Alkeran - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Alkeran?

Alkeran to lek zawierający melfalan, substancję czynną należącą do grupy leków cytotoksycznych, zwanych również chemioterapią. Melfalan działa poprzez zmniejszanie liczby nieprawidłowych komórek wytwarzanych przez organizm, co ma kluczowe znaczenie w leczeniu nowotworów. Mechanizm działania melfalanu polega na wprowadzaniu zmian w DNA komórek nowotworowych, co prowadzi do zahamowania ich wzrostu i podziału.

Głównym wskazaniem do stosowania tabletek Alkeran jest leczenie szpiczaka mnogiego. Szpiczak mnogi to rodzaj nowotworu, który powstaje z komórek w szpiku kostnym, zwanych komórkami plazmatycznymi. W warunkach prawidłowych komórki plazmatyczne pełnią istotną rolę w układzie odpornościowym – pomagają zwalczać zakażenia i choroby poprzez produkcję przeciwciał. W przypadku szpiczaka mnogiego dochodzi jednak do niekontrolowanego rozrostu tych komórek, co prowadzi do ich gromadzenia się w szpiku kostnym i wypierania prawidłowych komórek krwiotwórczych.

Lek jest stosowany w ramach terapii onkologicznej, często w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi, takimi jak lenalidomid, talidomid czy prednison. Taka strategia leczenia pozwala na zwiększenie skuteczności terapii szpiczaka mnogiego. Melfalan może być również stosowany w różnych schematach dawkowania – zarówno w terapii ciągłej, jak i w cyklach powtarzanych co kilka tygodni, w zależności od indywidualnej sytuacji klinicznej pacjenta.

Decyzja o zastosowaniu Alkeran powinna być zawsze podjęta przez lekarza specjalistę posiadającego doświadczenie w leczeniu nowotworów. Lekarz przeprowadza szczegółową ocenę stanu pacjenta, uwzględniając stadium choroby, wcześniejsze leczenie oraz ogólny stan zdrowia. W trakcie terapii konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi, ponieważ melfalan może wpływać na liczbę krwinek czerwonych, białych oraz płytek krwi. Takie systematyczne kontrole pozwalają na wczesne wykrycie ewentualnych działań niepożądanych i odpowiednie modyfikacje dawkowania.

Warto zaznaczyć, że Alkeran jest lekiem wymagającym szczególnej ostrożności w przechowywaniu i stosowaniu. Ze względu na swoją cytotoksyczność powinien być stosowany wyłącznie pod nadzorem medycznym. Pacjenci otrzymujący to leczenie są objęci kompleksową opieką onkologiczną, która obejmuje nie tylko podawanie leku, ale także profilaktykę powikłań, takich jak żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, która może wystąpić u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, szczególnie podczas leczenia skojarzonego z innymi lekami immunomodulującymi.

Aktualna ulotka leku Alkeran

Jaki jest skład Alkeran, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną leku Alkeran jest melfalan. Każda tabletka powlekana zawiera 2 mg melfalanu.

Inne składniki leku (substancje pomocnicze) to:

• mikrokrystaliczna celuloza
• krospowidon
• krzemionka koloidalna bezwodna
• magnezu stearynian
• hypromeloza
• tytanu dwutlenek
• makrogol

Tabletki mają postać białych lub prawie białych, okrągłych, dwuwypukłych tabletek powlekanych z napisem „GX EH3" na jednej stronie oraz „A" na drugiej stronie. Opakowanie zawiera 25 tabletek powlekanych w butelce ze szkła oranżowego z zakrętką, umieszczonej w tekturowym pudełku.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Alkeran?

W przypadku zastosowania większej ilości leku Alkeran niż wskazana, należy niezwłocznie zwrócić się do lekarza lub natychmiast udać się do szpitala, zabierając ze sobą opakowanie leku.

