Ligosan

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Ligosan?

Ligosan to specjalistyczny preparat w postaci żelu okołozębowego zawierający doksycyklinę – antybiotyk z grupy tetracyklin, który działa miejscowo w obrębie tkanek przyzębia. Lek został opracowany z myślą o leczeniu schorzeń przyzębnych, gdzie miejscowa aplikacja antybiotyku może przynieść istotne korzyści terapeutyczne bez narażania całego organizmu na działanie ogólnoustrojowe. Dzięki formulacji w postaci żelu, substancja czynna może być precyzyjnie dostarczana bezpośrednio do miejsca zakażenia bakteryjnego.

Preparat jest przeznaczony wyłącznie do stosowania przez stomatologów w ramach leczenia przewlekłego i agresywnego zapalenia przyzębia. Wskazaniem do jego zastosowania są kieszonki przyzębne o głębokości co najmniej 5 mm, które stanowią środowisko sprzyjające rozwojowi bakterii beztlenowych odpowiedzialnych za postępujące uszkodzenie tkanek podporowych zęba. W takich głębokich kieszonkach przyzębnych dochodzi do destrukcji kości wyrostkowej oraz włókien przyzębia, co bez odpowiedniego leczenia może prowadzić do utraty zębów.

Ligosan stosuje się jako metodę uzupełniającą konwencjonalne leczenie niechirurgiczne zapalenia przyzębia u dorosłych pacjentów. Oznacza to, że preparat nie zastępuje podstawowych procedur parodontologicznych, takich jak skaling i łyskanie korzeni, ale stanowi ich wsparcie, zwiększając skuteczność całościowej terapii. Doksycyklina aplikowana miejscowo osiąga wysokie stężenia bezpośrednio w tkankach przyzębnych, gdzie może hamować wzrost bakterii patogennych oraz wykazywać działanie przeciwzapalne niezależne od właściwości przeciwbakteryjnych.

Mechanizm działania doksycykliny w leczeniu chorób przyzębia jest wielokierunkowy. Po pierwsze, jako antybiotyk z grupy tetracyklin, doksycyklina działa bakteriostatycznie, czyli hamuje syntezę białek w komórkach bakteryjnych przez wiązanie się z podjednostką 30S rybosomu bakteryjnego. Zapobiega to dalszemu namnażaniu się drobnoustrojów odpowiedzialnych za zapalenie przyzębia. Po drugie, doksycyklina wykazuje działanie modulujące odpowiedź gospodarza – hamuje aktywność metaloproteinaz macierzy zewnątrzkomórkowej (MMP), enzymów odpowiedzialnych za degradację kolagenu i innych składników tkanki łącznej przyzębia.

Szczególnie istotne jest zastosowanie preparatu w przypadkach agresywnego zapalenia przyzębia, które charakteryzuje się szybkim postępem destrukcji tkanek podporowych zęba, często występującym u młodszych pacjentów bez istotnych czynników ryzyka ogólnoustrojowych. W takich sytuacjach miejscowa aplikacja antybiotyku może pomóc w stabilizacji procesu chorobowego i zapobieganiu dalszej utracie przyczepu tkanki łącznej. Podobnie w przypadku przewlekłego zapalenia przyzębia, które rozwija się wolniej, ale dotyczy znacznej części populacji dorosłych, Ligosan stanowi ważne narzędzie w arsenale terapeutycznym stomatologa.

Warto podkreślić, że zgodnie z zaleceniami dotyczącymi racjonalnej antybiotykoterapii, należy uwzględniać oficjalne wytyczne dotyczące prawidłowego stosowania preparatów przeciwbakteryjnych. Oznacza to, że decyzja o zastosowaniu Ligosanu powinna być poprzedzona oceną kliniczną przez specjalistę i stanowić element kompleksowego planu leczenia chorób przyzębia. Miejscowe stosowanie antybiotyku ogranicza ryzyko rozwoju oporności bakteryjnej w porównaniu z terapią ogólnoustrojową, jednakże wymaga przestrzegania zasad antybiotykoterapii.

