Viekirax - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Viekirax?

Viekirax to preparat przeciwwirusowy stosowany w terapii przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C (pWZW C) u dorosłych pacjentów. Lek zawiera kombinację trzech substancji czynnych – ombitaswir, parytaprewir oraz rytonawir – które działają synergistycznie, atakując wirus zapalenia wątroby typu C (HCV) na różnych etapach jego cyklu życiowego. Dzięki takiemu podejściu preparat hamuje namnażanie się wirusa oraz zapobiega zakażaniu nowych komórek wątroby.

Preparat jest przeznaczony do stosowania w terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwwirusowymi. Wykazuje aktywność wobec wirusa HCV o genotypach 1a, 1b oraz 4, co czyni go uniwersalnym narzędziem w leczeniu najczęstszych wariantów tego zakażenia. Viekirax może być stosowany zarówno u pacjentów uprzednio nieleczonych, jak i u tych, u których wcześniejsza terapia peginterferonem alfa w skojarzeniu z rybawiryną zakończyła się niepowodzeniem.

Lek znajduje zastosowanie u pacjentów bez marskości wątroby oraz u tych z wyrównaną marskością wątroby (stopień A według klasyfikacji Childa-Pugha), co znacząco poszerza grupę osób mogących skorzystać z tej formy terapii. W odpowiednio dobranych schematach terapeutycznych Viekirax pozwala osiągnąć wysokie odsetki trwałej odpowiedzi wirusologicznej (SVR12), co w praktyce klinicznej oznacza wyleczenie zakażenia HCV.

Badania kliniczne potwierdziły skuteczność leku również w szczególnych populacjach pacjentów, w tym u osób ze współistniejącym zakażeniem HIV-1, u pacjentów po przeszczepieniu wątroby oraz u osób z zaburzeniami czynności nerek, w tym z chorobą nerek w stadium schyłkowym wymagającą hemodializy. Terapia Viekirax stanowi część nowoczesnych, bezinterferonowych schematów leczenia przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C, które charakteryzują się lepszą tolerancją, krótszym czasem trwania oraz większym komfortem dla pacjenta w porównaniu z wcześniejszymi metodami terapeutycznymi opartymi na interferonie.

Aktualna ulotka leku Viekirax

Jaki jest skład Viekirax, jakie substancje zawiera?

Viekirax dostępny jest w postaci tabletek powlekanych o charakterystycznym różowym kolorze. Każda tabletka zawiera ściśle określone dawki trzech substancji czynnych działających przeciwwirusowo:

• Ombitaswir 12,5 mg – substancja działająca jako inhibitor białka NS5A wirusa HCV, które jest niezbędne do replikacji materiału genetycznego wirusa
• Parytaprewir 75 mg – inhibitor proteazy NS3/4A wirusa HCV, kluczowego enzymu odpowiedzialnego za proteolizy poliproteiny wirusowej, bez którego wirus nie może się namnażać
• Rytonawir 50 mg – substancja wzmacniająca działanie parytaprewiru poprzez hamowanie enzymu CYP3A w wątrobie, co wydłuża czas działania parytaprewiru w organizmie i pozwala utrzymać jego stężenie terapeutyczne

Oprócz substancji czynnych tabletka zawiera również substancje pomocnicze wchodzące w skład rdzenia tabletki. Są to: kopowidon, tokofersolan, glikolu propylenowego monolaurynian, sorbitanu monolaurynian, krzemionka koloidalna bezwodna (E551) oraz sodu stearylofumaran. Substancje te zapewniają odpowiednią stabilność preparatu oraz ułatwiają uwalnianie substancji czynnych.

Otoczka tabletki składa się z alkoholu poliwinylowego (E1203), makrogolu (3350), talku (E553b), tytanu dwutlenku (E171) oraz żelaza tlenku czerwonego (E172), który nadaje tabletkom charakterystyczny różowy kolor ułatwiający ich identyfikację.

Tabletki Viekirax mają podłużny kształt o wymiarach 18,8 mm x 10,0 mm i są oznakowane wytłoczonym napisem „AV1" po jednej stronie, co pozwala na łatwą identyfikację preparatu.

