Fluconazin - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Fluconazin?

Fluconazin to lek przeciwgrzybiczy zawierający flukonazol, substancję należącą do grupy azolowych pochodnych. Mechanizm działania flukonazolu polega na hamowaniu tworzenia ergosterolu, najważniejszego składnika ściany komórkowej grzybów chorobotwórczych. Zaburzenie prawidłowego funkcjonowania ściany komórkowej prowadzi do zatrzymania wzrostu i eliminacji drobnoustrojów grzybiczych z organizmu.

Lek stosuje się przede wszystkim w leczeniu zakażeń wywołanych przez grzyby drożdżakopodobne, do których należą różne postacie kandydozy. Obejmuje to kandydozę pochwy, kandydozę jamy ustnej i przełyku, a także poważniejsze kandydozy układowe, w tym kandydemię, kandydozę rozsianą oraz inne formy kandydozy inwazyjnej. Do tej ostatniej grupy zalicza się między innymi kandydozę płuc, kandydozę otrzewnej oraz kandydozę dróg moczowych.

Kolejnym ważnym wskazaniem jest leczenie kryptokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, w tym szczególnie u pacjentów zakażonych wirusem HIV i chorych na AIDS. Flukonazol wykazuje wysoką skuteczność w przenikaniu do płynu mózgowo-rdzeniowego, co czyni go wartościowym lekiem w terapii tego rodzaju zakażeń ośrodkowego układu nerwowego.

Fluconazin znajduje również zastosowanie w leczeniu grzybic skóry, obejmujących zarówno powierzchowne zakażenia grzybicze skóry gładkiej, jak i bardziej oporne zakażenia. W tych przypadkach leczenie trwa zazwyczaj od 2 do 6 tygodni, w zależności od lokalizacji i nasilenia zmian chorobowych.

Istotnym obszarem zastosowania jest także profilaktyka kandydozy u pacjentów z grup zwiększonego ryzyka. Dotyczy to szczególnie osób z nowotworami złośliwymi, po przeszczepach narządów oraz pacjentów poddawanych chemioterapii lub radioterapii. U tych chorych układ odpornościowy jest osłabiony, co sprzyja rozwojowi zakażeń grzybiczych, dlatego zapobiegawcze stosowanie flukonazolu może znacząco zmniejszyć ryzyko wystąpienia groźnych powikłań. Decyzja o rozpoczęciu profilaktyki jest podejmowana zgodnie z aktualnie obowiązującymi wytycznymi klinicznymi dotyczącymi prowadzenia leczenia zakażeń grzybiczych.

Warto podkreślić, że Fluconazin w postaci syropu jest szczególnie przydatny u pacjentów mających trudności z połykaniem tabletek, w tym u dzieci powyżej 1 roku życia oraz u osób starszych. Płynna postać leku umożliwia precyzyjne dostosowanie dawki do masy ciała pacjenta, co jest kluczowe zwłaszcza w pediatrii.

Aktualna ulotka leku Fluconazin

Jaki jest skład Fluconazin, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną leku jest flukonazol (Fluconazolum). Jeden mililitr syropu zawiera 5 mg flukonazolu.

Substancje pomocnicze wchodzące w skład preparatu to:

• maltitol ciekły (substancja słodząca zastępująca cukier)
• glikol propylenowy (E 1520) – 60,797 mg w 1 ml syropu
• kwas cytrynowy jednowodny
• sodu benzoesan (E 211) – 1,808 mg w 1 ml syropu
• aromat truskawkowy AR0012/F (zawiera etanol i glikol propylenowy)
• sacharyna sodowa dwuwodna
• woda oczyszczona
• etanol – 0,361 mg w każdym ml syropu

Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w 5 ml syropu, co oznacza, że jest uznawany za „wolny od sodu". Wartość kaloryczna maltitolu wynosi 2,3 kcal/g. Pacjenci z nietolerancją niektórych cukrów powinni skonsultować się z lekarzem przed przyjęciem leku. Maltitol może mieć lekkie działanie przeczyszczające.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Fluconazin?

