzchnia aktywna plastra to 25,2 cm², nadruk jasnoniebieski
• Matrifen 100 mikrogramów/godzinę – każdy plaster zawiera 11 mg fentanylu, powierzchnia aktywna plastra to 33,6 cm², nadruk szary

Pozostałe składniki preparatu to substancje pomocnicze niezbędne do prawidłowego funkcjonowania systemu transdermalnego:

• Glikol dipropylenowy – rozpuszczalnik ułatwiający przenikanie substancji czynnej
• Hydroksypropyloceluloza 10 mPas – substancja zagęszczająca
• Dimetykon 350 cSt – związek silikonowy
• Klej silikonowy (odporny na aminy, średniej i wysokiej przyczepności) – zapewnia przyleganie plastra do skóry
• Membrana kontrolująca uwalnianie (kopolimer etylenu i octanu winylu EVA) – reguluje tempo uwalniania leku
• Folia zewnętrzna (politereftalan etylenu, PET) – warstwa zabezpieczająca
• Warstwa zabezpieczająca (politereftalan etylenu, fluoropolimer) – ochrona przed uszkodzeniami
• Tusz – do nadruku informacji na plastrze

System transdermalny ma postać przezroczystego, prostokątnego plastra z kolorowym nadrukiem identyfikującym moc preparatu. Każdy plaster pakowany jest w indywidualną saszetkę zabezpieczoną przed dostępem dzieci.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Matrifen?

W przypadku zastosowania zbyt dużej liczby plastrów lub plastra o nieprawidłowej (zbyt wysokiej) dawce leku należy natychmiast usunąć wszystkie plastry i jak najszybciej skontaktować się z lekarzem lub udać się do najbliższego szpitala. Przedawkowanie fentanylu może zagrażać życiu i wymaga pilnej interwencji medycznej.

Objawy przedawkowania obejmują:

• Zaburzenia oddychania lub płytki, wolny oddech (depresja oddechowa)
• Nadmierne zmęczenie i senność
• Niemożność jasnego myślenia
• Trudności w chodzeniu lub mówieniu
• Uczucie omdlenia, zawrotów głowy lub splątania
• Zmniejszona świadomość lub utrata przytomności

W rzadkich przypadkach przedawkowanie może prowadzić do zaburzeń mózgu określanych jako toksyczna leukoencefalopatia. Przedawkowanie fentanylu stanowi zagrożenie życia, szczególnie u osób, które wcześniej nie stosowały opioidowych leków przeciwbólowych.

Co robić, jeśli zauważono objawy przedawkowania:

• Natychmiast usunąć wszystkie plastry ze skóry
• Wezwać pogotowie lub niezwłocznie udać się do szpitala
• Zachęcać osobę do poruszania się i mówienia (jeśli jest przytomna)
• Może być konieczna intensywna opieka medyczna

Przedawkowanie może również wystąpić w przypadku przypadkowego przyklejenia plastra do ciała innej osoby, szczególnie dziecka. Dlatego niezwykle istotne jest przechowywanie zarówno nowych, jak i zużytych plastrów w miejscu całkowicie niedostępnym dla dzieci i innych osób.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Matrifen – czy mogę spożywać alkohol?

Podczas stosowania leku Matrifen nie należy pić alkoholu bez uprzedniej konsultacji z lekarzem prowadzącym. Alkohol może nasilać działania niepożądane fentanylu, w szczególności:

• Zwiększone znużenie i senność
• Spowolnienie i spłycenie oddechu
• Zaburzenia świadomości
• Zawroty głowy i splątanie

Jednoczesne spożywanie alkoholu i stosowanie fentanylu może prowadzić do niebezpiecznych interakcji, które zagrażają życiu. Połączenie tych substancji zwiększa ryzyko wystąpienia ciężkiej depresji oddechowej, która może być śmiertelna.

Dodatkowe uwagi dotyczące diety: Nie ma szczególnych ograniczeń dotyczących jedzenia podczas stosowania plastrów Matrifen. Należy jednak pamiętać, że fentanyl może powodować zaparcia – lekarz lub farmaceuta może doradzić odpowiednią dietę bogatą w błonnik oraz zalecić leki łagodzące to działanie niepożądane.

Pacjent powinien także unikać długotrwałych kąpieli rozgrzewających, sauny oraz nadmiernego przebywania w gorącym środowisku, gdyż wysoka temperatura może zwiększyć uwalnianie leku z plastra i prowadzić do przedawkowania.

Czy można stosować Matrifen w okresie ciąży i karmienia piersią?

Lek Matrifen nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że lekarz uzna to za bezwzględnie konieczne i zostało to szczegółowo omówione z pacjentką. Przed zastosowaniem leku kobiety w ciąży, planujące ciążę lub podejrzewające, że mogą być w ciąży, powinny skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Ryzyko związane ze stosowaniem w ciąży:

• Nie stosować w okresie okołoporodowym: Fentanyl może wywołać zaburzenia oddechowe u noworodka
• Długotrwałe stosowanie: Może powodować u noworodka objawy z odstawienia, takie jak głośny płacz, drżenie, drgawki, niewystarczające przyjmowanie pokarmu i biegunka, które mogą zagrażać życiu dziecka
• Zaobserwowano przypadki wystąpienia objawów z odstawienia u noworodków, których matki przewlekle stosowały fentanyl w trakcie ciąży

Jeśli u noworodka wystąpią niepokojące objawy, które mogą sugerować zespół z odstawienia, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. Objawy te mogą zagrażać życiu dziecka i wymagają rozpoznania oraz leczenia.

Karmienie piersią:

Nie należy stosować leku Matrifen w czasie karmienia piersią. Fentanyl przenika do mleka ludzkiego i może wywołać działania niepożądane u karmionego dziecka, w tym zaburzenia oddychania i nadmierną senność.

Po usunięciu plastra Matrifen nie należy karmić piersią przez co najmniej 3 dni, aby umożliwić wydalenie leku z organizmu matki. Kobiety karmiące piersią powinny skonsultować się z lekarzem w sprawie alternatywnych metod łagodzenia bólu, które będą bezpieczne dla dziecka.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)