Schematy leczenia w zależności od genotypu wirusa i stanu wątroby:

Pacjenci zakażeni wirusem HCV genotypu 1b, bez marskości wątroby lub z wyrównaną marskością wątroby:

• Viekirax w skojarzeniu z dazabuwirem przez 12 tygodni
• U uprzednio nieleczonych pacjentów z minimalnym do umiarkowanego zwłóknieniem wątroby (bez marskości) można rozważyć skrócenie czasu leczenia do 8 tygodni

Pacjenci zakażeni wirusem HCV genotypu 1a, bez marskości wątroby:

• Viekirax w skojarzeniu z dazabuwirem i rybawiryną przez 12 tygodni

Pacjenci zakażeni wirusem HCV genotypu 1a, z wyrównaną marskością wątroby:

• Viekirax w skojarzeniu z dazabuwirem i rybawiryną przez 24 tygodnie

Pacjenci zakażeni wirusem HCV genotypu 4, bez marskości wątroby lub z wyrównaną marskością wątroby:

• Viekirax w skojarzeniu z rybawiryną przez 12 tygodni

Co zrobić w przypadku pominięcia dawki?

Jeśli pacjent zapomni przyjąć dawkę leku, postępowanie zależy od czasu, jaki upłynął od planowanej pory przyjęcia:

• Jeśli do przyjęcia kolejnej dawki pozostaje więcej niż 12 godzin – należy jak najszybciej przyjąć pominiętą dawkę
• Jeśli do przyjęcia kolejnej dawki pozostało mniej niż 12 godzin – pominiętą dawkę należy pominąć i przyjąć następną dawkę o zwykłej porze
• Nie należy przyjmować dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej dawki

Szczególne grupy pacjentów:

U osób w podeszłym wieku, pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (w tym z chorobą nerek w stadium schyłkowym wymagającą dializy) oraz u pacjentów ze współistniejącym zakażeniem HIV-1 nie jest konieczne dostosowanie dawki leku Viekirax.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Viekirax?

W przypadku przypadkowego przyjęcia większej niż zalecana dawki leku Viekirax należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do najbliższego szpitalnego oddziału ratunkowego. Zabierając się do placówki medycznej, warto zabrać ze sobą opakowanie leku wraz z ulotką, aby móc dokładnie opisać personelowi medycznemu, co i w jakiej ilości zostało przyjęte.

Na podstawie badań klinicznych prowadzonych z udziałem zdrowych ochotników największa udokumentowana pojedyncza dawka wynosiła 400 mg parytaprewiru (podanego z rytonawirem w dawce 100 mg), 200 mg rytonawiru (podanego z parytaprewirem w dawce 100 mg) oraz 350 mg ombitaswiru. Podczas tych badań nie zaobserwowano poważnych działań niepożądanych związanych z podaniem zwiększonych dawek substancji czynnych. Po podaniu największych dawek parytaprewiru i rytonawiru zaobserwowano jedynie przejściowe zwiększenie stężenia pośredniej bilirubiny we krwi, które nie wiązało się z objawami klinicznymi.

W przypadku przedawkowania zaleca się monitorowanie pacjenta pod kątem wystąpienia objawów przedmiotowych lub podmiotowych reakcji niepożądanych oraz objawów zatrucia. Należy natychmiast rozpocząć odpowiednie leczenie objawowe. Nie istnieje specyficzne antidotum w przypadku przedawkowania leku Viekirax, dlatego postępowanie terapeutyczne opiera się na leczeniu wspomagającym i objawowym.

Należy pamiętać, że lek Viekirax jest zazwyczaj stosowany w skojarzeniu z innymi lekami przeciwwirusowymi, takimi jak dazabuwir lub rybawiryna. W przypadku przedawkowania konieczne jest również zapoznanie się z informacjami dotyczącymi przedawkowania pozostałych leków przyjmowanych w ramach terapii skojarzonej i odpowiednie postępowanie w odniesieniu do każdego z nich.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Viekirax – czy mogę spożywać alkohol?

Lek Viekirax należy zawsze przyjmować z jedzeniem. Jest to kluczowe wymaganie, ponieważ pokarm znacząco zwiększa wchłanianie substancji czynnych z przewodu pokarmowego. Badania farmakokinetyczne wykazały, że obecność pokarmu zwiększa narażenie na ombitaswir o 82%, na parytaprewir o 211% i na rytonawir o 49% w porównaniu z przyjmowaniem leku na czczo. Oznacza to, że bez posiłku lek może być znacznie mniej skuteczny.