Aktualna ulotka leku Ligosan

Jaki jest skład Ligosan, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną preparatu Ligosan jest doksycyklina w postaci doksycykliny hyklanu. Każdy gram żelu okołozębowego zawiera 140 mg doksycykliny. Jeden napełniony cylindryczny wkład wypełniony 260 mg żelu okołozębowego zawiera 36,40 mg doksycykliny.

Substancje pomocnicze w składzie preparatu to:

• Poliglikolid
• Kopolimer makrogolu-DL-laktydu i glikolidu (o dużej lepkości)
• Kopolimer makrogolu-DL-laktydu i glikolidu (o niskiej lepkości)

Ligosan to nieprzezroczysty, żółty żel okołozębowy, dostępny w opakowaniach zawierających 2, 4, 8, 10 lub 16 napełnionych cylindrycznych wkładów. Każdy wkład zawiera 260 mg żelu okołozębowego. Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Ligosan?

Nie ma ryzyka ostrego przedawkowania preparatem Ligosan. W razie podania zbyt dużej dawki preparatu, należy usunąć go z kieszonki przyzębnej. Działania szkodliwe dla zdrowia w przypadku leków zawierających doksycyklinę są nieznaczne, nawet po przyjęciu stosunkowo wysokich dawek.

W razie przypadkowego przedawkowania (połknięcia znacznej ilości preparatu), można podać produkty lecznicze zobojętniające nadmierną ilość kwasu solnego w żołądku lub sole magnezu albo wapnia. Substancje te zapobiegają wchłanianiu doksycykliny z przewodu pokarmowego, przeprowadzając ją w związki chelatowe, które nie mogą być wchłonięte przez organizm. Jeżeli okaże się to konieczne, należy podjąć dalsze leczenie objawowe i podtrzymujące. Doksycykliny nie można usunąć z krwiobiegu stosując dializę.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Ligosan – czy mogę spożywać alkohol?

W dostępnej dokumentacji produktu nie zawarto szczególnych informacji dotyczących ograniczeń żywieniowych w trakcie stosowania preparatu Ligosan. Ze względu na miejscową aplikację do kieszonek przyzębnych oraz bardzo małe stężenie doksycykliny w osoczu krwi po zastosowaniu tego preparatu, narażenie ogólnoustrojowe na substancję czynną jest minimalne.

Pacjent powinien jednak przestrzegać zaleceń stomatologa dotyczących unikania mechanicznego czyszczenia zębów leczonych przez okres 7 dni od aplikacji żelu. Należy również unikać żucia twardych pokarmów oraz intensywnego płukania jamy ustnej, które mogłyby spowodować przedwczesne usunięcie żelu z kieszonek przyzębnych. Nie ma specyficznych danych dotyczących interakcji z alkoholem w przypadku miejscowego stosowania preparatu Ligosan.

Czy można stosować Ligosan w okresie ciąży i karmienia piersią?

Stosowanie leku Ligosan w okresie ciąży jest przeciwwskazane. Antybiotyki z grupy tetracyklin, do której należy doksycyklina, mogą przenikać przez łożysko. Stosowanie antybiotyków tetracyklinowych w okresie rozwoju zębów może spowodować stałe przebarwienie zębów oraz uszkodzenie szkliwa u rozwijającego się płodu.

Nie zaleca się stosowania leku Ligosan w okresie karmienia piersią. Antybiotyki tetracyklinowe, takie jak doksycyklina, przenikają do mleka kobiecego, dlatego istnieje ryzyko narażenia dziecka karmionego piersią na działanie leku. Jeśli kobieta przypuszcza, że może być w ciąży, jest w ciąży lub planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza lub stomatologa przed zastosowaniem tego preparatu.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)