Nizoral - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Nizoral?

Nizoral to preparat przeciwgrzybiczy przeznaczony do stosowania miejscowego na skórę i skórę owłosioną głowy. Substancją czynną leku jest ketokonazol, związek należący do grupy imidazoli, który wykazuje silne właściwości przeciwgrzybicze. Mechanizm działania ketokonazolu polega na zaburzaniu syntezy ergosterolu, głównego składnika błony komórkowej grzybów, co prowadzi do uszkodzenia struktury komórki grzybiczej i jej śmierci.

Lek działa na szerokie spektrum patogenów grzybiczych wywołujących zakażenia skóry. Wykazuje aktywność przeciwko dermatofitom z rodzaju Trichophyton (w tym Trichophyton rubrum i Trichophyton mentagrophytes), Epidermophyton floccosum oraz Microsporum canis. Te grzyby są odpowiedzialne za większość przypadków grzybicy skóry, w tym grzybicy stóp, dłoni, pachwin oraz tułowia. Preparaty z ketokonazolem wykazują również działanie przeciwko drożdżakom z rodzaju Candida, które mogą powodować drożdżycę skóry.

Szczególnie istotne jest działanie ketokonazolu wobec drożdżaków z rodzaju Malassezia, znanych wcześniej jako Pityrosporum. Organizmy te są naturalnym składnikiem mikroflory skóry, ale w pewnych warunkach mogą rozmnażać się nadmiernie, prowadząc do stanów chorobowych. Malassezia ovale (Pityrosporum ovale) odgrywa kluczową rolę w patogenezie łojotokowego zapalenia skóry oraz łupieżu owłosionej skóry głowy. Malassezia furfur jest z kolei odpowiedzialna za powstawanie łupieżu pstrego, charakteryzującego się obecnością odbarwionych lub przebarwionych plam na skórze.

W postaci kremu Nizoral jest wskazany w miejscowym leczeniu grzybicy skóry o różnej lokalizacji. Obejmuje to grzybicę tułowia, pachwin, rąk oraz stóp, wywołaną przez dermatofity. Lek jest stosowany również w leczeniu drożdżycy skóry oraz łupieżu pstrego (Pityriasis versicolor), charakteryzującego się występowaniem małych, odbarwionych lub brązowawych plam na klatce piersiowej, plecach i ramionach. Krem znajduje zastosowanie także w terapii łojotokowego zapalenia skóry, związanego z obecnością drożdżaka Malassezia ovale.

Postać szamponu leczniczego jest przeznaczona głównie do stosowania na skórze owłosionej głowy. Nizoral w formie szamponu jest wskazany w leczeniu i profilaktyce łupieżu owłosionej skóry głowy, który objawia się złuszczaniem naskórka w postaci białych, łatwo oddzielających się łusek. Szampon jest również stosowany w leczeniu łojotokowego zapalenia skóry lokalizującego się na twarzy i klatce piersiowej, które charakteryzuje się występowaniem brązowo-czerwonych plam złuszczających się w postaci białych lub żółtych łusek. Kolejnym wskazaniem jest leczenie łupieżu pstrego, manifestującego się małymi, białymi plamkami na skórze klatki piersiowej.

Klinicznie istotne jest to, że preparaty z ketokonazolem działają zarówno fungistatycznie (hamują wzrost grzybów), jak i fungicydnie (zabijają grzyby) w zależności od stężenia substancji czynnej i rodzaju patogenu. Miejscowe stosowanie preparatu pozwala na osiągnięcie wysokiego stężenia substancji czynnej w obrębie zmian chorobowych przy minimalnej absorpcji ogólnoustrojowej. Po zastosowaniu na skórę ketokonazol penetruje do warstwy rogowej naskórka, gdzie tworzy rezerwuar substancji czynnej utrzymujący się przez dłuższy czas po zakończeniu leczenia.

Ważnym aspektem stosowania Nizoral jest możliwość zastosowania profilaktycznego, szczególnie w przypadku postaci szamponu. Po zakończeniu leczenia i uzyskaniu poprawy klinicznej, regularne stosowanie preparatu raz w tygodniu lub co dwa tygodnie może zapobiegać nawrotom łupieżu oraz łojotokowego zapalenia skóry. Jest to szczególnie istotne u osób z przewlekłym przebiegiem tych schorzeń lub ze skłonnością do nawrotów.

Aktualna ulotka leku Nizoral

Jaki jest skład Nizoral, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną preparatu jest ketokonazol (Ketoconazolum). Niezależnie od postaci farmaceutycznej, 1 gram preparatu zawiera 20 mg ketokonazolu.