Rodzaj posiłku nie ma istotnego znaczenia dla wchłaniania leku – może to być zarówno posiłek bogatotłuszczowy, jak i o umiarkowanej zawartości tłuszczu. Również wartość kaloryczna posiłku nie jest kluczowa (posiłki o wartości około 600 kcal działają podobnie jak posiłki o wartości około 1000 kcal). Najważniejsze jest, aby tabletki były przyjmowane z jakimkolwiek pokarmem, niezależnie od jego składu.

W odniesieniu do alkoholu, w dokumentacji produktu nie ma szczegółowych informacji dotyczących bezpośredniego wpływu alkoholu na farmakokinetykę leku Viekirax. Należy jednak pamiętać, że pacjenci leczeni z powodu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C powinni bezwzględnie unikać spożywania alkoholu, ponieważ alkohol nasila uszkodzenie wątroby, może przyspieszać progresję zwłóknienia oraz marskości wątroby, a także może zmniejszać skuteczność leczenia przeciwwirusowego.

Szczególnie ważne jest całkowite unikanie alkoholu u pacjentów z marskością wątroby, u których nawet niewielkie ilości alkoholu mogą prowadzić do dekompensacji czynności wątroby i poważnych powikłań. W razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących diety, sposobu żywienia lub spożywania alkoholu podczas leczenia należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym.

Czy można stosować Viekirax w okresie ciąży i karmienia piersią?

Lek Viekirax nie powinien być stosowany w okresie ciąży. Dostępne dane dotyczące stosowania tego leku u kobiet w ciąży są bardzo ograniczone. Badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały działanie powodujące wady rozwojowe, dlatego potencjalne ryzyko dla człowieka pozostaje nieznane. Ze względu na brak odpowiednich danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży, lek ten nie powinien być stosowany w tym okresie, chyba że potencjalne korzyści przewyższają potencjalne ryzyko, co może ocenić wyłącznie lekarz prowadzący.

Antykoncepcja podczas stosowania leku:

Kobiety w wieku rozrodczym nie mogą przyjmować leku Viekirax, jeśli nie stosują skutecznej metody zapobiegania ciąży. Szczególnie ważne jest, że produkty antykoncepcyjne zawierające etynyloestradiol są przeciwwskazane podczas stosowania leku Viekirax, ponieważ znacząco zwiększają ryzyko podwyższenia aktywności aminotransferaz wątrobowych (AlAT), co może prowadzić do uszkodzenia wątroby.

Pacjentki stosujące doustne środki antykoncepcyjne zawierające etynyloestradiol (większość standardowych tabletek antykoncepcyjnych) lub inne systemowe preparaty hormonalne zawierające tę substancję (plastry, krążki dopochwowe) powinny przed rozpoczęciem leczenia Viekirax zastąpić je innymi metodami antykoncepcji, takimi jak:

• Środki antykoncepcyjne zawierające wyłącznie progestagen (minipigułki)
• Metody niehormonalne (prezerwatywy, wkładki wewnątrzmaciczne)
• Metody barierowe

Szczególne środki ostrożności dotyczące stosowania rybawiryny:

Gdy Viekirax stosuje się w skojarzeniu z rybawiryną, należy zachować wyjątkową ostrożność w zakresie zapobiegania ciąży. Rybawiryna ma działanie teratogenne i może powodować ciężkie wady wrodzone u rozwijającego się płodu. Ponadto rybawiryna pozostaje w organizmie przez długi czas po zakończeniu leczenia, dlatego konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji nie tylko podczas terapii, ale również przez określony czas po jej zakończeniu:

• Leczone kobiety muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia i przez 4 miesiące po zakończeniu leczenia rybawiryną
• Leczeni mężczyźni lub ich partnerki muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia mężczyzny i przez 7 miesięcy po zakończeniu leczenia rybawiryną

Jeśli pacjentka lub partnerka leczonego pacjenta zajdzie w ciążę podczas stosowania Viekirax z rybawiryną lub w kolejnych miesiącach po zakończeniu leczenia, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu oceny sytuacji i monitorowania przebiegu ciąży.

