Ketalar - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Ketalar?

Ketalar to lek należący do grupy środków znieczulających o szybkim działaniu, zawierający substancję czynną ketaminę. Preparat stosuje się przede wszystkim w znieczuleniu ogólnym, podając go drogą dożylną lub domięśniową. Mechanizm działania ketaminy polega na blokowaniu receptorów NMDA w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do tzw. znieczulenia dysocjacyjnego – stanu, w którym pacjent zachowuje pewne odruchy, ale jest odizolowany od bodźców bólowych i nie pamięta zabiegu.

Lek znajduje zastosowanie jako pojedynczy środek znieczulający do krótkich zabiegów diagnostycznych i chirurgicznych, które nie wymagają zwiotczenia mięśni szkieletowych. Może być również wykorzystywany jako wprowadzenie do znieczulenia ogólnego przed zastosowaniem innych środków znieczulających, a także stosowany jednocześnie z innymi lekami znieczulającymi w ramach znieczulenia wieloskładnikowego. Jego wszechstronność sprawia, że jest ceniony w różnych sytuacjach klinicznych.

Szczególnie przydatny okazuje się Ketalar w sytuacjach, gdy bardziej wskazane jest podanie domięśniowe, na przykład u pacjentów z trudnym dostępem żylnym. Znajduje zastosowanie w chirurgicznym opracowaniu ran, nakładaniu bolesnych opatrunków, przeszczepach skóry u pacjentów poparzonych oraz innych zabiegach chirurgicznych obejmujących powłoki ciała. Jest również wykorzystywany w niektórych zabiegach neurologicznych, radiodiagnostycznych i leczniczych u dzieci, które wymagają unieruchomienia pacjenta.

Ketamina jest wskazana do stosowania zarówno u dzieci, jak i dorosłych, przy czym ma szczególne znaczenie w pediatrii ze względu na rzadsze występowanie działań niepożądanych związanych z wybudzaniem z narkozy u młodszych pacjentów. Preparat sprawdza się także w sytuacjach, gdy kontrola drożności dróg oddechowych jest utrudniona, ponieważ – w przeciwieństwie do wielu innych środków znieczulających – ketamina na ogół nie powoduje znaczącej depresji oddechowej.

Warto podkreślić, że ketamina ma wyjątkowy profil działania – zwiększa ciśnienie krwi i częstość akcji serca, co może być korzystne u pacjentów z niedociśnieniem, ale wymaga ostrożności u osób z chorobami sercowo-naczyniowymi. Lek charakteryzuje się również zwiększeniem wydzielania śliny i wydzieliny tchawiczo-oskrzelowej, dlatego powinien być stosowany z zachowaniem ostrożności w zabiegach chirurgicznych obejmujących gardło, krtań lub tchawicę. Przed podaniem ketaminy zaleca się podanie leków zmniejszających wydzielanie śliny, takich jak atropina lub hioscyna.

Preparat jest przeznaczony wyłącznie do stosowania w warunkach szpitalnych przez doświadczonych anestezjologów lub pod ich nadzorem, z zapewnieniem dostępu do sprzętu reanimacyjnego. Jego stosowanie wymaga odpowiedniego przeszkolenia, szczególnie w przypadku znieczulania dzieci, zwłaszcza poniżej 3 roku życia, gdzie ryzyko krytycznych zdarzeń oddechowych jest relatywnie wyższe.

Aktualna ulotka leku Ketalar

Jaki jest skład Ketalar, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną leku jest ketamina w postaci ketaminy chlorowodorku. Preparat dostępny jest w dwóch stężeniach:

• Ketalar 10: 1 ml roztworu zawiera 10 mg ketaminy (w postaci ketaminy chlorowodorku)
• Ketalar 50: 1 ml roztworu zawiera 50 mg ketaminy (w postaci ketaminy chlorowodorku)

Pozostałe składniki preparatu to:

• Benzetonium chlorek (środek konserwujący)
• Woda do wstrzykiwań

Dodatkowo preparat Ketalar 10 zawiera sodu chlorek. Jedna fiolka 20 ml zawiera 53 mg sodu (głównego składnika soli kuchennej), co odpowiada 2,65% maksymalnej zalecanej dobowej dawki sodu w diecie u osób dorosłych. Informacja ta jest istotna dla pacjentów stosujących dietę o kontrolowanej zawartości sodu.

Lek ma postać przezroczystego, bezbarwnego roztworu do wstrzykiwań. Znajduje się w fiolkach z bezbarwnego szkła typu I, zamkniętych korkiem z gumy bromobutylowej i zabezpieczonych aluminiowym kapslem z polipropylenu. Opakowanie Ketalar 10 zawiera 5 fiolek po 20 ml, natomiast opakowanie Ketalar 50 zawiera 5 fiolek po 10 ml.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Ketalar?

