Dexamytrex - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Dexamytrex?

Dexamytrex to preparat złożony, który łączy właściwości dwóch substancji czynnych: gentamycyny i deksametazonu. Gentamycyna należy do grupy antybiotyków aminoglikozydowych, które wykazują działanie bakteriobójcze przeciwko szerokiemu spektrum drobnoustrojów chorobotwórczych. Deksametazon z kolei jest glikokortykosteroidem o silnym działaniu przeciwzapalnym, przeciwobrzękowym i przeciwalergicznym. Połączenie tych dwóch substancji pozwala jednocześnie zwalczać infekcję bakteryjną oraz łagodzić objawy zapalne w obrębie oka.

Preparat znajduje zastosowanie w leczeniu zakażeń przedniego odcinka oka wywołanych przez bakterie wrażliwe na gentamycynę. Do najczęstszych wskazań należy bakteryjne zapalenie spojówek, które objawia się zaczerwienieniem oka, obfitą wydzieliną oraz uczuciem pieczenia. Lek stosuje się również w przypadku zapalenia rogówki, pod warunkiem że nie występuje uszkodzenie nabłonka rogówki, ponieważ kortykosteroidy mogą opóźniać gojenie się ran rogówkowych.

Kolejnym wskazaniem jest uszkodzenie brzegów powiek z silnymi objawami zapalenia, w którym komponenta bakteryjna odgrywa istotną rolę. W takich przypadkach działanie przeciwbakteryjne gentamycyny połączone z przeciwzapalnym efektem deksametazonu przyspiesza ustępowanie objawów i poprawia komfort pacjenta. Preparatu nie należy stosować w ostrych, ropnych chorobach oka oraz w przypadku zakażeń wirusowych, grzybiczych czy wywołanych przez prątki.

Dexamytrex znajduje również zastosowanie we wtórnie zakażonym zapaleniu alergicznym spojówek i brzegów powiek. W tej sytuacji pierwotna reakcja alergiczna komplikowana jest przez nadkażenie bakteryjne, co wymaga zarówno działania przeciwzapalnego, jak i przeciwbakteryjnego. Deksametazon łagodzi objawy alergiczne, takie jak świąd, zaczerwienienie i obrzęk, podczas gdy gentamycyna eliminuje bakterie odpowiedzialne za wtórne zakażenie.

Mechanizm działania preparatu opiera się na synergistycznym efekcie obu składników. Gentamycyna działa poprzez zahamowanie syntezy białek bakteryjnych, co prowadzi do śmierci komórki bakteryjnej. Jest szczególnie aktywna wobec bakterii Gram-ujemnych oraz niektórych Gram-dodatnich. Deksametazon natomiast hamuje uwalnianie mediatorów stanu zapalnego, zmniejsza przepuszczalność naczyń krwionośnych i hamuje migrację komórek zapalnych do miejsca uszkodzenia. Takie połączone działanie pozwala na szybkie opanowanie infekcji oraz złagodzenie dolegliwości związanych z zapaleniem.

Ważne jest, aby preparat stosować wyłącznie w przypadkach, gdy stwierdzone zostało zakażenie bakteryjne lub istnieje wysokie ryzyko jego wystąpienia. Stosowanie kortykosteroidów w okulistyce wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ mogą one maskować przebieg zakażenia, opóźniać gojenie się ran oraz zwiększać ryzyko rozwoju jaskry lub zaćmy przy długotrwałym stosowaniu. Z tego powodu leczenie powinno być prowadzone pod kontrolą lekarza okulisty, a czas terapii nie powinien przekraczać dwóch tygodni.

Aktualna ulotka leku Dexamytrex

Jaki jest skład Dexamytrex, jakie substancje zawiera?

Dexamytrex występuje w dwóch postaciach farmaceutycznych o różnym składzie ilościowym substancji czynnych.

Krople do oczu, roztwór (5 mg + 1 mg)/ml zawierają w 1 ml roztworu: 5 mg gentamycyny w postaci gentamycyny siarczanu oraz 1 mg deksametazonu w postaci soli sodowej deksametazonu fosforanu. Substancjami pomocniczymi są: cetrymid, disodu fosforan dwunastowodny (0,20 mg fosforanów w każdej kropli, co odpowiada 6,52 mg/ml), potasu diwodorofosforan, sodu pirosiarczyn, glicerol 85%, powidon K 25, hypromeloza, disodu edetynian oraz woda do wstrzykiwań.

Maść do oczu (5 mg + 0,3 mg)/g zawiera w 1 g maści: 5 mg gentamycyny w postaci gentamycyny siarczanu oraz 0,3 mg deksametazonu. Do składników pomocniczych należą: chlorobutanol półwodny, alkohol mirystylowy, lanolina (tłuszcz z wełny), parafina płynna, wazelina biała, D,L-alfa-tokoferol oraz Oxynex 2004 (mieszanina zawierająca butylohydroksytoluen, askorbylu palmitynian, kwas cytrynowy jednowodny, glicerolu monostearynian i glikol propylenowy – 0,275 mg glikolu propylenowego w 1 g maści).

