Metformax SR 500 - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Metformax SR 500?

Metformax SR 500 jest lekiem zawierającym metforminę, substancję należącą do grupy biguanidów, stosowaną w leczeniu cukrzycy typu 2 (zwanej również cukrzycą insulinoniezależną). Lek ten jest przeznaczony szczególnie dla pacjentów z nadwagą, u których sama dieta i zwiększona aktywność fizyczna nie są wystarczające do uzyskania właściwej kontroli stężenia glukozy we krwi. Preparat działa poprzez zmniejszanie stężenia glukozy we krwi do wartości jak najbardziej zbliżonych do prawidłowych, co ma kluczowe znaczenie w kontroli cukrzycy.

Metformina wpływa na gospodarkę węglowodanową organizmu w sposób odmienny niż insulina. U chorych na cukrzycę trzustka nie wytwarza wystarczającej ilości insuliny lub organizm nie jest w stanie właściwie wykorzystać wytworzonej insuliny, co prowadzi do nadmiernego zwiększenia stężenia glukozy we krwi. Metformina pomaga zmniejszyć produkcję glukozy w wątrobie, poprawia wrażliwość tkanek na insulinę oraz zmniejsza wchłanianie glukozy z przewodu pokarmowego. Dzięki temu organizm lepiej wykorzystuje dostępną insulinę, co przekłada się na obniżenie stężenia cukru we krwi.

U dorosłych pacjentów z nadwagą długotrwałe stosowanie metforminy przynosi dodatkowe korzyści – zmniejsza ryzyko powikłań związanych z cukrzycą, takich jak choroby serca i naczyń, uszkodzenie nerek czy problemy ze wzrokiem. Przyjmowanie leku łączy się również z utrzymaniem masy ciała lub jej umiarkowanym zmniejszeniem, co jest szczególnie istotne w kontekście cukrzycy typu 2, często współwystępującej z otyłością. Te właściwości czynią metforminę lekiem pierwszego rzutu w terapii cukrzycy typu 2.

Metformax SR 500 może być stosowany jako monoterapia (jedyny lek przeciwcukrzycowy) lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi podawanymi doustnie, takimi jak pochodne sulfonylomocznika czy inhibitory DPP-4. Preparat można również łączyć z insuliną u pacjentów, u których sama insulina nie zapewnia wystarczającej kontroli glikemii. Formuła o przedłużonym uwalnianiu (SR – Sustained Release) pozwala na wygodniejsze dawkowanie – zazwyczaj wystarczy jedna dawka na dobę, co poprawia współpracę pacjenta w terapii. Lek uwalnia substancję czynną stopniowo przez dłuższy czas, co przekłada się na bardziej stabilne stężenie we krwi i mniejsze nasilenie działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego w porównaniu z tradycyjnymi postaciami metforminy o natychmiastowym uwalnianiu.

Warto podkreślić, że Metformax SR 500 nie zastępuje zdrowego stylu życia – pacjenci powinni kontynuować zalecenia lekarza dotyczące diety oraz regularnej aktywności fizycznej. Lek stanowi uzupełnienie tych działań, a nie ich substytut. Terapia cukrzycy wymaga kompleksowego podejścia, w którym farmakoterapia jest tylko jednym z elementów skutecznego leczenia. Regularne monitorowanie stężenia glukozy we krwi oraz okresowe badania kontrolne u lekarza są niezbędne do optymalizacji dawkowania i oceny skuteczności terapii.

Aktualna ulotka leku Metformax SR 500

Jaki jest skład Metformax SR 500, jakie substancje zawiera?

Każda tabletka o przedłużonym uwalnianiu Metformax SR 500 zawiera 500 mg metforminy chlorowodorku (metformini hydrochloridum), co odpowiada 390 mg metforminy w postaci zasady.

Substancje pomocnicze wchodzące w skład leku to:

• Hypromeloza (E454) – polimer odpowiedzialny za tworzenie matrycy zapewniającej przedłużone uwalnianie substancji czynnej
• Etyloceluloza – substancja wspomagająca kontrolowane uwalnianie metforminy
• Celuloza mikrokrystaliczna – wypełniacz nadający odpowiednią strukturę tabletce
• Magnezu stearynian – substancja poślizgowa ułatwiająca proces tabletkowania

Tabletki mają kształt owalny, kolor biały lub prawie biały, z wytłoczoną cyfrą „93" na jednej stronie i „7267" na drugiej stronie. Specjalna technologia przedłużonego uwalniania sprawia, że substancja czynna jest uwalniana stopniowo przez dłuższy czas. Niekiedy otoczka tabletki może być widoczna w kale – jest to sytuacja prawidłowa i nie oznacza, że lek nie został wchłonięty.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Metformax SR 500?