Przedawkowanie leku Ketalar może prowadzić do zahamowania oddychania. W takim przypadku konieczne jest natychmiastowe zastosowanie leczenia objawowego. Preferowane jest mechaniczne wspomaganie oddychania zamiast stosowania analeptyków (leków pobudzających ośrodek oddechowy).

Ze względu na to, że lek jest podawany wyłącznie w warunkach szpitalnych przez wykwalifikowany personel medyczny z dostępem do sprzętu reanimacyjnego, przypadki przedawkowania są rzadkie. Lekarz prowadzący zabieg może zalecić odpowiednie wspomaganie oddychania oraz monitorowanie parametrów życiowych do czasu ustąpienia objawów.

Szybkie podawanie dawki dożylnej może spowodować przejściowe zahamowanie oddychania lub bezdech, dlatego tak ważne jest powolne wstrzykiwanie leku przez okres 60-120 sekund. Duże stężenie leku w osoczu po szybkim podaniu dożylnym może również powodować zniesienie odruchów gardłowo-krtaniowych, co zwiększa ryzyko zachłyśnięcia.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Ketalar – czy mogę spożywać alkohol?

Ze względu na to, że Ketalar jest stosowany jako środek znieczulający w warunkach szpitalnych podczas zabiegów chirurgicznych lub diagnostycznych, zalecenia dotyczące jedzenia i picia odnoszą się głównie do okresu przed zabiegiem i po nim.

Przed zabiegiem: W przypadku zabiegów planowych zaleca się, aby pacjent nie przyjmował nic doustnie co najmniej 6 godzin przed znieczuleniem, ponieważ ketamina może powodować wymioty. Chociaż preparat był bezpieczny u pacjentów niebędących na czczo, przestrzeganie tej zasady minimalizuje ryzyko aspiracji (zachłyśnięcia) treści żołądkowej.

Po zabiegu: Do kilku godzin po znieczuleniu mogą wystąpić wymioty, dlatego pacjent powinien powoli wracać do przyjmowania pokarmów i płynów zgodnie ze wskazówkami personelu medycznego. W razie stosowania leku w warunkach ambulatoryjnych pacjent może być wypisany do domu dopiero po całkowitym odzyskaniu świadomości.

Alkohol: Lek nie powinien być łączony z alkoholem. Ketamina należy do środków powodujących zahamowanie ośrodkowego układu nerwowego, a alkohol nasila to działanie. Stosowanie ketaminy u pacjentów z przewlekłym nadużywaniem alkoholu lub zatruciu alkoholowym wymaga szczególnej ostrożności. Po zabiegu z użyciem ketaminy należy unikać spożywania alkoholu przez co najmniej 24 godziny lub dłużej, do czasu pełnego wybudzenia i ustąpienia działania leku.

Inne środki powodujące zahamowanie ośrodkowego układu nerwowego (takie jak fenotiazyny, leki uspokajające) stosowane jednocześnie z ketaminą mogą nasilać zahamowanie OUN i zwiększać ryzyko wystąpienia zahamowania oddychania.

Czy można stosować Ketalar w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża: Ketalar przenika przez łożysko. Nie zaleca się stosowania leku w okresie ciąży, z wyjątkiem podawania podczas cesarskiego cięcia lub porodu naturalnego. Niektóre noworodki narażone na działanie ketaminy podawanej matkom dożylnie podczas porodu doznały depresji oddechowej i uzyskiwały mniej punktów w skali Apgar (skala oceny stanu noworodka).

W położnictwie, w przypadku porodu naturalnego lub cesarskiego cięcia, zalecane są dawki od 0,2 do 1 mg/kg mc. w podaniu dożylnym. Jednak brak jest danych na temat stosowania podtrzymującej dawki ketaminy w infuzji oraz podawania domięśniowego w położnictwie, dlatego nie można ustalić zalecanych dawek dla tych dróg podania.

Preparat jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentek z rzucawką lub zagrażającą rzucawką (ciężkie powikłanie ciąży charakteryzujące się wysokim ciśnieniem i drgawkami).

Karmienie piersią: Ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa nie zaleca się stosowania leku Ketalar u kobiet karmiących piersią. Jeśli zastosowanie ketaminy jest konieczne, należy rozważyć przerwanie karmienia piersią na odpowiedni okres czasu po podaniu leku.

Płodność: Brak jest szczegółowych danych dotyczących wpływu ketaminy na płodność u ludzi. Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza przed zastosowaniem tego leku.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)