Xartan - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Xartan?

Xartan to lek należący do grupy antagonistów receptora angiotensyny II, stosowany przede wszystkim w kardiologii i nefrologii. Jego głównym zadaniem jest blokowanie działania angiotensyny II – substancji naturalnie występującej w organizmie, która powoduje zwężenie naczyń krwionośnych i w konsekwencji wzrost ciśnienia tętniczego. Dzięki zablokowaniu receptorów, na które działa angiotensyna II, lek powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych i obniżenie ciśnienia krwi, co chroni układ sercowo-naczyniowy przed powikłaniami nadciśnienia.

Podstawowym wskazaniem do stosowania leku jest leczenie nadciśnienia tętniczego u pacjentów dorosłych oraz u dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 18 lat. Lek stosuje się w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami hipotensyjnymi, takimi jak diuretyki, blokery kanałów wapniowych czy beta-adrenolityki. Maksymalny efekt hipotensyjny pojawia się zazwyczaj po 3–6 tygodniach regularnego stosowania preparatu. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i przebytym przerostem lewej komory serca wykazano, że losartan zmniejsza ryzyko wystąpienia udaru mózgu, co potwierdzono w badaniach klinicznych oznaczanych jako wskazanie LIFE.

Kolejnym istotnym obszarem zastosowania jest ochrona nerek u pacjentów z cukrzycą typu 2, u których współistnieje nadciśnienie tętnicze oraz laboratoryjnie potwierdzone zaburzenia czynności nerek z białkomoczem wynoszącym co najmniej 0,5 grama na dobę. W tej grupie chorych lek spowalnia postęp nefropatii cukrzycowej i opóźnia rozwój przewlekłej niewydolności nerek. Mechanizm ochronny opiera się na zmniejszeniu ciśnienia wewnątrzkłębuszkowego oraz redukcji białkomoczu, co w długoterminowej perspektywie chroni funkcję nerek.

Xartan jest również stosowany w leczeniu przewlekłej niewydolności serca u pacjentów dorosłych, szczególnie w sytuacjach, gdy leczenie inhibitorami konwertazy angiotensyny (inhibitorami ACE) nie jest możliwe lub nie jest odpowiednie ze względu na występujące działania niepożądane, takie jak suchy kaszel czy obrzęk naczynioruchowy. Ważne jest, aby u pacjentów, u których niewydolność serca została już ustabilizowana za pomocą inhibitora ACE, nie zmieniać leku na losartan bez uzasadnionej przyczyny. W terapii niewydolności serca losartan jest często łączony z diuretykami, glikozydami nasercowymi oraz beta-adrenolitykami, co pozwala na kompleksowe wspomaganie funkcji serca.

Lek może być stosowany u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, jednak wymaga to szczególnej ostrożności i ewentualnej modyfikacji dawkowania. Nie jest zalecany u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby ani u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami czynności nerek, którzy jednocześnie otrzymują aliskiren. Przed rozpoczęciem terapii lekarz ocenia profil ryzyka pacjenta, w tym obecność chorób współistniejących, takich jak zwężenie tętnic nerkowych, pierwotny hiperaldosteronizm czy choroby niedokrwienne serca i mózgu.

Aktualna ulotka leku Xartan

Jaki jest skład Xartan, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną leku Xartan jest losartan potasowy w ilości 50 mg w jednej tabletce powlekanej.

Substancje pomocnicze w rdzeniu tabletki:

• laktoza jednowodna
• celuloza mikrokrystaliczna
• karboksymetyloskrobia
• magnezu stearynian

Substancje pomocnicze w otoczce tabletki:

• hypromeloza
• laktoza jednowodna
• tytanu dwutlenek
• polietylenoglikol 3000
• triacetyna
• żelaza tlenek czerwony (E 172)
• żelaza tlenek żółty (E 172)

Ze względu na zawartość laktozy jednowodnej w składzie preparatu, osoby z nietolerancją laktozy, rzadko występującą wrodzloną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy powinny skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem stosowania leku. Lek zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na tabletkę, dlatego jest uznawany za praktycznie wolny od sodu.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Xartan?

