Skutki uboczne Szczepionka przeciwgruźlicza BCG 10

Szczepionka BCG, jak każdy preparat medyczny, może powodować działania niepożądane. Zmiana w miejscu wstrzyknięcia jest spodziewaną reakcją poszczepienną. Po 2-4 tygodniach od szczepienia u 90-95% osób szczepionych powstaje naciek, który utrzymuje się przez kilka tygodni. Na szczycie nacieku tworzy się krostka, a następnie owrzodzenie zazwyczaj o średnicy 2-5 mm, nie przekraczające 10 mm. Zmiana goi się samoistnie w ciągu 2-3 miesięcy z pozostawieniem białawej blizny. U niektórych osób z krostki może sączyć się płyn surowiczy przez dłuższy czas – nie wymaga to leczenia, jedynie utrzymywania miejsca w czystości.

Powiększenie regionalnych węzłów chłonnych, najczęściej pachowych, do 15 mm uznaje się za spodziewaną, prawidłową reakcję poszczepienną. Jednak ciężkie miejscowe reakcje mogą obejmować:

• Duże owrzodzenie o średnicy większej niż 1 cm
• Ropień w miejscu podania
• Keloid (bliznowiec)
• Zapalenie lub ropne zapalenie węzłów chłonnych
• Martwica węzłów chłonnych

Powyższe reakcje są najczęściej związane z błędem w technice podania szczepionki, nieprawidłową dawką lub reakcją indywidualną (np. dodatni wynik próby tuberkulinowej przed szczepieniem). Wstrzyknięcie szczepionki zbyt wysoko, w górną część mięśnia naramiennego, zwiększa ryzyko powstania keloidu. Jeżeli po szczepieniu BCG występuje odczyn miejscowy w ciągu 24-48 godzin oraz ropień w ciągu 5-7 dni, można podejrzewać wcześniejsze zakażenie gruźlicą.

Do działań niepożądanych o nieznanej częstości (nie można określić na podstawie dostępnych danych) należą:

• Krosta lub krosta ropna w miejscu podania
• Uogólnione zakażenie BCG z zapaleniem kości
• Zapalenie szpiku kostnego
• Bolesność węzłów chłonnych
• Niepokój
• Gorączka
• Owrzodzenie w miejscu podania

U niemowląt przedwcześnie urodzonych (w 28 tygodniu ciąży lub wcześniej) w ciągu 2-3 dni po szczepieniu mogą pojawić się dłuższe przerwy pomiędzy oddechami (bezdech). Z tego powodu zaleca się monitorowanie czynności oddechowych przez 48-72 godzin u bardzo niedojrzałych wcześniaków.

Ciężkie reakcje uogólnione po podaniu szczepionki BCG są bardzo rzadkie (około 2 przypadków na 1 000 000 szczepień) i występują na ogół u osób z zaburzeniami odporności. Rozsiana infekcja BCG wymaga porady specjalistycznej, diagnostyki bakteriologicznej i układu immunologicznego oraz leczenia przeciwgruźliczego w warunkach szpitalnych. W przypadku wystąpienia ciężkich reakcji miejscowych lub zapalenia regionalnych węzłów chłonnych wymagana jest konsultacja medyczna.