Clodivac - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Clodivac?

Clodivac to szczepionka, która chroni przed dwoma poważnymi chorobami bakteryjnymi: tężcem i błonicą (dyfterytem). Tężec wywoływany jest przez laseczki tężca, które wytwarzają silną toksynę atakującą układ nerwowy, prowadząc do bolesnych skurczów mięśni i potencjalnie śmiertelnych powikłań. Błonica natomiast jest wywoływana przez maczugowce błonicy, które produkują toksynę uszkadzającą górne drogi oddechowe, serce i układ nerwowy. Obie choroby są rzadkie w krajach rozwiniętych dzięki powszechnemu szczepieniu, ale wciąż stanowią zagrożenie dla osób nieszczepionych.

Mechanizm działania szczepionki opiera się na wprowadzeniu do organizmu oczyszczonych toksoidów – czyli zmodyfikowanych, niezakaźnych form toksyn bakteryjnych, które zostały unieszkodliwione, ale zachowują zdolność do stymulacji układu odpornościowego. Po podaniu szczepionki organizm rozpoznaje te toksoidy jako obce substancje i rozpoczyna produkcję przeciwciał, które w przyszłości będą chronić przed prawdziwym zakażeniem. Toksoidy są adsorbowane na wodorotlenku glinu, co wzmacnia i przedłuża odpowiedź immunologiczną.

Szczepionka jest szczególnie przeznaczona dla osób, które ukończyły 7. rok życia, co odróżnia ją od szczepionek dziecięcych zawierających wyższe stężenie antygenów błonicy. Zmniejszona zawartość antygenu błoniczego (5 j.m.) jest wystarczająca dla starszych dzieci i dorosłych, jednocześnie minimalizując ryzyko działań niepożądanych. Zawartość toksoidu tężcowego (minimum 40 j.m.) zapewnia silną ochronę przed tężcem, który może rozwinąć się nawet po drobnych ranach.

Główne wskazania do zastosowania szczepionki obejmują szczepienie podstawowe u osób po 7. roku życia, które nie otrzymały pełnego cyklu szczepień obowiązkowych przeciwko błonicy i tężcowi. Szczepionka służy również jako szczepienie przypominające dla dzieci, które ukończyły 7. rok życia, ale nie otrzymały dawki przypominającej DTPa w 6. roku życia, zwłaszcza gdy istniały przeciwwskazania do składnika krztuścowego. Młodzież powinna otrzymać dawki przypominające w 14. i 19. roku życia zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych.

Dorośli, którzy otrzymali pełny cykl szczepienia podstawowego, powinni przyjmować dawki przypominające co 10 lat, aby utrzymać odpowiedni poziom ochrony przed obiema chorobami. Jest to szczególnie istotne, ponieważ odporność nabyta po szczepieniu stopniowo maleje z czasem. Regularne przypominanie szczepień zapewnia ciągłą ochronę przez całe życie.

Szczepionka ma również szczególne zastosowanie w profilaktyce poekspozycyjnej u osób zranionych. W przypadku ran, szczególnie zabrudzoną ziemią, zanieczyszczonych lub głębokich, istnieje ryzyko zakażenia tężcem. Decyzję o podaniu szczepionki po urazie podejmuje lekarz na podstawie historii szczepień pacjenta, rodzaju rany oraz czasu, jaki upłynął od ostatniego szczepienia. U osób prawidłowo zaszczepionych może wystarczyć dawka przypominająca, natomiast osoby nieszczepione mogą wymagać zarówno szczepionki, jak i immunoglobuliny przeciwtężcowej dla natychmiastowej ochrony.

Odpowiedni poziom uodpornienia zabezpieczający przed zakażeniem uzyskuje się dopiero po zastosowaniu wszystkich dawek szczepienia zgodnie z zaleceniami. Badania kliniczne potwierdziły zarówno bezpieczeństwo, jak i wysoką immunogenność preparatu, co oznacza, że szczepionka niezawodnie stymuluje układ odpornościowy do produkcji ochronnych przeciwciał u zdecydowanej większości szczepionych osób.

Aktualna ulotka leku Clodivac

Jaki jest skład Clodivac, jakie substancje zawiera?

Substancjami czynnymi szczepionki są toksoid tężcowy w ilości nie mniejszej niż 40 j.m. (jednostek międzynarodowych) oraz toksoid błoniczy w ilości nie mniejszej niż 5 j.m. Oba toksoidy są adsorbowane na wodorotlenku glinu uwodnionym, który pełni rolę adjuwantu (substancji wzmacniającej odpowiedź immunologiczną). Całkowita zawartość jonów glinu (Al³⁺) nie przekracza 0,5 miligrama na dawkę.

Pozostałe składniki szczepionki to chlorek sodu oraz woda do wstrzykiwań. Jedna dawka szczepionki odpowiada objętości 0,5 ml. Po wstrząśnięciu szczepionka ma postać białej lub prawie białej, jednorodnej zawiesiny. W czasie przechowywania na dnie ampułki tworzy się biały osad, a ponad nim przezroczysty płyn, co jest zjawiskiem normalnym i nie wpływa na jakość preparatu – przed użyciem należy dokładnie wstrząsnąć ampułką do uzyskania jednorodnej zawiesiny.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Clodivac?

Przedawkowanie szczepionki jest mało prawdopodobne, ponieważ preparat jest dostarczany w opakowaniach jednodawkowych zawierających ampułki z ściśle odmierzoną dawką 0,5 ml. Każda ampułka przeznaczona jest do jednorazowego użycia, co minimalizuje ryzyko błędu w dawkowaniu. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości związanych z podaniem szczepionki należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub pielęgniarką, którzy ocenią sytuację i podejmą odpowiednie działania.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Clodivac – czy mogę spożywać alkohol?

Szczepionka nie wymaga żadnych szczególnych ograniczeń dotyczących spożywania pokarmów czy napojów. Nie ma udokumentowanych interakcji między szczepionką a żywnością lub alkoholem. Po szczepieniu można normalnie jeść i pić. Niemniej jednak, ze względu na możliwość wystąpienia ogólnych objawów niepożądanych, takich jak uczucie rozbicia czy gorączka, wskazane może być unikanie intensywnych wysiłków fizycznych i nadmiernego spożycia alkoholu bezpośrednio po szczepieniu, aby nie obciążać dodatkowo organizmu.

Czy można stosować Clodivac w okresie ciąży i karmienia piersią?

Wytyczne dotyczące szczepień zalecanych dla kobiet w ciąży przedstawione są szczegółowo w Programie Szczepień Ochronnych. Decyzję o szczepieniu kobiety ciężarnej podejmuje lekarz na podstawie indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. W niektórych sytuacjach, zwłaszcza gdy istnieje zwiększone ryzyko ekspozycji na tężec (np. w przypadku urazu), szczepienie może być uzasadnione nawet w okresie ciąży.

Karmienie piersią nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia – szczepionka nie wpływa negatywnie na bezpieczeństwo matki karmiącej ani na dziecko karmione piersią. Kobiety karmiące mogą być szczepione bez konieczności przerywania karmienia naturalnego. Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza, że może być w ciąży lub planuje mieć dziecko, powinna skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem szczepionki.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)