Trizivir - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Trizivir?

Trizivir to lek złożony zawierający trzy substancje czynne stosowane w leczeniu zakażenia ludzkim wirusem upośledzenia odporności (HIV) u dorosłych pacjentów. Wszystkie trzy składniki – abakawir, lamiwudyna i zydowudyna – należą do grupy leków przeciwretrowirusowych nazywanych nukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy (NRTI). Lek ten zastępuje trzy oddzielne preparaty podawane w podobnych dawkach, co znacząco ułatwia pacjentom przestrzeganie zalecanego schematu terapeutycznego.

Mechanizm działania preparatu Trizivir polega na hamowaniu replikacji wirusa HIV poprzez blokowanie kluczowego enzymu wirusowego – odwrotnej transkryptazy. Substancje czynne po wejściu do organizmu są przekształcane do aktywnych postaci trójfosforanowych, które wbudowują się w tworzący się łańcuch DNA wirusa, powodując jego przedwczesne zakończenie. W ten sposób lek skutecznie zmniejsza liczbę wirusów HIV we krwi i utrzymuje ją na niskim poziomie, co umożliwia odbudowę układu odpornościowego.

Lek jest wskazany głównie u pacjentów dotychczas nieleczonych przeciwretrowirusowo lub z niezaawansowaną chorobą, leczonych dotąd mniej intensywnie. Korzystne działanie Triziviru wykazano szczególnie u chorych z mianem wirusa nieprzekraczającym 100 000 kopii/ml. U pacjentów z wyższym mianem wirusa wybór terapii wymaga szczególnie starannej oceny klinicznej, gdyż supresja wirusologiczna przy zastosowaniu trzech leków nukleozydowych może być mniejsza niż przy innych schematach wielolekowych zawierających wzmocnione inhibitory proteazy lub nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy.

Przed rozpoczęciem leczenia abakawirem – jedną z substancji czynnych Triziviru – konieczne jest przeprowadzenie badania genetycznego sprawdzającego obecność allelu HLA-B*5701. Obecność tego genu znacząco zwiększa ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości na abakawir, które mogą zagrażać życiu. Z tego powodu Trizivir nie może być stosowany u pacjentów będących nosicielami tego allelu. Terapia powinna być prowadzona przez lekarza doświadczonego w leczeniu zakażeń HIV, który będzie regularnie monitorował skuteczność leczenia oraz ewentualne działania niepożądane.

Pomimo że Trizivir pomaga kontrolować przebieg zakażenia HIV poprzez zmniejszenie liczby wirusów i zwiększenie liczby komórek CD4, nie powoduje całkowitego wyleczenia. Pacjenci pozostają nadal zakażeni i mogą u nich rozwijać się zakażenia oportunistyczne oraz inne powikłania związane z HIV. Dlatego osoby przyjmujące ten lek wymagają stałej opieki medycznej i regularnego monitorowania stanu klinicznego oraz parametrów laboratoryjnych. Reakcja na leczenie jest zróżnicowana indywidualnie – u różnych pacjentów skuteczność terapii może się różnić, co wymaga indywidualnego dostosowania schematu leczenia.

Aktualna ulotka leku Trizivir

Jaki jest skład Trizivir, jakie substancje zawiera?

Każda tabletka powlekana Trizivir zawiera 300 mg abakawiru (w postaci siarczanu abakawiru), 150 mg lamiwudyny oraz 300 mg zydowudyny. Są to substancje czynne odpowiedzialne za działanie przeciwretrowirusowe preparatu.

Substancje pomocnicze wchodzące w skład rdzenia tabletki to:

• celuloza mikrokrystaliczna
• karboksymetyloskrobia sodowa
• magnezu stearynian

Otoczka tabletki zawiera:

• hypromelozę
• tytanu dwutlenek
• glikol polietylenowy
• lak aluminiowy indygokarminy
• żelaza tlenek żółty

Każda tabletka zawiera również 2,7 mg sodu, co oznacza, że preparat jest praktycznie wolny od sodu i może być stosowany u pacjentów wymagających diety niskosodowej.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Trizivir?

Doświadczenia dotyczące przedawkowania preparatu Trizivir są ograniczone. Nie odnotowano dotychczas żadnych specyficznych objawów po ostrym przedawkowaniu abakawiru, lamiwudyny lub zydowudyny, z wyjątkiem tych, które są wymieniane jako typowe działania niepożądane tych substancji w dawkach terapeutycznych.

W przypadku przedawkowania należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem, farmaceutą lub najbliższym dyżurnym oddziałem szpitalnym w celu uzyskania fachowej porady. Pacjent powinien być obserwowany w kierunku wystąpienia objawów zatrucia, a w razie konieczności należy wdrożyć standardowe leczenie objawowe i wspomagające.

Ponieważ lamiwudyna poddaje się dializie, zastosowanie ciągłej hemodializy może być pomocne w usuwaniu nadmiaru leku z organizmu, chociaż nie przeprowadzono kontrolowanych badań potwierdzających skuteczność tej metody. Hemodializa i dializa otrzewnowa mają ograniczony wpływ na eliminację zydowudyny, ale wzmagają usuwanie jej glukuronidowego metabolitu. Nie wiadomo, czy abakawir może zostać usunięty z organizmu w wyniku dializy otrzewnowej lub hemodializy.

Nie należy samodzielnie próbować wywoływać wymiotów – wszelkie działania powinny być podejmowane wyłącznie pod nadzorem medycznym. Zaleca się zabranie ze sobą do szpitala opakowania leku (lub przynajmniej zapisanie nazwy i dawki), aby personel medyczny miał pełną informację o przyjętej substancji.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Trizivir – czy mogę spożywać alkohol?