W przypadku omyłkowego przyjęcia zbyt dużej ilości tabletek należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub udać się do oddziału ratunkowego najbliższego szpitala. Najczęstszymi objawami przedawkowania są znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego (hipotensja), przyspieszona czynność serca (tachykardia), a w niektórych przypadkach może wystąpić spowolnienie czynności serca (bradykardia). Objawy te wynikają z nadmiernego rozszerzenia naczyń krwionośnych i zaburzeń w regulacji układu krążenia.

Leczenie przedawkowania ma charakter objawowy i wspomagający. W razie wystąpienia hipotensji pacjent powinien być ułożony w pozycji leżącej z uniesieniem kończyn dolnych. Niezbędne jest uzupełnienie płynów oraz w razie potrzeby podanie leków wazopresyjnych. Losartan ani jego aktywny metabolit nie są usuwane w toku hemodializy, dlatego ta metoda nie jest zalecana w leczeniu przedawkowania. Pacjent powinien być monitorowany pod kątem parametrów życiowych, w tym ciśnienia tętniczego, czynności serca oraz bilansu płynów.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Xartan – czy mogę spożywać alkohol?

Xartan może być stosowany niezależnie od posiłków. Nie ma szczególnych ograniczeń dietetycznych związanych z przyjmowaniem leku, jednak osoby stosujące dietę o zwiększonej zawartości potasu lub suplementy zawierające potas powinny skonsultować się z lekarzem, ponieważ losartan może powodować wzrost stężenia potasu we krwi (hiperkaliemię).

Nie zaleca się spożywania alkoholu podczas stosowania leku, ponieważ alkohol nasila efekt hipotensyjny preparatu, co może prowadzić do nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego, zawrotów głowy, omdleń lub ogólnego osłabienia. Jeśli pacjent stosuje także leki moczopędne lub dietę z ograniczeniem soli prowadzącą do utraty płynów, ryzyko hipotensji jest szczególnie zwiększone.

Substytuty soli zawierające potas powinny być stosowane ostrożnie, ponieważ mogą zwiększać stężenie potasu w surowicy, co w skrajnych przypadkach prowadzi do zaburzeń rytmu serca. Lekarz może zalecić okresowe badania laboratoryjne w celu kontroli elektrolitów, zwłaszcza u osób z zaburzeniami czynności nerek lub przyjmujących jednocześnie leki oszczędzające potas.

Czy można stosować Xartan w okresie ciąży i karmienia piersią?

Nie zaleca się stosowania leku Xartan we wczesnym okresie ciąży, a absolutnie nie wolno go stosować po trzecim miesiącu ciąży. Losartan może poważnie zaszkodzić rozwijającemu się płodowi, prowadząc do uszkodzenia nerek, zmniejszenia ilości płynu owodniowego, opóźnienia kostnienia czaszki oraz innych poważnych wad rozwojowych. Jeśli pacjentka podejrzewa, że jest w ciąży lub planuje ciążę, powinna niezwłocznie poinformować o tym lekarza, który zaleci przerwanie stosowania preparatu i przepisze bezpieczniejszą alternatywę.

Lekarz zazwyczaj zaleca zaprzestanie stosowania losartanu przed planowaną ciążą lub natychmiast po jej potwierdzeniu i zastąpienie go innym lekiem hipotensyjnym bezpieczniejszym w tym okresie. Kobiety w wieku rozrodczym stosujące lek powinny stosować skuteczną antykoncepcję.

W okresie karmienia piersią nie zaleca się stosowania leku Xartan, szczególnie w przypadku karmienia noworodka lub wcześniaka. Nie ma wystarczających danych dotyczących przenikania losartanu do mleka kobiecego, dlatego lekarz może zalecić stosowanie innego, bezpieczniejszego preparatu lub przerwanie karmienia piersią na czas terapii. Przed podjęciem decyzji o zastosowaniu leku w okresie laktacji należy zawsze skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)