W przypadku przyjęcia większej niż zalecana dawki leku Metformax SR 500 istnieje ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej – bardzo poważnego powikłania wymagającego natychmiastowej pomocy medycznej.

Objawy kwasicy mleczanowej mogą obejmować:

• Wymioty
• Ból brzucha (ból w jamie brzusznej)
• Skurcze i kurcze mięśni
• Ogólne złe samopoczucie połączone z silnym zmęczeniem
• Trudności z oddychaniem
• Obniżenie temperatury ciała
• Zwolnienie czynności serca

Objawy kwasicy mleczanowej są niecharakterystyczne i mogą być mylone z innymi schorzeniami. Jeśli wystąpi którykolwiek z wymienionych objawów po przyjęciu nadmiernej dawki leku, należy natychmiast odstawić Metformax SR 500 i skontaktować się z lekarzem lub zgłosić do najbliższego szpitala. Kwasica mleczanowa może prowadzić do śpiączki i stanowi bezpośrednie zagrożenie życia – konieczne jest natychmiastowe leczenie w warunkach szpitalnych.

W przypadku pominięcia dawki nie należy stosować dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej dawki. Należy przyjąć następną dawkę o zwykłej porze.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Metformax SR 500 – czy mogę spożywać alkohol?

Należy unikać spożywania nadmiernych ilości alkoholu podczas przyjmowania leku Metformax SR 500, ponieważ może to znacząco zwiększyć ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej. Alkohol wpływa na metabolizm metforminy i może prowadzić do niebezpiecznego nagromadzenia mleczanów we krwi. Szczególnie niebezpieczne jest spożywanie alkoholu na czczo lub w dużych ilościach.

Lek Metformax SR 500 należy przyjmować w czasie posiłku lub bezpośrednio po wieczornym posiłku. Przyjmowanie leku z jedzeniem pomaga zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, takich jak nudności, wymioty czy biegunka. Nie ma specjalnych ograniczeń co do rodzaju spożywanych pokarmów, jednak pacjenci z cukrzycą powinni przestrzegać zaleceń dietetycznych wydanych przez lekarza lub dietetyka.

Ważne jest, aby utrzymywać odpowiednie nawodnienie organizmu. Należy zaprzestać czasowo stosowania leku, jeśli występuje stan chorobowy wiążący się z odwodnieniem, taki jak ciężkie wymioty, biegunka, gorączka lub narażenie na wysoką temperaturę, lub jeśli pacjent pije mniej płynów niż zwykle. W takich sytuacjach należy skontaktować się z lekarzem w celu uzyskania dokładniejszych instrukcji.

Czy można stosować Metformax SR 500 w okresie ciąży i karmienia piersią?

Jeśli pacjentka jest w ciąży, przypuszcza, że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna porozmawiać z lekarzem w przypadku gdyby konieczne były jakiekolwiek zmiany w leczeniu lub monitorowaniu stężenia glukozy we krwi. Podczas ciąży szczególnie ważna jest ścisła kontrola stężenia glukozy we krwi, aby uniknąć powikłań zarówno u matki, jak i rozwijającego się płodu.

W przypadku stwierdzenia ciąży lekarz może rozważyć zmianę terapii na insulinę, która jest standardem w leczeniu cukrzycy ciężarnych. Decyzja o kontynuacji lub zmianie leczenia powinna być podjęta przez lekarza prowadzącego, który oceni stosunek korzyści do ryzyka w indywidualnym przypadku.

Lek nie jest zalecany pacjentkom karmiącym piersią lub planującym karmienie piersią. Metformina może przenikać do mleka matki, dlatego podczas karmienia piersią należy rozważyć alternatywne metody leczenia cukrzycy lub zaprzestanie karmienia piersią. Każda decyzja powinna być konsultowana z lekarzem, który uwzględni zarówno potrzeby matki, jak i bezpieczeństwo dziecka.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)