Plenadren - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Plenadren?

Plenadren jest preparatem zawierającym hydrokortyzon – syntetyczny odpowiednik naturalnego hormonu kortyzolu wytwarzanego przez nadnercza. Lek ten stosowany jest w leczeniu niewydolności nadnerczy u dorosłych, czyli stanu, w którym gruczoły nadnerczowe nie produkują wystarczającej ilości kortyzolu. Jest to zaburzenie endokrynologiczne wymagające długotrwałej terapii zastępczej, niezbędnej do przeżycia pacjenta.

Kortyzol należy do grupy glikokortykosteroidów i odgrywa kluczową rolę w organizmie człowieka. Jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego, wpływa na metabolizm węglowodanów, tłuszczy i białek, reguluje ciśnienie krwi oraz pomaga organizmowi radzić sobie ze stresem fizycznym i psychicznym. U osób zdrowych stężenie kortyzolu we krwi podlega naturalnemu dobowemu rytmowi – jest najwyższe rano po przebudzeniu, a następnie stopniowo maleje w ciągu dnia do wartości minimalnych w nocy.

Niewydolność nadnerczy rozwija się, gdy gruczoły te ulegają uszkodzeniu lub nie funkcjonują prawidłowo. Może to być spowodowane chorobami autoimmunologicznymi (choroba Addisona), uszkodzeniem przysadki mózgowej, długotrwałym stosowaniem kortykosteroidów w wysokich dawkach lub innymi przyczynami. Bez odpowiedniej terapii zastępczej niedobór kortyzolu prowadzi do poważnych zaburzeń metabolicznych, spadku ciśnienia krwi, zaburzeń elektrolitowych i w skrajnych przypadkach – przełomu nadnerczowego zagrażającego życiu.

Plenadren jest preparatem o zmodyfikowanym uwalnianiu, co oznacza, że hydrokortyzon uwalniany jest z tabletek stopniowo przez cały dzień. Dzięki temu lek lepiej naśladuje naturalny rytm dobowy wydzielania kortyzolu – po przyjęciu dawki porannej stężenie hormonu we krwi szybko rośnie (osiągając maksimum po około godzinie), a następnie stopniowo maleje w ciągu dnia. Wieczorem i w nocy stężenie kortyzolu jest bliskie zeru, co odpowiada fizjologicznemu rytmowi wydzielania tego hormonu u osób zdrowych.

Terapia zastępcza hydrokortyzonem w niewydolności nadnerczy wymaga indywidualnego dostosowania dawki do potrzeb pacjenta. Leczenie ma charakter podtrzymujący i musi być kontynuowane przez całe życie. Prawidłowe wyrównanie niedoboru kortyzolu pozwala pacjentom prowadzić normalne, aktywne życie i zapobiega powikłaniom związanym z nieleczonym niedoborem tego hormonu. Kluczowe jest przestrzeganie zaleceń lekarza dotyczących dawkowania oraz umiejętność rozpoznawania sytuacji wymagających zwiększenia dawki leku.

Aktualna ulotka leku Plenadren

Jaki jest skład Plenadren, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną leku Plenadren jest hydrokortyzon. Preparat dostępny jest w dwóch mocach: każda tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu zawiera 5 mg lub 20 mg hydrokortyzonu.

Pozostałe składniki (substancje pomocnicze) tabletek to:

• Hypromeloza (E464)
• Celuloza mikrokrystaliczna (E460)
• Skrobia żelowana, kukurydziana
• Krzemionka koloidalna bezwodna (E551)
• Magnezu stearynian

Otoczka tabletki składa się z mieszaniny:

• Makrogolu (3350)
• Alkoholu poliwinylowego
• Talku (E553b)
• Tytanu dwutlenku (E171)

Tabletki 5 mg zawierają dodatkowo barwniki: żelaza czerwony tlenek (E172), żelaza żółty tlenek (E172) oraz żelaza czarny tlenek (E172), które nadają im różowe zabarwienie. Tabletki 20 mg są białe.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Plenadren?

Przypadki ostrego zatrucia lub zgonu po przedawkowaniu hydrokortyzonu są rzadkie. Nie istnieje specyficzne antidotum na przedawkowanie leku.

