Envarsus - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Envarsus?

Envarsus to lek immunosupresyjny zawierający takrolimus w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, przeznaczonych do podawania raz na dobę. Substancja czynna działa poprzez hamowanie kalcyneuryny, białka odpowiedzialnego za aktywację limfocytów T. Mechanizm ten polega na blokowaniu wewnątrzkomórkowych szlaków sygnałowych zależnych od wapnia, co zapobiega transkrypcji genów kodujących cytokiny zapalne. W efekcie dochodzi do zmniejszenia produkcji interleukiny-2, interleukiny-3 oraz interferonu gamma, które są kluczowe dla odpowiedzi immunologicznej prowadzącej do odrzucenia przeszczepionego narządu.

Podstawowym wskazaniem do stosowania leku jest profilaktyka odrzucania przeszczepu u dorosłych biorców allogenicznego przeszczepu nerki lub wątroby. Po transplantacji układ odpornościowy pacjenta rozpoznaje nowy narząd jako obcy i uruchamia mechanizmy obronne mające na celu jego zniszczenie. Envarsus, poprzez swoiste działanie immunosupresyjne, kontroluje tę niepożądaną odpowiedź immunologiczną, umożliwiając organizmowi przyjęcie i tolerowanie przeszczepionego narządu. Lek stosuje się w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi, takimi jak mykofenolan mofetylu i glikokortykosteroidy, zgodnie ze standardowymi protokołami transplantacyjnymi.

Drugim ważnym wskazaniem jest leczenie odrzucania allogenicznego przeszczepu opornego na inne leki immunosupresyjne u dorosłych pacjentów. Dotyczy to sytuacji, w których dochodzi do ostrego lub przewlekłego odrzucania przeszczepionej nerki, wątroby lub innego narządu, mimo stosowania standardowej terapii immunosupresyjnej. W takich przypadkach takrolimus może być wprowadzony jako lek ratunkowy, mający na celu powstrzymanie procesu odrzucania i zachowanie funkcji przeszczepu. Decyzję o zmianie schematu immunosupresji podejmuje wyłącznie lekarz transplantolog, po dokładnej ocenie stanu klinicznego i laboratoryjnego pacjenta.

Postać farmaceutyczna o przedłużonym uwalnianiu pozwala na wygodne podawanie leku raz dziennie, co może poprawiać przestrzeganie zaleceń terapeutycznych przez pacjentów po przeszczepieniu. Należy jednak pamiętać, że Envarsus nie może być stosowany zamiennie z innymi produktami zawierającymi takrolimus (o natychmiastowym lub przedłużonym uwalnianiu) w tych samych dawkach, ponieważ różnią się profilem farmakokinetycznym. Zamiana między preparatami wymaga odpowiedniego przeliczenia dawki i ścisłego nadzoru lekarskiego, aby utrzymać odpowiednią ekspozycję na lek i zapewnić skuteczną immunosupresję bez zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.

Lek może być stosowany zarówno w początkowym okresie po transplantacji (profilaktyka de novo), jak i w długoterminowej terapii podtrzymującej. W przypadku pacjentów w stabilnym stanie klinicznym, którzy wcześniej otrzymywali takrolimus w postaci o natychmiastowym uwalnianiu (Prograf) lub innej postaci o przedłużonym uwalnianiu (Advagraf), możliwa jest kontrolowana zamiana na Envarsus według określonych przeliczników dawek, pod warunkiem systematycznego monitorowania stężeń leku we krwi. Terapia immunosupresyjna wymaga regularnych badań laboratoryjnych, oceny czynności nerek, wątroby oraz monitorowania potencjalnych powikłań infekcyjnych i metabolicznych związanych z długotrwałym hamowaniem układu odpornościowego.

Aktualna ulotka leku Envarsus

Jaki jest skład Envarsus, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną preparatu jest takrolimus w postaci takrolimusu jednowodnego. Lek dostępny jest w trzech mocach:

• Envarsus 0,75 mg – każda tabletka o przedłużonym uwalnianiu zawiera 0,75 mg takrolimusu oraz 41,7 mg laktozy jednowodnej
• Envarsus 1 mg – każda tabletka o przedłużonym uwalnianiu zawiera 1 mg takrolimusu oraz 41,7 mg laktozy jednowodnej
• Envarsus 4 mg – każda tabletka o przedłużonym uwalnianiu zawiera 4 mg takrolimusu oraz 104 mg laktozy jednowodnej

Substancje pomocnicze wspólne dla wszystkich mocy to: hypromeloza (polimer zapewniający przedłużone uwalnianie), laktoza jednowodna, makrogol 6000, poloksamer 188, magnezu stearynian, kwas winowy (E334), butylohydroksytoluen (E321) oraz dimetykon 350. Ze względu na zawartość laktozy, preparat nie powinien być stosowany u osób z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Envarsus?