Karmienie piersią:

Nie wolno karmić piersią podczas stosowania leku Viekirax. Nie wiadomo, czy substancje czynne zawarte w preparacie (ombitaswir, parytaprewir i rytonawir) lub ich metabolity przenikają do mleka ludzkiego. Badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały, że substancje czynne i ich metabolity wydalane są do mleka zwierzęcego, dlatego ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych u karmionych piersią niemowląt należy przerwać karmienie piersią lub zaprzestać leczenia produktem Viekirax. Decyzję o kontynuacji karmienia piersią lub kontynuacji leczenia należy podjąć po uwzględnieniu korzyści z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z leczenia dla matki.

Działania niepożądane wymagające natychmiastowej interwencji medycznej:

Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych):

• Ciężkie reakcje alergiczne (reakcje anafilaktyczne) – mogą objawiać się trudnością w oddychaniu lub przełykaniu, zawrotami głowy, uczuciem omdlenia, obrzękiem twarzy, warg, języka lub gardła, nasilającą się wysypką oraz intensywnym świądem skóry. W razie wystąpienia któregokolwiek z tych objawów należy natychmiast wezwać pomoc medyczną
• Dekompensacja czynności wątroby i niewydolność wątroby – mogą objawiać się uporczywymi nudnościami, wymiotami lub utratą apetytu, zażółceniem skóry lub białek oczu (żółtaczka), ciemniejszą barwą moczu, splątaniem, dezorientacją lub senności, powiększeniem obwodu brzucha oraz łatwym powstawaniem siniaków. Te objawy wymagają pilnej konsultacji lekarskiej

Działania niepożądane przy stosowaniu Viekirax z dazabuwirem (bez rybawiryny):

Często (do 1 na 10 pacjentów):

• Świąd skóry

Rzadko (do 1 na 1000 pacjentów):

• Obrzęk naczynioruchowy (nagły obrzęk skóry i błon śluzowych)

Działania niepożądane przy stosowaniu Viekirax z dazabuwirem i rybawiryną:

Bardzo często (więcej niż 1 na 10 pacjentów):

• Uczucie dużego zmęczenia
• Nudności
• Świąd skóry
• Bezsenność, trudności z zasypianiem
• Osłabienie lub brak energii (astenia)
• Biegunka

Często (do 1 na 10 pacjentów):

• Niedokrwistość (zmniejszona liczba czerwonych krwinek, może objawiać się bladością, osłabieniem, dusznością)
• Wymioty

Niezbyt często (do 1 na 100 pacjentów):

• Odwodnienie

Rzadko (do 1 na 1000 pacjentów):

• Obrzęk naczynioruchowy

Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych:

U pacjentów stosujących Viekirax mogą wystąpić nieprawidłowości w wynikach badań krwi, które zazwyczaj mają charakter przejściowy:

• Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) – u około 1% pacjentów wystąpiło przemijające zwiększenie aktywności AlAT ponad pięciokrotnie większe niż górna granica normy. Zwiększenie to występuje głównie w pierwszych 4 tygodniach leczenia i zazwyczaj ustępuje samoistnie pomimo kontynuowania terapii. Lekarz może zalecić regularne kontrole aktywności enzymów wątrobowych
• Zwiększenie stężenia bilirubiny – przemijające zwiększenie stężenia bilirubiny (głównie bilirubiny pośredniej) obserwowano u pacjentów otrzymujących jednocześnie rybawirynę. Jest to związane z działaniem rybawiryny i zazwyczaj nie wymaga przerwania leczenia
• Zmniejszenie stężenia hemoglobiny – występuje u pacjentów otrzymujących rybawirynę, szczególnie u osób z zaburzeniami czynności nerek. Może wymagać dostosowania dawki rybawiryny lub stosowania leków stymulujących erytropoezę

W razie wystąpienia jakichkolwiek objawów niepożądanych, w tym wszelkich objawów niewymienionych w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie.

