Gastrografin

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Gastrografin?

Gastrografin jest środkiem kontrastowym zawierającym jod, stosowanym wyłącznie w diagnostyce radiologicznej układu pokarmowego. Preparat ma postać roztworu do podawania doustnego lub doodbytniczego, co umożliwia wizualizację różnych struktur przewodu pokarmowego podczas badań rentgenowskich oraz tomografii komputerowej. Mechanizm działania Gastrografinu opiera się na właściwościach jodu, który zatrzymuje promieniowanie rentgenowskie, dzięki czemu wypełnione środkiem kontrastowym jelita stają się widoczne na zdjęciach radiologicznych.

Preparat znajduje zastosowanie w diagnostyce zwężeń i nieszczelności przewodu pokarmowego, wykrywaniu rozdęcia okrężnicy oraz identyfikacji ciał obcych w układzie pokarmowym. Gastrografin wykorzystywany jest także do obrazowania nowotworów jelita oraz oceny kształtu i położenia trzustki w stosunku do otaczających struktur anatomicznych. Lek umożliwia rozróżnienie jelit od sąsiadujących narządów, co ma istotne znaczenie diagnostyczne w przypadkach trudnych do oceny innymi metodami.

W praktyce klinicznej Gastrografin jest często wybierany w sytuacjach, gdy zawiesina barytu nie może być zastosowana ze względów bezpieczeństwa – dotyczy to przypadków podejrzenia perforacji jelita, stanów przed zabiegami chirurgicznymi lub sytuacji, gdy istnieje ryzyko aspiracji środka kontrastowego do dróg oddechowych. Czasami preparat stosuje się w połączeniu z barytem, aby zwiększyć dokładność diagnostyczną badania. Ważnym wskazaniem jest również leczenie smółkowej niedrożności jelita u noworodków, gdzie hiperosmolarność roztworu pomaga w usunięciu zagęszczonej treści jelitowej.

Roztwór może być podawany pacjentom w każdym wieku, jednak wymaga szczególnej ostrożności u noworodków, niemowląt i małych dzieci, gdzie stosuje się mniejsze dawki i większe rozcieńczenie preparatu. U tych grup pacjentów bezpieczniejsze może być stosowanie środków kontrastowych o niskiej osmolalności. Gastrografin jest szczególnie przydatny w diagnostyce stanów nagłych brzucha, gdy konieczne jest szybkie uzyskanie obrazu przewodu pokarmowego bez ryzyka komplikacji związanych z wyciekiem środka kontrastowego do jamy otrzewnej.

Ze względu na zawartość jodu preparat wymaga oceny czynności tarczycy u pacjentów z chorobami tego narządu przed podaniem. Środki kontrastowe jodowe mogą indukować nadczynność tarczycy lub kryzys tyreotoksyczny u osób predysponowanych. Konieczne jest również zapewnienie odpowiedniego nawodnienia pacjentów ze względu na hiperosmolarność roztworu, która może prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, szczególnie u pacjentów w gorszym stanie ogólnym lub z zaburzeniami równowagi wodnej.

Aktualna ulotka leku Gastrografin

Jaki jest skład Gastrografin, jakie substancje zawiera?

Substancjami czynnymi leku są megluminy amidotryzoinian oraz sodu amidotryzoinian w stężeniu (660 mg + 100 mg)/ml roztworu. Obie substancje należą do grupy jodowych środków kontrastowych o właściwościach hiperosmolarnych.

Pozostałe składniki preparatu to:

• sacharyna sodowa uwodniona
• wersenian sodowo-wapniowy uwodniony
• woda do wstrzykiwań

Gastrografin ma postać przezroczystego, bezbarwnego lub jasnożółtego roztworu. Preparat zawiera 3,76 mg sodu (główny składnik soli kuchennej) w każdym 1 ml, co odpowiada 0,19% zalecanego przez WHO maksymalnego dziennego spożycia sodu dla osoby dorosłej.

Jak dawkować Gastrografin?

Co zrobić w przypadku przedawkowania Gastrografin?

Przedawkowanie leku Gastrografin jest mało prawdopodobne ze względu na sposób jego stosowania. W przypadku podania zbyt dużej dawki preparatu lekarz rozpocznie leczenie objawowe występujących dolegliwości. Terapia może polegać na dożylnym uzupełnieniu wody i elektrolitów w organizmie, ponieważ hiperosmolarność roztworu może prowadzić do odwodnienia i zaburzeń równowagi elektrolitowej. Szczególnie narażone na takie powikłania są osoby z już istniejącymi zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej, pacjenci wyniszczeni oraz noworodki i niemowlęta.

W razie jakichkolwiek wątpliwości lub zauważenia niepokojących objawów po zastosowaniu preparatu należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub personelem medycznym. Konieczne jest zapewnienie odpowiedniego nawodnienia pacjentów zarówno przed, jak i po badaniu z użyciem Gastrografinu, szczególnie u osób z grup zwiększonego ryzyka.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Gastrografin – czy mogę spożywać alkohol?

Przed rozpoczęciem badania z użyciem Gastrografinu zaleca się opróżnienie jelit. Lekarz poinformuje pacjenta o konieczności przygotowania do badania, które może obejmować ograniczenia dietetyczne lub przygotowanie jelita grubego. Nie ma specjalnych zaleceń dotyczących interakcji preparatu z jedzeniem lub piciem w kontekście codziennego żywienia.

W ulotce nie zawarto szczegółowych informacji dotyczących interakcji alkoholu z preparatem Gastrografin. Ze względu na krótkotrwałe stosowanie leku wyłącznie w warunkach medycznych podczas diagnostyki, kwestia spożywania alkoholu zwykle nie ma znaczenia klinicznego. Jednak zawsze warto skonsultować się z lekarzem prowadzącym badanie w przypadku wątpliwości dotyczących przygotowania do procedury.

Czy można stosować Gastrografin w okresie ciąży i karmienia piersią?

W okresie ciąży Gastrografin należy stosować z zachowaniem ostrożności. Należy poinformować lekarza o ciąży lub podejrzeniu ciąży przed wykonaniem badania. Lekarz oceni stosunek korzyści do ryzyka i zdecyduje, czy badanie z użyciem środka kontrastowego jest niezbędne. Jodowe środki kontrastowe mogą przenikać przez łożysko i wpływać na czynność tarczycy płodu.

W okresie karmienia piersią należy poinformować lekarza o karmieniu lub zamiarze karmienia dziecka piersią. Lekarz zdecyduje o możliwości kontynuowania karmienia po badaniu. Zazwyczaj możliwe jest bezpieczne karmienie po zastosowaniu środków kontrastowych jodowych, jednak decyzję w tym zakresie podejmuje zawsze lekarz prowadzący, uwzględniając indywidualną sytuację pacjentki.

U noworodków narażonych na działanie Gastrografinu zarówno w życiu płodowym, jak i po urodzeniu, zaleca się monitorowanie czynności tarczycy, ponieważ nadmierna ekspozycja na jod może spowodować niedoczynność tarczycy wymagającą leczenia.

Jakie są skutki uboczne Gastrografin?

Czy mogę łączyć Gastrografin z innymi lekami?

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)