Objawy przedawkowania mogą obejmować:

• Objawy psychiczne – od podniecenia i pobudzenia do manii lub psychozy
• Podwyższone ciśnienie krwi
• Wzrost stężenia glukozy we krwi
• Hipokaliemia (niski poziom potasu we krwi)

Długotrwałe przyjmowanie leku w zbyt dużej dawce (dłużej niż kilka dni) może prowadzić do:

• Podwyższenia ciśnienia tętniczego
• Przyrostu masy ciała
• Nadmiernego wzrostu poziomu cukru we krwi
• Zaburzeń metabolicznych

W przypadku przedawkowania zaleca się leczenie objawowe. Od czasu do czasu konieczne jest zwiększenie dawki leku (np. podczas gorączki), ale jeśli taka potrzeba występuje często i regularnie, należy skontaktować się z lekarzem w celu ponownej oceny dawki podtrzymującej.

Jeśli pacjent przyjął zbyt dużą dawkę leku, powinien skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Plenadren – czy mogę spożywać alkohol?

Nie należy popijać Plenadrenu sokiem grejpfrutowym, ponieważ sok ten może zakłócić działanie leku poprzez wpływ na enzymy metabolizujące hydrokortyzon w organizmie.

Poranną dawkę leku należy przyjmować na czczo, co najmniej 30 minut przed śniadaniem. Jeśli konieczne jest podanie dodatkowych dawek w ciągu dnia (np. podczas choroby), te dawki można przyjąć podczas posiłku lub niezależnie od jedzenia.

Przyjmowanie leku po spożyciu pokarmu:

• Wydłuża czas osiągnięcia maksymalnego stężenia leku we krwi (z mniej niż 1 godziny do ponad 2,5 godziny)
• Zwiększa dostępność biologiczną leku o około 30%

W ulotce nie zawarto szczegółowych informacji dotyczących spożywania alkoholu podczas stosowania Plenadrenu. Pacjenci powinni skonsultować się z lekarzem w sprawie spożywania alkoholu podczas terapii zastępczej hydrokortyzonem, zwłaszcza że alkohol może wpływać na metabolizm leków oraz działanie układu hormonalnego.

Czy można stosować Plenadren w okresie ciąży i karmienia piersią?

Plenadren może być stosowany w okresie ciąży. Nieleczona niewydolność nadnerczy w ciąży ma niekorzystny wpływ zarówno na matkę, jak i na płód, dlatego istotne jest kontynuowanie leczenia. Nic nie wskazuje na to, aby stosowanie terapii zastępczej hydrokortyzonem u kobiet w ciąży z niewydolnością nadnerczy wiązało się z niepożądanymi skutkami dla matki lub płodu.

U kobiet w ciąży z niewydolnością nadnerczy należy starannie monitorować dawkę hydrokortyzonu. Zaleca się dawkowanie zgodne z indywidualną odpowiedzią kliniczną. Jeśli pacjentka zajdzie w ciążę podczas stosowania Plenadrenu, powinna poinformować o tym lekarza, gdyż może być konieczne dostosowanie dawki.

Podczas karmienia piersią można stosować Plenadren. Hydrokortyzon przenika do mleka ludzkiego, jednak jest mało prawdopodobne, aby hydrokortyzon w dawkach stosowanych w ramach terapii zastępczej miał jakikolwiek istotny wpływ na dziecko. U dzieci matek przyjmujących przez dłuższy czas glikokortykosteroidy w dużych dawkach (znacznie wyższych niż dawki zastępcze) może istnieć ryzyko supresji nadnerczy.

W badaniach na zwierzętach wykazano, że glikokortykosteroidy mogą powodować wady płodu i wykazują szkodliwy wpływ na reprodukcję. Jednak u ludzi stosujących dawki zastępcze hydrokortyzonu takie efekty nie były obserwowane.

Wpływ na płodność: U pacjentek z niewydolnością nadnerczy wykazano zmniejszenie płodności, najprawdopodobniej w związku z chorobą zasadniczą. Brak dowodów, że hydrokortyzon w dawkach stosowanych w ramach terapii zastępczej wpływa na płodność.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)