Olzapin - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Olzapin?

Olzapin zawiera substancję czynną olanzapinę, która należy do grupy leków przeciwpsychotycznych. Głównym zastosowaniem leku jest leczenie schizofrenii – choroby psychicznej objawiającej się zaburzeniami percepcji (halucynacje słuchowe, wzrokowe), urojeniami, nadmierną podejrzliwością oraz wycofaniem społecznym. Pacjenci mogą doświadczać także objawów towarzyszących, takich jak lęk, napięcie emocjonalne lub objawy depresyjne. Mechanizm działania olanzapiny polega na modulacji aktywności neuroprzekaźników w mózgu, przede wszystkim dopaminy i serotoniny, co prowadzi do redukcji objawów psychotycznych oraz poprawy funkcjonowania poznawczego i społecznego.

Lek znajduje również zastosowanie w leczeniu średnio nasilonych i ciężkich epizodów manii w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej. Mania charakteryzuje się stanem patologicznie podwyższonego nastroju, pobudzeniem psychoruchowym, euforią, przyspieszonym tokiem myślenia oraz często nieadekwatnym zachowaniem. Olanzapina pomaga w opanowaniu tych objawów poprzez stabilizację nastroju i redukcję pobudzenia. Co istotne, badania kliniczne wykazały, że lek może być stosowany w profilaktyce nawrotów choroby afektywnej dwubiegunowej u pacjentów, którzy odpowiedzieli pozytywnie na leczenie olanzapiną podczas epizodu maniakalnego.

Olanzapina działa poprzez blokowanie receptorów dopaminergicznych (głównie D2) oraz receptorów serotoninergicznych (5-HT2A), co odróżnia ją od starszych neuroleptyków. Taki profil farmakologiczny zapewnia skuteczność nie tylko wobec objawów pozytywnych psychozy (urojenia, halucynacje), ale także objawów negatywnych (spłycenie afektu, izolacja społeczna, apatia). Dodatkowe działanie na receptory histaminowe H1 i adrenergiczne α1 tłumaczy niektóre działania niepożądane leku, takie jak senność czy hipotensja ortostatyczna. Lek jest przepisywany przez psychiatrów jako element długoterminowej terapii schorzeń psychotycznych oraz w leczeniu ostrych zaostrzeń choroby.

Leczenie olanzapiną wymaga indywidualnego dostosowania dawki do potrzeb klinicznych pacjenta oraz monitorowania odpowiedzi terapeutycznej i ewentualnych działań niepożądanych. Lek jest dostępny w różnych mocach tabletek powlekanych (5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg), co pozwala na elastyczne dawkowanie. Regularne kontrole lekarskie są konieczne, szczególnie w początkowej fazie leczenia, aby ocenić skuteczność terapii i ewentualnie skorygować dawkowanie. U pacjentów z rozpoznaną schizofrenią leczenie ma często charakter przewlekły, mający na celu zapobieganie nawrotom objawów psychotycznych i utrzymanie remisji choroby.

Olanzapina znajduje także zastosowanie w zapobieganiu nawrotom objawów u pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową. Po opanowaniu ostrego epizodu manii lekarz może zalecić kontynuację terapii w celu stabilizacji nastroju i zmniejszenia ryzyka kolejnych epizodów chorobowych. Takie podejście terapeutyczne wymaga ścisłej współpracy pacjenta z lekarzem oraz przestrzegania zaleceń dotyczących regularnego przyjmowania leku. Olanzapina nie jest przeznaczona do samodzielnego stosowania ani do leczenia innych schorzeń niż te określone w ulotkach i charakterystyce produktu leczniczego.

Aktualna ulotka leku Olzapin

Jaki jest skład Olzapin, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną leku Olzapin jest olanzapina (Olanzapinum). Lek dostępny jest w czterech mocach tabletek powlekanych: 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg olanzapiny w jednej tabletce.

Rdzeń tabletki zawiera następujące substancje pomocnicze:

• laktoza jednowodna
• celuloza mikrokrystaliczna
• krzemionka koloidalna bezwodna (lub krospowidon dla tabletek 15 mg i 20 mg)
• kroskarmeloza sodowa
• magnezu stearynian
• sodu laurylosiarczan (dla tabletek 5 mg i 10 mg)
• hydroksypropyloceluloza (dla tabletek 15 mg i 20 mg)
• talk (dla tabletek 15 mg i 20 mg)

Otoczka tabletki zawiera mieszaninę substancji pomocniczych w formie gotowych preparatów powlekających:

Dla tabletek 5 mg i 10 mg:

• alkohol poliwinylowy
• tytanu dwutlenek (E171)
• lecytyna sojowa
• talk
• guma ksantan
• lak aluminiowy żółcieni chinolinowej (E104)
• lak aluminiowy żółcieni pomarańczowej (E110)
• żelaza tlenek żółty (E172)

Dla tabletek 15 mg (otoczka Opadry AMB Grey):

• alkohol poliwinylowy
• lecytyna (E322)
• talk
• guma ksantan (E415)
• tytanu dwutlenek (E171)
• indygokarmina, lak (E132)
• żelaza tlenek żółty (E172)
• żelaza tlenek czarny (E172)

Dla tabletek 20 mg (otoczka Opadry AMB Pink):

• alkohol poliwinylowy
• lecytyna (E322)
• talk
• guma ksantan (E415)
• tytanu dwutlenek (E171)
• żelaza tlenek czerwony (E172)
• żelaza tlenek żółty (E172)
• żelaza tlenek czarny (E172)

Ze względu na zawartość laktozy jednowodnej osoby z nietolerancją niektórych cukrów powinny skonsultować się z lekarzem przed przyjęciem leku. Ponadto, ze względu na obecność lecytyny sojowej (E322) w tabletkach 15 mg i 20 mg, lek nie powinien być stosowany u osób z nadwrażliwością na orzeszki ziemne lub soję.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Olzapin?