Trizivir może być przyjmowany zarówno z posiłkiem, jak i na czczo – pokarm nie wpływa w istotny sposób na ogólną ilość wchłoniętego leku (AUC). Jedzenie może jedynie nieznacznie zmniejszyć maksymalne stężenie substancji czynnych we krwi (o około 18-32%) i wydłużyć czas do osiągnięcia tego stężenia o około godzinę, co nie ma znaczenia klinicznego. Pacjenci nie muszą więc stosować żadnych specjalnych ograniczeń dietetycznych związanych z przyjmowaniem tego preparatu.

Jeśli chodzi o alkohol, badania wykazały, że etanol zwiększa stężenie abakawiru we krwi o około 41%, podczas gdy abakawir nie wpływa na poziom alkoholu w organizmie. Chociaż nie wprowadzono formalnych przeciwwskazań dotyczących spożywania alkoholu podczas stosowania Triziviru, należy pamiętać, że alkohol może nasilać toksyczne działanie leku na wątrobę, szczególnie u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami czynności tego narządu. Ponadto nadużywanie alkoholu jest jednym z czynników ryzyka rozwoju kwasicy mleczanowej – rzadkiego, ale poważnego powikłania terapii analogami nukleozydów.

Zaleca się unikanie jednoczesnego spożywania produktów zawierających sorbitol lub inne alkohole cukrowe (ksylitol, mannitol, laktytol, maltytol) podczas długotrwałego stosowania Triziviru. Substancje te mogą zmniejszać wchłanianie lamiwudyny nawet o 36%, co może obniżyć skuteczność leczenia. Jeśli nie można uniknąć długotrwałego podawania skojarzonego z preparatami zawierającymi sorbitol, należy rozważyć częstsze oznaczanie miana HIV-1 w celu monitorowania skuteczności terapii.

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu Triziviru z produktami leczniczymi w postaci płynnej, które często zawierają sorbitol jako substancję pomocniczą. Warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed rozpoczęciem przyjmowania jakichkolwiek nowych leków, w tym preparatów dostępnych bez recepty.

Czy można stosować Trizivir w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża:

Jeśli kobieta jest w ciąży, planuje zajść w ciążę lub podejrzewa, że może być w ciąży, powinna niezwłocznie skonsultować się z lekarzem prowadzącym w celu omówienia potencjalnych korzyści i zagrożeń związanych z przyjmowaniem Triziviru podczas ciąży. Decyzja o zastosowaniu leków przeciwretrowirusowych u ciężarnych wymaga starannego wyważenia ryzyka dla matki i płodu oraz korzyści wynikających ze zmniejszenia możliwości przeniesienia wirusa HIV na dziecko.

Dostępne dane kliniczne dotyczące skojarzonego stosowania abakawiru, lamiwudyny i zydowudyny w ciąży wskazują na brak toksyczności wywołującej wady rozwojowe (ponad 300 przypadków narażenia w pierwszym trymestrze). Większa liczba danych dotycząca lamiwudyny i zydowudyny (ponad 3000 przypadków dla każdej substancji, w tym 2000 obejmujących jednoczesne narażenie) również nie wykazała zwiększonego ryzyka wad wrodzonych. Dane dotyczące abakawiru (ponad 600 przypadków z pierwszego trymestru) także sugerują brak działania teratogennego.

Należy jednak pamiętać, że substancje czynne Triziviru mogą hamować replikację DNA komórkowego. W badaniach na zwierzętach wykazano, że zydowudyna była karcynogenem przezłożyskowym, a abakawir wykazywał rakotwórczość na modelach zwierzęcych. Znaczenie kliniczne tych obserwacji nie jest znane, ale potencjalne ryzyko należy rozważyć w kontekście spodziewanych korzyści terapeutycznych.

Zgłaszano występowanie zaburzeń czynności mitochondriów u niemowląt bez wykrywalnego HIV, narażonych w okresie życia płodowego lub po urodzeniu na działanie analogów nukleozydów, szczególnie w schematach zawierających zydowudynę. Główne działania niepożądane obejmowały zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, neutropenia) i metaboliczne (nadmiar mleczanów, zwiększone stężenie lipazy). U dzieci narażonych in utero na analogi nukleozydów należy przeprowadzać regularne badania kontrolne, szczególnie w przypadku wystąpienia ciężkich objawów klinicznych o nieznanej etiologii.

Karmienie piersią:

Nie zaleca się karmienia piersią przez kobiety zakażone wirusem HIV, ponieważ wirus HIV może być przekazany dziecku z mlekiem matki. Wszystkie trzy substancje czynne Triziviru – abakawir, lamiwudyna i zydowudyna – przenikają do mleka kobiecego:

• Abakawir i jego metabolity przenikają do mleka (wykazano w badaniach na zwierzętach oraz u ludzi)
• Stężenia lamiwudyny w surowicy dzieci karmionych piersią przez matki leczone z powodu HIV są bardzo małe (poniżej 4% stężenia w osoczu matki) i stopniowo zmniejszają się do poziomów nieoznaczalnych u dzieci, które ukończyły 24. tydzień życia
• Po podaniu pojedynczej dawki 200 mg zydowudyny kobiecie zakażonej HIV, średnie stężenie tego leku w mleku matki było podobne do stężenia w osoczu

Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania abakawiru i lamiwudyny u dzieci w wieku poniżej trzech miesięcy. Jeżeli kobieta karmi piersią lub rozważa karmienie piersią, powinna jak najszybciej skonsultować się z lekarzem.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)