Skład kremu: Do pozostałych składników należą: glikol propylenowy (200 mg w 1 g kremu), alkohol stearylowy, alkohol cetylowy, sorbitanu stearynian, polisorbat 60, izopropylu mirystynian, sodu siarczyn (E 221), polisorbat 80 oraz woda oczyszczona. Warto zwrócić uwagę, że glikol propylenowy może powodować podrażnienie skóry u osób wrażliwych. Alkohol cetylowy i stearylowy mogą wywoływać miejscową reakcję skórną, taką jak kontaktowe zapalenie skóry.

Skład szamponu leczniczego: Pozostałe składniki to: sól sodowa eteru laurylosulfonowego, sól disodowa eteru monolaurylosulfonobursztynowego, dietanolamid kwasu tłuszczowego oleju kokosowego, laurdimonium - zhydrolizowany zwierzęcy kolagen, makrogolu 120 metyloglukozodioleinian oraz kompozycja zapachowa. Szampon zawiera również alkohol benzylowy (0,8 µg w każdym gramie) oraz kwas benzoesowy (1,2 µg w każdym gramie), a także butylohydroksytoluen. Kompozycja zapachowa zawiera szereg substancji mogących wywoływać reakcje alergiczne, w tym alkohol benzylowy, benzoesan benzylu, cynamonian benzylu, aldehyd cynamonowy, eugenol, geraniol, linalol i d-limonen. Dodatkowo w składzie znajdują się: sodu chlorek, imidomocznik, sodu wodorotlenek, kwas solny stężony, erytrozyna sodowa oraz woda oczyszczona.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Nizoral?

Stosowanie miejscowe preparatu zgodnie ze wskazaniami i sposobem stosowania nie grozi przedawkowaniem. Jednak w przypadku niezamierzonego znacznego przedawkowania mogą wystąpić niepożądane objawy ze strony skóry.

Przy zastosowaniu większej niż zalecana dawki na skórę może dojść do wystąpienia rumienia, pieczenia skóry i obrzęków. W przypadku wystąpienia takich objawów należy skontaktować się z lekarzem, który wdroży odpowiednie leczenie objawowe.

W razie przypadkowego spożycia preparatu (zarówno kremu jak i szamponu) należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem w celu zastosowania odpowiedniego leczenia. Ważne jest, aby w celu uniknięcia zachłyśnięcia się treścią żołądkową nie wykonywać płukania żołądka ani nie prowokować wymiotów. Lekarz podejmie decyzję o sposobie postępowania w zależności od ilości spożytego preparatu i stanu pacjenta.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Nizoral – czy mogę spożywać alkohol?

Ze względu na miejscowy charakter działania preparatu i minimalną wchłanianie ketokonazolu przez skórę do krążenia ogólnoustrojowego, nie ma żadnych ograniczeń dotyczących spożywania pokarmów czy napojów podczas stosowania leku. Preparat stosowany miejscowo na skórę nie wchodzi w interakcje z jedzeniem.

Nie ma również przeciwwskazań do spożywania alkoholu podczas stosowania Nizoral w postaci kremu lub szamponu. Wchłanianie substancji czynnej przez skórę jest na tyle niewielkie, że nie dochodzi do interakcji z alkoholem, jakie mogłyby wystąpić w przypadku ketokonazolu stosowanego doustnie.

Niemniej jednak w trakcie leczenia zakażeń grzybiczych skóry warto przestrzegać podstawowych zasad higieny, aby zapobiec powtórnemu zakażeniu. Zaleca się utrzymywanie skóry w czystości i suchości, noszenie przewiewnej odzieży wykonanej z naturalnych materiałów oraz unikanie nadmiernego pocenia się. W przypadku grzybicy stóp pomocne może być częste przewietrzanie stóp i noszenie wygodnego, przewiewnego obuwia.

Czy można stosować Nizoral w okresie ciąży i karmienia piersią?

Jeśli pacjentka jest w ciąży, karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub planuje zajście w ciążę, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem preparatu.

W okresie ciąży zarówno krem jak i szampon leczniczy można stosować, jednak wyłącznie wtedy, gdy lekarz uzna stosowanie za niezbędne. Nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania ketokonazolu miejscowo w okresie ciąży. Decyzja o zastosowaniu leku powinna być podejmowana przez lekarza po dokładnej ocenie stosunku korzyści do potencjalnego ryzyka dla matki i rozwijającego się płodu.

W okresie karmienia piersią stosowanie preparatów jest również możliwe, ale tylko gdy w opinii lekarza jest to zdecydowanie konieczne (szampon leczniczy) lub gdy stosowanie leku zaleci lekarz (krem). Ze względu na brak danych dotyczących przenikania ketokonazolu stosowanego miejscowo do mleka kobiecego, należy zachować ostrożność. Jeśli preparat jest stosowany w okolicy piersi, należy dokładnie zmyć go przed karmieniem, aby niemowlę nie miało kontaktu z lekiem.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)