Metotab

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Metotab?

Metotab to lek zawierający metotreksat, substancję należącą do grupy leków immunosupresyjnych i przeciwreumatycznych modyfikujących przebieg choroby. Jego głównym mechanizmem działania jest hamowanie metabolizmu kwasu foliowego, co wpływa na syntezę DNA i powoduje zmniejszenie proliferacji szybko dzielących się komórek, w tym komórek układu immunologicznego odpowiedzialnych za proces zapalny.

Lek stosowany jest przede wszystkim w leczeniu ciężkiej, czynnej postaci reumatoidalnego zapalenia stawów u dorosłych pacjentów. Reumatoidalne zapalenie stawów to przewlekła choroba autoimmunologiczna charakteryzująca się zapaleniem błon maziowych znajdujących się w stawach. Błony te wytwarzają płyn, który zmniejsza tarcie podczas ruchu stawów. Stan zapalny prowadzi do pogrubienia błony maziowej, bólu, obrzęku stawów oraz stopniowego niszczenia struktur stawowych, co może skutkować trwałym kalectwem.

Drugim głównym wskazaniem do stosowania preparatu jest leczenie ciężkiej i uogólnionej łuszczycy pospolitej, szczególnie typu plackowatego, u dorosłych pacjentów, którzy nie odpowiadają na standardowe metody terapeutyczne. Łuszczyca pospolita jest przewlekłą chorobą skóry, której charakterystycznym objawem są czerwone plamy pokryte grubymi, suchymi, srebrzystymi łuskami. Zmiany te są wynikiem nadmiernego namnażania się komórek naskórka i przewlekłego procesu zapalnego w skórze.

Metotab modyfikuje i spowalnia przebieg choroby, nie stanowi leczenia objawowego. Działanie terapeutyczne w reumatoidalnym zapaleniu stawów zwykle pojawia się po 4-8 tygodniach stosowania, natomiast w łuszczycy pospolitej po 2-6 tygodniach. Ze względu na mechanizm działania i możliwe poważne działania niepożądane, lek powinien być stosowany wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarza doświadczonego w tego typu terapii.

Należy podkreślić, że metotreksat może być również stosowany w leczeniu innych schorzeń niewymienionych w ulotce, jednak każdorazowo decyzję o wskazaniach do leczenia podejmuje lekarz prowadzący. Terapia wymaga regularnych badań kontrolnych krwi, czynności wątroby, nerek oraz oceny stanu ogólnego pacjenta w celu wczesnego wykrycia potencjalnych działań niepożądanych i odpowiedniego dostosowania dawkowania.

Ważną cechą leczenia metotreksatem w tych wskazaniach jest cotygodniowe podawanie leku, co stanowi zasadniczą różnicę w porównaniu do stosowania metotreksatu w onkologii, gdzie dawkowanie jest odmienne. Nieprawidłowe, codzienne przyjmowanie leku zamiast raz w tygodniu może prowadzić do ciężkiego, potencjalnie śmiertelnego zatrucia, dlatego kluczowe jest ścisłe przestrzeganie zaleceń lekarza dotyczących schematu dawkowania.

Aktualna ulotka leku Metotab

Jaki jest skład Metotab, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną leku jest metotreksat w postaci metotreksatu disodowego. Jedna tabletka Metotab zawiera 10 mg metotreksatu. Lek dostępny jest również w dawkach 2,5 mg oraz 7,5 mg, co umożliwia indywidualne dostosowanie dawkowania do potrzeb pacjenta.

Substancje pomocnicze wchodzące w skład tabletek to:

• laktoza jednowodna – substancja wypełniająca
• skrobia żelowana – środek wiążący
• magnezu stearynian – środek poślizgowy

Tabletki mają kolor żółty, są lekko nakrapiane, okrągłe i obustronnie wypukłe. Tabletki 10 mg posiadają linię podziału, która służy wyłącznie do oznakowania, nie jest przeznaczona do dzielenia tabletki. Ze względu na zawartość laktozy jednowodnej, pacjenci ze stwierdzoną wcześniej nietolerancją niektórych cukrów powinni skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem stosowania preparatu.

Jak dawkować Metotab?

Co zrobić w przypadku przedawkowania Metotab?

Przedawkowanie metotreksatu może mieć skutki śmiertelne. Najczęstszą przyczyną przedawkowania jest pomyłkowe, codzienne przyjmowanie leku zamiast raz w tygodniu. Objawy przedawkowania mogą obejmować znaczne zaburzenia ze strony układu krwiotwórczego (spadek liczby krwinek białych, czerwonych i płytek krwi), ciężkie uszkodzenie błon śluzowych jamy ustnej i przewodu pokarmowego, zmiany skórne oraz objawy ze strony wątroby i nerek.