Zażycie większej niż zalecana dawki leku Olzapin może prowadzić do wystąpienia poważnych objawów niepożądanych. W razie przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub udać do szpitala, zabierając ze sobą opakowanie leku lub pozostałe tabletki.

Objawy przedawkowania mogą obejmować:

• przyśpieszone bicie serca (tachykardia)
• pobudzenie psychoruchowe lub agresywne zachowanie
• trudności w mówieniu (zaburzenia artykulacji)
• mimowolne ruchy, zwłaszcza w obrębie mięśni twarzy i języka
• ograniczenie świadomości aż do śpiączki
• ostre splątanie i dezorientacja
• napady drgawkowe (padaczkowe)
• gorączka, szybki oddech, pocenie się, sztywność mięśni
• ospałość, senność
• zmniejszenie częstości oddechów
• zachłyśnięcie
• wysokie lub niskie ciśnienie tętnicze krwi
• zaburzenia rytmu serca

Nie istnieje specyficzne antidotum na przedawkowanie olanzapiny. Leczenie ma charakter objawowy i wspomagający. W szpitalu może być konieczne monitorowanie funkcji życiowych, zabezpieczenie drożności dróg oddechowych, podanie leków objawowych oraz obserwacja neurologiczna. Nie należy wywoływać wymiotów samodzielnie. W przypadku pominięcia dawki należy przyjąć tabletkę natychmiast po przypomnieniu sobie, jednak nie wolno stosować dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej dawki.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Olzapin – czy mogę spożywać alkohol?

Osoby przyjmujące lek Olzapin nie mogą pić alkoholu pod żadną postacią. Olanzapina w połączeniu z alkoholem może nasilać działanie sedatywne, prowadząc do nadmiernej senności, spowolnienia psychoruchowego oraz zwiększenia ryzyka upadków i urazów. Alkohol może również wpływać na skuteczność leczenia i nasilać działania niepożądane, takie jak hipotensja ortostatyczna (nagły spadek ciśnienia przy wstawaniu).

Lek można przyjmować niezależnie od posiłków – nie ma znaczenia, czy tabletki są przyjmowane na czczo, czy podczas jedzenia. Nie stwierdzono istotnych interakcji pokarmowych wpływających na wchłanianie lub skuteczność olanzapiny. Należy jednak pamiętać o regularnym przyjmowaniu leku o tej samej porze dnia, co ułatwia utrzymanie stabilnego stężenia substancji czynnej we krwi.

W przypadku stosowania olanzapiny zaleca się unikanie nadmiernego spożycia kofeiny, która może nasilać niepokój i bezsenność u niektórych pacjentów. Osoby przyjmujące lek powinny również zwrócić uwagę na dietę, ponieważ olanzapina może prowadzić do przyrostu masy ciała. Warto skonsultować się z dietetykiem w celu ustalenia zbilansowanej diety oraz rozważyć regularną aktywność fizyczną (o ile lekarz nie zalecił inaczej).

Czy można stosować Olzapin w okresie ciąży i karmienia piersią?

Pacjentka będąca w ciąży, planująca ciążę lub karmiąca piersią powinna poinformować o tym lekarza przed rozpoczęciem stosowania leku Olzapin. Decyzja o kontynuacji lub rozpoczęciu terapii olanzapiną w okresie ciąży powinna być podjęta przez lekarza po dokładnej ocenie stosunku korzyści do potencjalnego ryzyka dla płodu.

Ciąża: Leku Olzapin nie powinny przyjmować kobiety w ciąży, chyba że lekarz uzna, iż korzyści z leczenia przewyższają potencjalne ryzyko. U noworodków, których matki stosowały olanzapinę w ostatnim trymestrze ciąży (ostatnie 3 miesiące), mogą wystąpić następujące objawy:

• drżenie
• sztywność mięśni lub osłabienie
• senność
• pobudzenie
• trudności z oddychaniem
• trudności związane z karmieniem

W razie zaobserwowania któregokolwiek z powyższych objawów u noworodka należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Karmienie piersią: Leku Olzapin nie powinny przyjmować kobiety karmiące piersią, ponieważ niewielkie ilości leku mogą przenikać do mleka matki. W przypadku konieczności kontynuacji leczenia olanzapiną należy przerwać karmienie piersią i skonsultować się z lekarzem w sprawie alternatywnych metod żywienia dziecka.

Płodność: Nie ma wystarczających danych dotyczących wpływu olanzapiny na płodność u ludzi. Pacjentki w wieku rozrodczym powinny stosować odpowiednią metodę antykoncepcji w trakcie leczenia olanzapiną i skonsultować się z lekarzem w przypadku planowania ciąży.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)