Calcium folinate Sandoz

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Calcium folinate Sandoz?

Calcium folinate Sandoz to preparat należący do grupy leków odtruwających, zawierający substancję czynną folinian wapnia (acidum folinicum). Mechanizm działania tego leku opiera się na neutralizacji toksycznego działania antagonistów kwasu foliowego – substancji, które zaburzają metabolizm folianów w organizmie. Folinian wapnia działa jako tzw. czynnik ratunkowy, dostarczając organizmowi aktywną formę kwasu foliowego, która może być wykorzystana przez komórki bez konieczności przechodzenia procesów metabolicznych blokowanych przez leki cytotoksyczne.

Podstawowym wskazaniem do stosowania Calcium folinate Sandoz jest zmniejszenie działań niepożądanych niektórych leków przeciwnowotworowych lub neutralizacja skutków ich przedawkowania u dorosłych i dzieci. Najczęściej dotyczy to metotreksatu – leku stosowanego w chemioterapii nowotworów oraz w leczeniu chorób autoimmunologicznych. Podanie folinianu wapnia po metotreksacie pozwala na ochronę zdrowych komórek organizmu przed toksycznym działaniem tego leku, podczas gdy komórki nowotworowe pozostają wrażliwe na terapię. To tzw. działanie ochronne folinianu wapnia, które umożliwia stosowanie wyższych dawek chemioterapii przy jednoczesnym zmniejszeniu ryzyka poważnych powikłań.

Lek może być również stosowany w terapii skojarzonej z 5-fluorouracylem, innym lekiem przeciwnowotworowym. W tym przypadku folinian wapnia nie działa ochronnie, lecz wręcz przeciwnie – potęguje działanie przeciwnowotworowe fluorouracylu poprzez stabilizację kompleksu enzymu blokowanego przez ten lek. Takie połączenie stosuje się przede wszystkim w leczeniu nowotworów jelita grubego i odbytnicy, gdzie wykazuje większą skuteczność niż samodzielne podawanie 5-fluorouracylu.

Calcium folinate Sandoz znajduje zastosowanie również w zmniejszaniu działań niepożądanych innych antagonistów kwasu foliowego, do których należą trimetreksat (antybiotyk i lek przeciwnowotworowy), trimetoprim (antybiotyk stosowany w zakażeniach układu moczowego) oraz pirymetamina (lek przeciwmalaryczny). W przypadku przedawkowania tych leków folinian wapnia może działać ratująco, przywracając prawidłowy metabolizm folianów w organizmie i zapobiegając poważnym powikłaniom, takim jak supresja szpiku kostnego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe czy uszkodzenie wątroby.

Istotne jest, że Calcium folinate Sandoz w postaci roztworu do wstrzykiwań i infuzji stosowany jest wyłącznie w warunkach szpitalnych lub pod ścisłym nadzorem lekarza z doświadczeniem w chemioterapii. Podanie leku wymaga precyzyjnego ustalenia dawki w zależności od powierzchni ciała pacjenta, rodzaju stosowanej chemioterapii oraz czasu, jaki upłynął od podania leku wymagającego neutralizacji. Szczególnie w przypadku przedawkowania metotreksatu kluczowe znaczenie ma szybkość rozpoczęcia terapii folianami wapnia oraz monitorowanie stężenia leku w surowicy krwi, aby zapewnić odpowiednią ochronę przed jego toksycznym działaniem na szpik kostny, błony śluzowe przewodu pokarmowego oraz nerki.

Aktualna ulotka leku Calcium folinate Sandoz

Jaki jest skład Calcium folinate Sandoz, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną preparatu jest folinian wapnia (acidum folinicum). Każdy mililitr roztworu do wstrzykiwań i infuzji zawiera 10 mg kwasu folinowego w postaci folinianu wapnia.

