Omniscan - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Omniscan?

Omniscan to paramagnetyczny środek kontrastowy zawierający gadodiamid, stosowany wyłącznie w diagnostyce obrazowej. Jego głównym zastosowaniem jest wzmacnianie kontrastowe w badaniach metodą rezonansu magnetycznego (MRI). Mechanizm działania opiera się na paramagnetycznych właściwościach gadolinu, który powoduje wzmocnienie sygnału w obszarach, gdzie doszło do uszkodzenia bariery krew-mózg przez procesy chorobowe lub tam, gdzie występuje zwiększona przepuszczalność naczyń. Preparat jest wydalany przez nerki – około 85% podanej dawki znajduje się w moczu w ciągu 4 godzin, a 95-98% w ciągu 24 godzin po dożylnym podaniu. W organizmie nie powstają metabolity preparatu.

Omniscan znajduje zastosowanie w badaniach ośrodkowego układu nerwowego, obejmujących czaszką i rdzeń kręgowy. Umożliwia wykrywanie zmian patologicznych, które mogłyby pozostać niewidoczne w badaniu bez kontrastu. Szczególnie istotne jest to w przypadku wykrywania nowotworów, przerzutów do mózgu, oceny aktywności zmian w stwardnieniu rozsianym oraz różnicowania między świeżymi a starymi zmianami. Warto zaznaczyć, że brak wzmocnienia nie wyklucza zmian chorobowych – niektóre typy zmian nowotworowych czy nieczynne ogniska w stwardnieniu rozsianym nie wykazują wzmocnienia kontrastowego, co samo w sobie może mieć wartość diagnostyczną.

W diagnostyce całego ciała Omniscan służy do obrazowania obszarów głowy i szyi, przestrzeni piersiowej i serca, kończyn, brzucha i miednicy (w tym gruczołu krokowego i pęcherza moczowego), piersi, trzustki i wątroby, przestrzeni pozaotrzewnowej (nerki) oraz układu mięśniowo-szkieletowego. Preparat wykorzystywany jest również w angiografii rezonansu magnetycznego, pozwalając na wizualizację naczyń krwionośnych bez konieczności stosowania inwazyjnych procedur.

Szczególnym wskazaniem jest zastosowanie w diagnostyce choroby wieńcowej serca (CAD). W tym kontekście Omniscan umożliwia obrazowanie perfuzji mięśnia sercowego zarówno w spoczynku, jak i w trakcie wysiłku, a także badanie opóźnionego wzmocnienia kontrastowego. Pozwala to na wykrycie i zlokalizowanie zwężeń w tętnicach wieńcowych oraz rozróżnienie obszarów niedokrwienia od obszarów, w których doszło do zawału. Badanie to ma kluczowe znaczenie u pacjentów z podejrzeniem choroby wieńcowej lub z potwierdzoną chorobą w wywiadzie. Wzmocnienie kontrastowe ułatwia identyfikację nieprawidłowych struktur i zmian w różnych częściach ciała, co znacząco podnosi wartość diagnostyczną badania MRI. Optymalne wzmocnienie obserwuje się w ciągu pierwszych minut po iniekcji, przy czym efekt utrzymuje się przeważnie do 45 minut po podaniu środka.

Aktualna ulotka leku Omniscan

Jaki jest skład Omniscan, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną preparatu Omniscan jest gadodiamid (GdDTPA-BMA) w stężeniu 287,0 mg/ml, co odpowiada stężeniu 0,5 mmol/ml. Pozostałe składniki to substancje pomocnicze niezbędne do zachowania stabilności i odpowiedniego pH roztworu: kaldiamid sodowy, sodu wodorotlenek lub kwas solny (do ustalenia pH) oraz woda do wstrzykiwań. Preparat zawiera sód, co należy wziąć pod uwagę u pacjentów kontrolujących zawartość sodu w diecie. Opakowania szklane leku zamknięte są korkami z gumy lateksowej, która może powodować wystąpienie objawów alergicznych u osób uczulonych na lateks.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Omniscan?

Jak dotąd nie ma doniesień dotyczących klinicznych konsekwencji przedawkowania Omniscan. Wystąpienie ostrych objawów toksycznych u pacjentów z prawidłową czynnością nerek jest mało prawdopodobne. W razie konieczności zaleca się leczenie objawowe. Nie ma swoistego antidotum dla tego środka kontrastowego. U pacjentów z niewydolnością nerek, u których okres wydalania leku może być wydłużony oraz u pacjentów, którzy otrzymali duże dawki preparatu, kontrast może być usunięty z organizmu drogą dializy. Hemodializa zaraz po podaniu leku może ułatwić usunięcie preparatu z organizmu, jednak brak jest dowodów uzasadniających rozpoczęcie hemodializy w celu zapobiegania lub leczenia nerkopochodnego zwłóknienia układowego u pacjentów nieleczonych hemodializą.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Omniscan – czy mogę spożywać alkohol?

W ulotce nie zawarto szczegółowych informacji dotyczących interakcji Omniscan z pokarmami czy alkoholem. Preparat podawany jest jednorazowo dożylnie w warunkach szpitalnych bezpośrednio przed badaniem diagnostycznym. Ważne jest, aby poinformować lekarza wykonującego badanie o wszystkich przyjmowanych lekach, istniejących schorzeniach oraz reakcjach uczuleniowych. Omniscan wpływa na pomiary stężenia wapnia w surowicy przy zastosowaniu niektórych metod kolorymetrycznych (metody kompleksometryczne) powszechnie stosowanych w laboratoriach szpitalnych. Może wpływać także na określenie stężenia innych elektrolitów, takich jak żelazo. Dlatego zaleca się, aby nie stosować tych metod pomiarowych przed upływem 12-24 godzin od podania preparatu. Jeśli konieczne jest wykonanie tych badań, zaleca się stosowanie innych metod laboratoryjnych.

Czy można stosować Omniscan w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża: Omniscan nie należy stosować u kobiet w ciąży, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne. Brak wystarczających danych dotyczących stosowania gadodiamidu u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję. Preparat można zastosować w okresie ciąży jedynie w przypadkach, gdy potencjalne korzyści przeważają nad ewentualnym ryzykiem dla płodu. Leku nie należy stosować podczas ciąży, chyba że badanie metodą rezonansu magnetycznego ze wzmocnieniem kontrastowym jest istotne i nie ma możliwości zastosowania bezpieczniejszej techniki diagnostycznej. Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza przed zastosowaniem tego leku.

Karmienie piersią: Nie wiadomo, czy gadodiamid przenika do mleka kobiecego. W badaniach na zwierzętach wykazano niewielki stopień przenikania gadodiamidu do mleka. Zaleca się przerwanie karmienia piersią przez okres co najmniej 24 godzin od podania produktu. Należy powiedzieć lekarzowi, jeśli pacjentka karmi lub ma zamiar zacząć karmić piersią. W dokumentacji medycznej pacjentki należy umieścić informacje o zastosowaniu leku zawierającego gadolin, w tym nazwę produktu, numer serii oraz podaną dawkę.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)