W przypadku przedawkowania flukonazolu konieczne jest zastosowanie leczenia objawowego pod nadzorem lekarza. W razie potrzeby może być wspomagane płukaniem żołądka oraz zastosowaniem tzw. forsowanej diurezy, która przyspiesza wydalanie leku z organizmu.

Należy wiedzieć, że trzygodzinna hemodializa jest w stanie obniżyć stężenie flukonazolu w osoczu krwi o około 50%. Jest to istotna informacja w przypadku poważnego przedawkowania u pacjentów, u których można zastosować tę metodę leczenia.

W każdym przypadku podejrzenia przedawkowania należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do najbliższego szpitala, nawet jeśli objawy przedawkowania jeszcze nie wystąpiły.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Fluconazin – czy mogę spożywać alkohol?

Jednoczesne spożywanie pokarmu nie wpływa na wchłanianie flukonazolu, co oznacza, że lek można przyjmować niezależnie od posiłków – zarówno na czczo, jak i po jedzeniu, bez obawy o zmniejszenie jego skuteczności.

Ulotka leku nie zawiera bezpośrednich informacji o interakcji flukonazolu z alkoholem. Jednakże należy pamiętać, że preparat zawiera niewielką ilość etanolu (0,361 mg w każdym ml syropu). Ilość alkoholu w 5 ml syropu jest równoważna mniej niż 1 ml piwa lub 1 ml wina, co uznaje się za niewielką ilość niepowodującą zauważalnych skutków.

Mimo to, biorąc pod uwagę, że flukonazol może wpływać na funkcjonowanie wątroby oraz że jest stosowany często u osób z poważnymi chorobami, zaleca się ostrożność w spożywaniu alkoholu w trakcie leczenia. Alkohol może dodatkowo obciążać wątrobę, która jest głównym narządem metabolizującym zarówno flukonazol, jak i etanol.

W razie wątpliwości dotyczących diety podczas stosowania leku należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym lub farmaceutą.

Czy można stosować Fluconazin w okresie ciąży i karmienia piersią?

Nie należy stosować flukonazolu w okresie ciąży, chyba że lekarz wyraźnie zaleci inaczej po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. Flukonazol przyjmowany w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży może zwiększać ryzyko poronienia.

Flukonazol przyjmowany w pierwszym trymestrze ciąży może również zwiększać ryzyko urodzenia dziecka z wadami wrodzonymi, szczególnie dotyczącymi serca, kości i mięśni. Notowano przypadki dzieci z wadami wrodzonymi czaszki, uszu oraz kości udowej i łokciowej, urodzonych przez matki leczone z powodu kokcydioidomykozy przez co najmniej 3 miesiące dużymi dawkami flukonazolu (400-800 mg na dobę).

Jeśli pacjentka zamierza zajść w ciążę, zaleca się, aby po przyjęciu pojedynczej dawki flukonazolu odczekała tydzień przed zajściem w ciążę. W razie dłuższych cykli leczenia należy porozmawiać z lekarzem o konieczności stosowania odpowiedniej antykoncepcji w trakcie leczenia i przez tydzień od przyjęcia ostatniej dawki.

W okresie karmienia piersią:

Flukonazol przenika do mleka kobiecego w stężeniach niższych od stężeń w osoczu krwi. Karmienie piersią można kontynuować po przyjęciu pojedynczej dawki 40 ml syropu (200 mg flukonazolu) na dobę lub mniejszej. Nie zaleca się natomiast karmienia piersią po przyjęciu wielokrotnym flukonazolu lub wysokich jego dawek.

Dodatkowo, ze względu na zawartość glikolu propylenowego (E 1520) w preparacie, kobiety w ciąży lub karmiące piersią nie powinny przyjmować tego leku bez zalecenia lekarza. Lekarz może zdecydować o przeprowadzeniu dodatkowych badań u takich pacjentek.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)