Substancje pomocnicze wchodzące w skład Calcium folinate Sandoz to:

• sodu chlorek (sól fizjologiczna)
• woda do wstrzykiwań
• sodu wodorotlenek (do regulacji pH)
• kwas solny rozcieńczony (do regulacji pH)

Lek zawiera 3,3 mg sodu (0,14 mmol) w każdym mililitrze roztworu. Dla dawek mniejszych niż 7 ml (70 mg) preparat uważa się za „wolny od sodu" (zawiera mniej niż 1 mmol, czyli 23 mg sodu). Jednak w przypadku stosowania maksymalnych dawek pojedynczych, takich jak 500 mg/m² powierzchni ciała (co odpowiada około 850 mg dla średniej powierzchni ciała 1,7 m²), jedna dawka zawiera 280,5 mg sodu, co stanowi 14% maksymalnej zalecanej dobowej dawki sodu w diecie u osób dorosłych. Jest to istotna informacja dla pacjentów stosujących dietę niskosodową.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Calcium folinate Sandoz?

Nie opisano przypadków przedawkowania samego folinianu wapnia prowadzących do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Folinian wapnia jest naturalną substancją obecną w organizmie, a jego nadmiar jest zazwyczaj wydalany przez nerki. Teoretycznie bardzo wysokie dawki mogłyby spowodować zaburzenia związane z nadmiarem wapnia lub sodu w organizmie, jednak w praktyce klinicznej sytuacje takie są niezwykle rzadkie przy prawidłowym stosowaniu leku.

Należy pamiętać, że Calcium folinate Sandoz jest stosowany w ściśle kontrolowanych warunkach szpitalnych, gdzie dawkowanie jest precyzyjnie obliczane i monitorowane przez wykwalifikowany personel medyczny. W razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących stosowania leku lub niepokojących objawów po jego podaniu, należy niezwłocznie poinformować o tym lekarza prowadzącego.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Calcium folinate Sandoz – czy mogę spożywać alkohol?

Ulotka leku nie zawiera szczególnych wskazówek dotyczących ograniczeń żywieniowych podczas stosowania Calcium folinate Sandoz. Nie opisano bezpośrednich interakcji folinianu wapnia z pokarmami. Lek jest podawany pozajelitowo (dożylnie lub domięśniowo), co oznacza, że nie podlega procesom trawienia i wchłaniania w przewodzie pokarmowym, przez co wpływ spożywanego jedzenia na jego działanie jest minimalny.

W odniesieniu do alkoholu – brak jest w ulotce bezpośrednich przeciwwskazań do jego spożywania podczas terapii folianami wapnia. Należy jednak pamiętać, że Calcium folinate Sandoz stosuje się zazwyczaj w kontekście intensywnego leczenia przeciwnowotworowego, podczas którego spożywanie alkoholu jest generalnie odradzane ze względu na obciążenie wątroby, potencjalne interakcje z innymi stosowanymi lekami oraz osłabienie ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Decyzję o ewentualnym spożywaniu alkoholu podczas terapii należy każdorazowo skonsultować z lekarzem prowadzącym.

Czy można stosować Calcium folinate Sandoz w okresie ciąży i karmienia piersią?

Stosowanie w terapii skojarzonej z 5-fluorouracylem: Calcium folinate Sandoz nie należy stosować razem z 5-fluorouracylem u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, gdyż taka terapia może działać szkodliwie na dziecko. Fluorouracyl jest lekiem o udowodnionym działaniu teratogennym (powodującym wady rozwojowe płodu) i przenika do mleka matki.

Stosowanie w terapii z metotreksatem: Kobiety w ciąży lub karmiące piersią mogą otrzymywać Calcium folinate Sandoz razem z metotreksatem tylko wtedy, gdy lekarz uzna to za bezwzględnie konieczne. W takich sytuacjach potencjalne korzyści z leczenia muszą przewyższać ryzyko dla matki i dziecka. Należy pamiętać, że metotreksat sam w sobie jest przeciwwskazany w ciąży ze względu na silne działanie teratogenne oraz podczas karmienia piersią.

Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia chemioterapeutycznego z zastosowaniem folinianu wapnia jako leku ochronnego. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii lub planowania ciąży, należy niezwłocznie poinformować o tym lekarza prowadzącego, który oceni możliwości dalszego postępowania terapeutycznego.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)