W przypadku podejrzenia przyjęcia większej niż zalecana dawki leku należy natychmiast skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie, wezwać pogotowie ratunkowe lub zgłosić się do najbliższego szpitala. Istotne jest poinformowanie personelu medycznego o nazwie leku, dawce i czasie przyjęcia. Nie należy samodzielnie wywoływać wymiotów bez konsultacji z lekarzem.

Lekarz w zależności od ciężkości zatrucia podejmie decyzję o odpowiednim leczeniu, które może obejmować stosowanie specyficznego antidotum (folinianu wapnia), intensywne nawodnienie oraz leczenie objawowe i podtrzymujące. Szybkość podjęcia działań medycznych ma kluczowe znaczenie dla rokowania. Wszystkie osoby z podejrzeniem przedawkowania powinny być monitorowane w warunkach szpitalnych z regularnymi badaniami parametrów krwi, czynności wątroby i nerek.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Metotab – czy mogę spożywać alkohol?

Podczas stosowania Metotab należy całkowicie unikać spożywania alkoholu. Alkohol zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby, które jest jednym z poważnych działań niepożądanych metotreksatu. Nawet niewielkie ilości alkoholu mogą nasilić hepatotoksyczne działanie leku i przyczynić się do rozwoju marskości wątroby lub zwłóknienia wątroby.

Pacjenci powinni również ograniczyć spożycie nadmiernych ilości kawy, napojów zawierających kofeinę oraz czarnej herbaty podczas leczenia. Substancje te mogą wpływać na metabolizm leku. Zaleca się utrzymywanie odpowiedniego nawodnienia organizmu poprzez regularne picie wody.

Nie ma szczególnych ograniczeń dietetycznych dotyczących rodzaju spożywanych pokarmów, jednak pacjenci powinni unikać niedoborów żywieniowych i utrzymywać zbilansowaną dietę. Preparaty witaminowe zawierające kwas foliowy mogą zmniejszać działanie metotreksatu, dlatego należy je przyjmować wyłącznie na zlecenie lekarza prowadzącego, który może zalecić suplementację kwasu foliowego w określonych dawkach i schemacie mającym na celu zmniejszenie niektórych działań niepożądanych bez osłabienia działania terapeutycznego.

Czy można stosować Metotab w okresie ciąży i karmienia piersią?

Nie – Metotab jest bezwzględnie przeciwwskazany w czasie ciąży i karmienia piersią. Metotreksat może powodować poważne wady wrodzone płodu, w tym wady rozwojowe czaszki, twarzy, serca i naczyń krwionośnych, mózgu oraz kończyn. Lek może także działać szkodliwie na nienarodzone dziecko i wywoływać poronienia.

Kobiety w wieku rozrodczym muszą przed rozpoczęciem leczenia definitywnie potwierdzić, że nie są w ciąży, wykonując odpowiednie badania, w tym test ciążowy. Pacjentki muszą stosować skuteczne metody antykoncepcji przez cały okres leczenia oraz przez co najmniej 6 miesięcy po jego zakończeniu. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii lub podejrzenia ciąży należy natychmiast skonsultować się z lekarzem i uzyskać poradę specjalistyczną dotyczącą możliwego wpływu leczenia na płód.

Jeżeli kobieta planuje zajście w ciążę po zakończeniu leczenia, powinna wcześniej skonsultować się z lekarzem prowadzącym, który może skierować ją do specjalisty w celu uzyskania porady przed planowanym poczęciem. Metotreksat przechodzi do mleka matki, dlatego przed rozpoczęciem leczenia i podczas stosowania leku należy zaprzestać karmienia piersią.

Mężczyźni stosujący metotreksat powinni unikać zapłodnienia partnerki oraz nie mogą być dawcami nasienia w czasie przyjmowania leku i przez co najmniej 6 miesięcy po jego zakończeniu. Chociaż dostępne dane nie wskazują na znacząco zwiększone ryzyko wad rozwojowych po ekspozycji ojca na dawki poniżej 30 mg/tydzień, nie można całkowicie wykluczyć ryzyka, gdyż metotreksat może działać genotoksycznie i wpływać na plemniki. Lek na pewien czas zaburza wytwarzanie plemników i komórek jajowych, jednak w większości przypadków działanie to jest odwracalne.

Jakie są skutki uboczne Metotab?

Czy mogę łączyć Metotab z innymi lekami?

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)