Emtricitabine/Tenofovir disoproxil Krka d.d. - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Emtricitabine/Tenofovir disoproxil Krka d.d.?

Emtricitabine/Tenofovir disoproxil Krka d.d. jest produktem leczniczym stosowanym w skojarzonej terapii przeciwretrowirusowej u osób zakażonych ludzkim wirusem niedoboru odporności typu 1 (HIV-1). Preparat zawiera dwie substancje czynne - emtrycytabinę oraz tenofowiru dizoproksyl - które należą do grupy nukleozydowych i nukleotydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy (NRTI). Substancje te działają poprzez zakłócanie normalnego funkcjonowania enzymu odwrotnej transkryptazy, który ma kluczowe znaczenie w procesie namnażania się wirusa HIV.

Preparat jest wskazany u dorosłych pacjentów zakażonych HIV-1 jako element kompleksowego leczenia przeciwretrowirusowego. Stosowany jest zawsze w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi, nigdy jako monoterapia. U dorosłych lek może być stosowany zamiast emtrycytabiny i tenofowiru dizoproksylu przyjmowanych oddzielnie, pod warunkiem zachowania tych samych dawek.

Produkt jest również wskazany do leczenia młodzieży zakażonej HIV-1 w wieku od 12 do poniżej 18 lat, o masie ciała co najmniej 35 kg. W tej grupie wiekowej preparat znajduje zastosowanie szczególnie u pacjentów z opornością na nukleozydowe inhibitory odwrotej transkryptazy (NRTI) lub u tych, u których wystąpiły działania toksyczne wykluczające stosowanie leków pierwszego rzutu. Oznacza to, że u młodzieży lek jest stosowany głównie wtedy, gdy wcześniejsze schematy terapeutyczne okazały się nieskuteczne lub źle tolerowane.

Mechanizm działania preparatu opiera się na dwóch substancjach czynnych działających synergistycznie. Emtrycytabina jest nukleozydowym analogiem cytydyny, natomiast tenofowiru dizoproksyl po podaniu ulega przemianie w organizmie do tenofowiru - analogu monofosforanu nukleozydu (nukleotydu). Obie substancje po wniknięciu do komórek ulegają fosforylacji przez enzymy komórkowe, tworząc odpowiednio emtrycytabiny trójfosforan oraz tenofowiru dwufosforan. Te aktywne metabolity hamują kompetycyjnie odwrotną transkryptazę HIV-1, powodując zakończenie syntezy łańcucha DNA wirusa, co uniemożliwia dalsze namnażanie się patogenu.

Należy podkreślić, że Emtricitabine/Tenofovir disoproxil Krka d.d. nie wyleczy z zakażenia HIV. Podczas stosowania leku mogą nadal rozwijać się zakażenia oportunistyczne oraz inne powikłania związane z zakażeniem HIV. Dlatego pacjenci wymagają stałej opieki medycznej oraz monitorowania stanu zdrowia przez lekarza posiadającego doświadczenie w leczeniu zakażeń HIV. Terapia preparatem powinna być rozpoczynana wyłącznie przez lekarza specjalistę.

Preparat wykazuje działanie przeciwwirusowe nie tylko wobec HIV-1 i HIV-2, ale także wobec wirusa zapalenia wątroby typu B (HBV). Tenofowiru dizoproksyl jest wskazany do leczenia HBV, a emtrycytabina również wykazuje aktywność przeciwko temu wirusowi. Ograniczone dane kliniczne u pacjentów równocześnie zakażonych HIV i HBV sugerują, że stosowanie emtrycytabiny lub tenofowiru dizoproksylu w ramach skojarzonej terapii przeciwretrowirusowej może prowadzić do zmniejszenia miana DNA HBV w surowicy. Szczególnie ważne jest, aby pacjenci zakażeni HBV nie przerywali stosowania leku bez konsultacji z lekarzem, gdyż może to prowadzić do ciężkiego zaostrzenia zapalenia wątroby.

W badaniach klinicznych wykazano, że preparat stosowany w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi prowadzi do supresji wirusologicznej u znacznej większości pacjentów. W badaniu GS-01-934 u dorosłych dotychczas nieleczonych przeciwretrowirusowo, którzy otrzymywali emtrycytabinę z tenofowiru dizoproksylem w skojarzeniu z efawirenzem, po 48 tygodniach terapii u 84% pacjentów osiągnięto stężenie RNA HIV-1 poniżej 400 kopii/ml, a u 80% poniżej 50 kopii/ml. Dodatkowo obserwowano wzrost liczby komórek CD4, co świadczy o poprawie stanu układu odpornościowego.