Należy zwrócić uwagę na obecność fosforanów w kroplach do oczu, które u pacjentów z ciężkimi uszkodzeniami rogówki mogą w bardzo rzadkich przypadkach prowadzić do zmętnienia rogówki z powodu gromadzenia się wapnia. Maść zawiera lanolinę, która może powodować miejscowe reakcje skórne, takie jak kontaktowe zapalenie skóry, oraz butylohydroksytoluen, który może wywoływać podrażnienie oczu, błon śluzowych lub skóry.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Dexamytrex?

W związku z tym, że Dexamytrex jest stosowany miejscowo do oka, nie należy się spodziewać wystąpienia objawów przedawkowania. Ryzyko systemowego przedawkowania jest minimalne ze względu na niewielkie dawki substancji czynnych podawane miejscowo oraz ograniczoną ich absorpcję ogólnoustrojową przy prawidłowym stosowaniu preparatu.

W przypadku przypadkowego połknięcia preparatu, szczególnie przez dziecko, może dojść do wchłonięcia większej ilości substancji czynnych. Gentamycyna przyjęta doustnie praktycznie nie wchłania się z przewodu pokarmowego, jednak deksametazon może ulec absorpcji. W takiej sytuacji należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do najbliższego szpitala. Zaleca się zabranie ze sobą opakowania leku lub ulotki, aby personel medyczny miał informację o składzie preparatu.

Długotrwałe lub intensywne stosowanie preparatu zawierającego kortykosteroid może teoretycznie prowadzić do ogólnoustrojowych działań niepożądanych charakterystycznych dla glikokortykosteroidów, takich jak zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Może to objawiać się objawami zespołu Cushinga (obrzęk i zwiększenie masy ciała, szczególnie widoczne na tułowiu i twarzy, nasilony wzrost owłosienia, osłabienie mięśni) lub zahamowaniem czynności nadnerczy po nagłym przerwaniu leczenia. Z tego powodu nie należy samodzielnie przerywać stosowania leku bez konsultacji z lekarzem, który może zalecić stopniowe zmniejszanie dawki.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Dexamytrex – czy mogę spożywać alkohol?

Dexamytrex jest preparatem stosowanym miejscowo do oka, dlatego nie ma szczególnych ograniczeń dotyczących diety ani spożywania napojów, w tym alkoholu. Substancje czynne są podawane bezpośrednio do oka i ich wchłanianie ogólnoustrojowe jest minimalne przy prawidłowym stosowaniu, co oznacza że nie występują istotne interakcje z pokarmami czy napojami.

Niemniej jednak, osoby z zakażeniem oka powinny dbać o ogólny stan zdrowia i układ odpornościowy, co może wspierać proces leczenia. Zaleca się zbilansowaną dietę bogatą w witaminy, szczególnie witaminę A, która ma znaczenie dla zdrowia oczu. Należy również zapewnić odpowiednie nawodnienie organizmu.

Chociaż miejscowe stosowanie preparatu nie wchodzi w bezpośrednie interakcje z alkoholem, warto pamiętać, że nadmierne spożycie alkoholu może ogólnie osłabiać układ odpornościowy i spowalniać procesy gojenia. Ponadto, alkohol może wpływać na dokładność aplikacji leku oraz przestrzeganie zaleceń terapeutycznych.

Czy można stosować Dexamytrex w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża:

Dexamytrex nie powinien być stosowany w czasie ciąży, chyba że po dokonaniu starannej oceny korzyści i ryzyka lekarz zaleci inaczej. Glikokortykosteroidy, w tym deksametazon, mogą przenikać przez łożysko i teoretycznie wpływać na rozwój płodu. Badania na zwierzętach wykazały potencjalne ryzyko działania teratogennego kortykosteroidów stosowanych ogólnoustrojowo, chociaż miejscowe stosowanie do oka wiąże się z minimalnym wchłanianiem systemowym.

Jeśli kobieta jest w ciąży, przypuszcza że może być w ciąży lub planuje zajście w ciążę, powinna poinformować o tym lekarza przed rozpoczęciem stosowania preparatu. Lekarz oceni, czy potencjalne korzyści z leczenia przewyższają możliwe ryzyko dla płodu. W przypadku konieczności leczenia zakażenia oka w okresie ciąży, lekarz może rozważyć alternatywne metody terapii lub zastosowanie preparatu przez możliwie najkrótszy czas.

Karmienie piersią:

Dexamytrex nie powinien być stosowany w okresie karmienia piersią, chyba że po starannej ocenie korzyści i ryzyka lekarz zaleci inaczej. Nie jest znany stopień przenikania gentamycyny i deksametazonu do mleka kobiecego po miejscowym podaniu do oka, jednak teoretycznie substancje te mogą się tam znajdować w śladowych ilościach. Kortykosteroidy stosowane ogólnoustrojowo przenikają do mleka matki i mogą wpływać na niemowlę.

Karmiąca matka, która wymaga leczenia zakażenia oka, powinna skonsultować się z lekarzem w celu omówienia możliwych opcji terapeutycznych. Lekarz może zalecić przerwanie karmienia piersią na czas leczenia lub zastosowanie alternatywnej terapii bezpieczniejszej w okresie laktacji.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)