Doświadczenie z przedawkowaniem takrolimusu jest ograniczone. Opisywane przypadki nieumyślnego przedawkowania obejmowały objawy takie jak drżenie mięśniowe, ból głowy, nudności i wymioty, zakażenia, pokrzywkę, letarg oraz zwiększenie stężenia azotu mocznikowego we krwi, kreatyniny w surowicy i aktywności aminotransferazy alaninowej. Nie istnieje swoiste antidotum dla takrolimusu.

W razie przedawkowania należy zastosować ogólne środki wspomagające i leczenie objawowe. Ze względu na dużą masę cząsteczkową, słabą rozpuszczalność w wodzie i bardzo wysoki stopień wiązania z erytrocytami i białkami osocza, takrolimusu nie można skutecznie usunąć za pomocą dializy. W pojedynczych przypadkach u pacjentów z bardzo wysokim stężeniem leku w osoczu hemofiltracja lub hemodiafiltracja zmniejszały toksyczne stężenie. W przypadkach zatrucia po podaniu doustnym pomocne może być płukanie żołądka lub podanie adsorbentów (np. węgla aktywowanego), jeśli zastosuje się je krótko po przyjęciu produktu.

Jeżeli pacjent przypadkowo przyjmie zbyt dużą dawkę, powinien natychmiast skontaktować się z lekarzem lub z najbliższym szpitalnym oddziałem pomocy medycznej. Bardzo ważne jest monitorowanie stężenia takrolimusu we krwi oraz funkcji nerek, wątroby i innych parametrów laboratoryjnych przez wykwalifikowany personel medyczny.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Envarsus – czy mogę spożywać alkohol?

W czasie leczenia lekiem Envarsus należy unikać spożywania grejpfrutów oraz soku grejpfrutowego, ponieważ może to zwiększać najmniejsze skuteczne stężenia takrolimusu we krwi i tym samym zwiększać ryzyko ciężkich działań niepożądanych, takich jak neurotoksyczność czy wydłużenie odstępu QT.

Dostępność biologiczna leku jest zmniejszona, gdy podawany jest po posiłku. Przyjęcie bezpośrednio po bogatotłuszczowym posiłku zmniejsza wchłanianie o 55%, a maksymalne stężenie w osoczu o 22%. Z tego powodu, w celu uzyskania maksymalnego wchłaniania Envarsus zwykle należy przyjmować na czczo – rano, przed pierwszym posiłkiem.

Ulotka nie zawiera bezpośrednich informacji na temat spożywania alkoholu podczas stosowania Envarsus. Alkohol może jednak wpływać na wątrobę i ogólny stan zdrowia pacjenta po przeszczepieniu, dlatego zaleca się konsultację z lekarzem przed jego spożywaniem. Dodatkowo, lek może wywoływać zawroty głowy, senność lub niewyraźne widzenie – objawy te mogą być nasilone przez alkohol.

Czy można stosować Envarsus w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża: takrolimus przenika przez barierę łożyska. W jednym badaniu oceniającym przebieg ciąży u kobiet leczonych takrolimusem nie uzyskano wystarczających danych, aby wyciągnąć wnioski, jednak zaobserwowano większą częstość poronień wśród pacjentek po przeszczepieniu wątroby i nerki leczonych takrolimusem. Wśród pacjentek po przeszczepieniu nerki zaobserwowano również większą częstość stanu przedrzucawkowego. Istnieje ryzyko hiperkaliemii u noworodków (częstość około 7%), które zazwyczaj ustępuje samoistnie.

Można rozważyć leczenie takrolimusem u kobiet w ciąży, jeżeli nie ma bezpieczniejszych leków oraz gdy oczekiwane korzyści uzasadniają narażenie płodu na potencjalne ryzyko. W przypadku narażenia płodu na działanie leku zalecane jest monitorowanie stanu noworodka w celu wykrycia działań niepożądanych takrolimusu (zwłaszcza wpływu na nerki). Dane z badań na zwierzętach wykazały toksyczne działanie na zarodek i płód przy dawkach toksycznych dla matek.

Karmienie piersią: takrolimus przenika do mleka matki. Ze względu na to, że nie można wykluczyć szkodliwego działania u noworodka, kobiety leczone produktem Envarsus nie powinny karmić piersią.

Płodność: w badaniach na szczurach obserwowano szkodliwy wpływ takrolimusu na płodność u samców, objawiający się zmniejszeniem liczby i ruchliwości plemników.

Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza przed zastosowaniem tego leku.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)