Objawy przedawkowania mogą obejmować:

• nudności
• wymioty
• biegunkę

Przedawkowanie melfalanu jest poważnym stanem wymagającym natychmiastowej interwencji medycznej. W przypadku przyjęcia większej dawki leku niż zalecana, może dojść do nasilenia działań toksycznych na szpik kostny, co prowadzi do głębokiej mielosupresji (zahamowania czynności szpiku kostnego). Może to skutkować niebezpiecznym obniżeniem liczby wszystkich komórek krwi. W takich sytuacjach konieczna jest hospitalizacja i monitorowanie stanu pacjenta, a także wdrożenie leczenia wspomagającego.

Nie należy stosować dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej dawki. W przypadku pominięcia dawki należy skontaktować się z lekarzem w celu uzyskania instrukcji postępowania.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Alkeran – czy mogę spożywać alkohol?

Ulotka leku Alkeran nie zawiera szczegółowych informacji dotyczących interakcji z pokarmami. Niemniej jednak, ze względu na cytotoksyczny charakter leku, zalecane jest przyjmowanie tabletek zgodnie z zaleceniami lekarza, niezależnie od posiłków, chyba że lekarz zaleci inaczej.

W kwestii alkoholu – pacjenci poddawani chemioterapii powinni unikać spożywania alkoholu lub ograniczyć jego spożycie do minimum. Alkohol może dodatkowo obciążać wątrobę, która jest zaangażowana w metabolizm leków chemioterapeutycznych. Ponadto, alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane, takie jak nudności czy zawroty głowy. Przed spożyciem alkoholu w trakcie leczenia należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem prowadzącym.

Podczas stosowania Alkeran pacjenci powinni także zwracać uwagę na odpowiednie nawodnienie organizmu oraz zbilansowaną dietę, która wspiera funkcjonowanie układu odpornościowego. W przypadku wystąpienia nudności lub wymiotów, które mogą być skutkiem ubocznym leczenia, lekarz może zalecić stosowanie odpowiednich leków przeciwwymiotnych.

Czy można stosować Alkeran w okresie ciąży i karmienia piersią?

Nie należy przyjmować melfalanu, jeżeli planuje się posiadanie dziecka. Dotyczy to zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Istnieje ryzyko toksyczności genetycznej (uszkodzenia informacji genetycznej) oraz niepłodności.

Kobiety w wieku rozrodczym:

• Należy stosować niezawodne i skuteczne metody antykoncepcji, aby uniknąć zajścia w ciążę w trakcie przyjmowania tego leku przez jedno z partnerów
• Pacjentki powinny stosować skuteczne i niezawodne metody antykoncepcji w trakcie leczenia i przez sześć miesięcy po zakończeniu leczenia
• Kobiety w ciąży muszą porozmawiać z lekarzem przed przyjęciem leku Alkeran
• Pacjentki przyjmujące złożone doustne środki antykoncepcyjne (tzw. pigułki antykoncepcyjne) powinny rozpocząć stosowanie tabletek hamujących owulację zawierających wyłącznie progestagen (np. dezogestrel) ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentek ze szpiczakiem mnogim

Mężczyźni:

• Pacjenci płci męskiej powinni stosować skuteczne i niezawodne metody antykoncepcji w trakcie leczenia i przez trzy miesiące po zakończeniu leczenia
• Z powodu możliwości wystąpienia braku plemników (azoospermii) w wyniku leczenia lekiem Alkeran, mężczyźni powinni zasięgnąć porady dotyczącej przechowania nasienia przed rozpoczęciem leczenia

Karmienie piersią:

Nie wolno karmić piersią podczas stosowania leku Alkeran. Jest to bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku. Należy zasięgnąć porady lekarza w sprawie zaprzestania karmienia piersią przed rozpoczęciem terapii.

Płodność:

Lek Alkeran może wpływać na jajniki lub plemniki, co może powodować niepłodność (niezdolność do posiadania dziecka). W przypadku kobiet może wystąpić brak miesiączki (amenorrhoea), a w przypadku mężczyzn całkowity brak plemników (azoospermia). Pacjenci planujący posiadanie dzieci w przyszłości powinni omówić z lekarzem opcje zachowania płodności przed rozpoczęciem leczenia.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)