Leki, których nie wolno łączyć z Viekirax (przeciwwskazania):

Produkty zawierające hormony:

• Produkty antykoncepcyjne zawierające etynyloestradiol (większość złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych, plastry antykoncepcyjne, krążki dopochwowe)

Leki obniżające cholesterol (statyny):

• Atorwastatyna
• Lowastatyna
• Symwastatyna
• Lomitapid

Leki przeciwdrgawkowe:

• Karbamazepina
• Fenytoina
• Fenobarbital

Leki przeciwarytmiczne:

• Amiodaron
• Dyzopiramid
• Dronedaron
• Chinidyna
• Ranolazyna

Leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu HIV:

• Indynawir
• Lopinawir/rytonawir
• Sakwinawir
• Typranawir
• Efawirenz
• Newirapina
• Etrawiryna

Leki przeciwgrzybicze:

• Itrakonazol
• Ketokonazol
• Pozakonazol
• Worykonazol

Antybiotyki:

• Klarytromycyna
• Telitromycyna
• Kwas fusydowy (doustnie)

Leki uspokajające i nasenne:

• Midazolam doustny
• Triazolam

Leki przeciwpsychotyczne:

• Pimozyd
• Lurazydon
• Kwetiapina

Leki antyhistaminowe:

• Astemizol
• Terfenadyna

Alkaloidy sporyszu i inne leki:

• Ergotamina
• Dihydroergotamina
• Ergonowina
• Metyloergometryna
• Alfuzosyna
• Cyzapryd
• Syldenafil (stosowany w leczeniu nadciśnienia płucnego)
• Tikagrelor
• Salmeterol
• Apalutamid
• Enzalutamid
• Mitotan
• Dziurawiec zwyczajny (ziele)
• Kobicystat
• Koniwaptan

Leki wymagające dostosowania dawki lub ścisłego monitorowania:

Leki immunosupresyjne (stosowane po przeszczepach):

• Takrolimus – wymaga znacznego zmniejszenia dawki (zalecana dawka 0,5 mg co 7 dni) i ścisłego monitorowania stężeń we krwi
• Cyklosporyna – należy zmniejszyć dawkę do 1/5 całkowitej dawki dobowej, podawać raz na dobę wraz z regularnym monitorowaniem stężeń
• Syrolimus – wymaga zmniejszenia dawki do 0,2 mg dwa razy w tygodniu
• Ewerolimus – nie zaleca się jednoczesnego stosowania ze względu na brak odpowiednich mocy preparatu umożliwiających dostosowanie dawki

Statyny (leki obniżające cholesterol):

• Rozuwastatyna – maksymalna dawka 5 mg na dobę (gdy stosowana z dazabuwirem) lub 10 mg na dobę (gdy stosowana bez dazabuwiru)
• Prawastatyna – należy zmniejszyć dawkę o 50%
• Fluwastatyna i pitawastatyna – zaleca się czasowe wstrzymanie stosowania na czas terapii Viekirax

Leki przeciw HIV:

• Atazanawir – można stosować w dawce 300 mg raz na dobę bez dodatkowego rytonawiru
• Darunawir – można stosować w dawce 800 mg raz na dobę bez dodatkowego rytonawiru, tylko u pacjentów bez oporności na inhibitory proteazy
• Raltegrawir, dolutegrawir – nie wymaga dostosowania dawki
• Rylpiwiryna – zwiększone narażenie na lek, stosować z zachowaniem ostrożności z regularnym monitorowaniem EKG

Leki kardiologiczne i inne:

• Digoksyna – zmniejszyć dawkę o 30-50% (gdy stosowana bez dazabuwiru)
• Amlodypina – zmniejszyć dawkę o 50%
• Warfaryna – wymaga ścisłego monitorowania INR, szczególnie na początku i po zakończeniu leczenia
• Omeprazol, lanzoprazol, ezomeprazol – może być konieczne zwiększenie dawki tych leków
• Alprazolam – można rozważyć zmniejszenie dawki
• Kolchicyna – u pacjentów z prawidłową czynnością nerek należy zmniejszyć dawkę; u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane

Powyższa lista nie jest wyczerpująca i obejmuje tylko najważniejsze interakcje. Należy bezwzględnie poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym dostępnych bez recepty, suplementach diety, witaminach i preparatach ziołowych, ponieważ mogą one wpływać na sposób działania Viekirax lub sam lek może wpływać na ich działanie.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)