Szczepionka tężcowa adsorbowana (T) - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Szczepionka tężcowa adsorbowana (T)?

Szczepionka tężcowa adsorbowana (T) to preparat immunologiczny stosowany w celu wytworzenia czynnej odporności przeciw tężcowi. Tężec jest bakteryjną chorobą zakaźną wywołaną przez laseczki tężca, które występują powszechnie w ziemi i kurzu. Po dostaniu się do rany, w beztlenowych warunkach, bakterie te namnażają się i wytwarzają tetanospazmę - silną toksynę, która wiąże się nieodwracalnie z ruchowymi komórkami nerwowymi.

Toksyna tężcowa wywołuje skurcz toniczny mięśni twarzy, kończyn, karku, grzbietu i brzucha. Równocześnie u chorych występuje utrudnione oddychanie, częstoskurcz, niemiarowość akcji serca oraz nadmierne wydzielanie potu i śliny. Choroba stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia, a co istotne - przebycie tężca nie daje odporności na ponowne zakażenie. Nie występuje też naturalna odporność przeciwtężcowa, dlatego szczepienia ochronne są jedynym sposobem zabezpieczenia się przed tym schorzeniem.

Szczepionka jest stosowana u osób dorosłych i dzieci nie szczepionych wcześniej przeciw tężcowi, którym należy przeprowadzić pełny cykl szczepień podstawowych. Preparat podaje się również osobom dorosłym jako dawkę przypominającą po okresie 10 lat od ostatniego cyklu szczepień lub po ostatniej dawce przypominającej, aby utrzymać odpowiedni poziom odporności.

Wskazaniem do stosowania szczepionki są również niepełne szczepienia podstawowe - u osób dorosłych, które nie otrzymały wszystkich dawek szczepienia podstawowego. U dzieci preparat stosuje się wtedy, gdy istnieją przeciwwskazania do szczepień szczepionkami skojarzonymi z błonicą lub krztuścem, umożliwiając przeprowadzenie immunizacji przeciw tężcowi bez podawania pozostałych antygenów.

Szczególnie istotnym wskazaniem jest profilaktyka poekspozycyjna u osób zranionych, narażonych na infekcję laseczkami tężca. W takich sytuacjach stosuje się czynno-bierne uodpornienie przeciw tężcowi - szczepionkę podaje się jednocześnie z immunoglobuliną tężcową ludzką, która wiąże toksynę już obecną w organizmie. Preparat znajduje zastosowanie również w początkach choroby oraz w przypadku niepełnych szczepień czy braku dokumentacji szczepień, co pozwala na szybką interwencję immunologiczną.

Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania tężcowi są szczepienia ochronne w pełnym cyklu, które gwarantują wytworzenie długotrwałej odporności. Schemat szczepień podstawowych obejmuje trzy dawki podawane w określonych odstępach czasu, a następnie regularnie przypominające co 10 lat. Dzięki systematycznej immunizacji możliwe jest utrzymanie ochronnego poziomu przeciwciał przeciwko toksynie tężcowej przez całe życie.

Aktualna ulotka leku Szczepionka tężcowa adsorbowana (T)

Jaki jest skład Szczepionka tężcowa adsorbowana (T), jakie substancje zawiera?

Substancją czynną szczepionki zawartą w 1 dawce o objętości 0,5 ml jest toksoid tężcowy w ilości nie mniejszej niż 40 j.m. Toksoid jest adsorbowany na wodorotlenku glinu uwodnionym w ilości nie większej niż 1,25 mg Al3+. Wodorotlenek glinu pełni funkcję adiuwanta, który wzmacnia odpowiedź immunologiczną organizmu na antygen szczepionkowy.

Pozostałe składniki preparatu to:

• tiomersal - związek organiczny rtęci stosowany jako środek konserwujący
• sodu diwodorofosforan dwuwodny - substancja buforująca
• disodu wodorofosforan dwunastowodny - substancja buforująca
• sodu chlorek - izotoniczność roztworu
• woda do wstrzykiwań - rozpuszczalnik

Po wymieszaniu szczepionka stanowi jednorodną, mleczną zawiesinę o białawym odcieniu. Preparat jest dostępny w ampułkach zawierających po 0,5 ml zawiesiny do wstrzykiwań, pakowanych po 3 sztuki w opakowaniu.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Szczepionka tężcowa adsorbowana (T)?

Obserwowano reakcje ogólne u osób nadmiernie immunizowanych, którym w przeszłości podano zbyt wiele dawek w krótszych niż zalecane odstępach czasu. U osób tych występował jeszcze wysoki poziom przeciwciał w momencie podania kolejnej dawki. Reakcje ogólne są spowodowane przez przeciwciała tworzące kompleksy z nadmierną ilością antygenu - toksoidu tężcowego.

Powstałe kompleksy inaktywują dopełniacz oraz leukocyty, powodując miejscowy obrzęk, ból i złe samopoczucie. Przedawkowanie toksoidu tężcowego może również prowadzić do polineuropatii - uszkodzenia wielu nerwów obwodowych. Jednak przedawkowanie jest mało prawdopodobne, ponieważ bezpośrednie opakowanie jest jednodawkowe, a szczepionkę podaje wyłącznie wykwalifikowany personel medyczny.

W razie wątpliwości dotyczących wcześniejszych szczepień lub podejrzenia otrzymania zbyt wielu dawek w krótkim czasie, należy skonsultować się z lekarzem. Nie zaleca się samodzielnego podawania kolejnych dawek szczepionki bez weryfikacji dokumentacji szczepień.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Szczepionka tężcowa adsorbowana (T) – czy mogę spożywać alkohol?

W ulotce produktu nie określono szczególnych ograniczeń dotyczących spożywania pokarmów czy napojów w związku ze szczepieniem przeciw tężcowi. Nie opisano również bezpośrednich interakcji szczepionki z alkoholem.

Należy jednak pamiętać, że nadmierne spożycie alkoholu może ogólnie osłabiać odpowiedź immunologiczną organizmu, co dotyczy wszystkich szczepień. Po szczepieniu zaleca się unikanie nadmiernego wysiłku fizycznego oraz substancji mogących obciążać organizm w pierwszych dniach po podaniu preparatu, aby umożliwić prawidłowe wytworzenie odpowiedzi immunologicznej.

Czy można stosować Szczepionka tężcowa adsorbowana (T) w okresie ciąży i karmienia piersią?

Preparat Szczepionka tężcowa adsorbowana (T) może być stosowany w ciąży, szczególnie po 28 tygodniu ciąży. Szczepienie kobiet w ciąży może być wskazane, gdy istnieje ryzyko ekspozycji na laseczki tężca lub jako kontynuacja schematu szczepień podstawowych.

Brak jest wystarczających danych dotyczących przenikania substancji czynnej do mleka ludzkiego, dlatego decyzję o szczepieniu w okresie karmienia piersią należy podejmować indywidualnie po skonsultowaniu się z lekarzem. Lekarz oceni potencjalne korzyści ze szczepienia w stosunku do ewentualnego ryzyka dla dziecka karmionego piersią.

Szczepionka tężcowa adsorbowana nie była oceniana w badaniach dotyczących płodności. Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza przed zastosowaniem tego preparatu.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)