Ważnym aspektem stosowania preparatu jest potrzeba monitorowania czynności nerek, gdyż substancje czynne są wydalane głównie przez nerki. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek może być konieczne dostosowanie dawkowania lub częstsze monitorowanie parametrów nerkowych. Nie zaleca się stosowania leku u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min) oraz u pacjentów wymagających hemodializy.

Aktualna ulotka leku Emtricitabine/Tenofovir disoproxil Krka d.d.

Jaki jest skład Emtricitabine/Tenofovir disoproxil Krka d.d., jakie substancje zawiera?

Substancje czynne:

Każda tabletka powlekana zawiera 200 mg emtrycytabiny (emtricitabinum) oraz 245 mg tenofowiru dizoproksylu (tenofovirum disoproxilum), co odpowiada 300,7 mg bursztynianu tenofowiru dizoproksylu lub 136 mg tenofowiru.

Substancje pomocnicze:

Rdzeń tabletki zawiera:

• skrobię żelowaną
• kroskarmelozę sodową
• laktozę jednowodną (80 mg na tabletkę)
• celulozę mikrokrystaliczną
• sodu stearylofumaran
• kwas stearynowy

Otoczka tabletki zawiera:

• hypromellozę 5cP
• tytanu dwutlenek (E 171)
• makrogol
• lak aluminiowy czerwieni indygo (E132)

Produkt zawiera laktozę jednowodną - pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego leku. Lek zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na tabletkę, co oznacza że jest praktycznie wolny od sodu.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Emtricitabine/Tenofovir disoproxil Krka d.d.?

W przypadku pomyłkowego przyjęcia większej niż zalecana dawki leku należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub izbą przyjęć najbliższego szpitala w celu uzyskania porady medycznej. Zabranie ze sobą butelki lub blistra z tabletkami ułatwi personelowi medycznemu identyfikację przyjętego leku.

W przypadku przedawkowania konieczne jest monitorowanie stanu pacjenta pod kątem wykrycia objawów toksyczności. Należy zastosować standardowe postępowanie wspomagające zgodnie z zaleceniami lekarza.

Możliwości usunięcia substancji czynnych z organizmu:

• Hemodializa może usunąć do 30% dawki emtrycytabiny oraz około 10% dawki tenofowiru
• Nie wiadomo, czy emtrycytabina lub tenofowir mogą zostać usunięte za pomocą dializy otrzewnowej

Decyzję o zastosowaniu hemodializy w przypadku przedawkowania podejmuje lekarz na podstawie oceny stanu klinicznego pacjenta. Należy pamiętać, że hemodializa nie usuwa całkowicie substancji czynnych z organizmu, dlatego kluczowe jest wczesne zgłoszenie się po pomoc medyczną.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Emtricitabine/Tenofovir disoproxil Krka d.d. – czy mogę spożywać alkohol?

Przyjmowanie leku z posiłkami:

Zaleca się przyjmowanie preparatu z posiłkiem. Spożycie leku wraz z pokarmem może poprawić wchłanianie tenofowiru - badania kliniczne wykazały, że przyjmowanie leku z bogatym w tłuszcz lub lekkim posiłkiem powoduje opóźnienie wystąpienia maksymalnych stężeń tenofowiru o około 45 minut oraz zwiększenie wartości AUC i Cmax tenofowiru o odpowiednio około 35% i 15% w porównaniu z podaniem na czczo.

W przypadku trudności z połykaniem tabletek, można je rozkruszyć i wymieszać z około 100 ml (pół szklanki) wody, soku pomarańczowego lub winogronowego, po czym natychmiast wypić powstałą mieszaninę.

Spożywanie alkoholu:

W charakterystyce produktu leczniczego nie zawarto szczegółowych informacji dotyczących interakcji z alkoholem. Należy jednak pamiętać, że spożywanie alkoholu przez osoby zakażone HIV jest generalnie niezalecane z kilku powodów:

• Alkohol może osłabiać układ odpornościowy
• U pacjentów z chorobą wątroby (w tym współzakażonych wirusem zapalenia wątroby typu B lub C) alkohol może dodatkowo uszkadzać wątrobę
• Alkohol może wpływać na przestrzeganie zaleceń terapeutycznych i regularność przyjmowania leków
• Nadmierne spożycie alkoholu jest czynnikiem ryzyka wystąpienia martwicy kości, szczególnie u pacjentów długotrwale przyjmujących skojarzoną terapię przeciwretrowirusową

Dieta i styl życia:

Podczas leczenia przeciwretrowirusowego może wystąpić zwiększenie masy ciała oraz stężenia lipidów i glukozy we krwi. Takie zmiany mogą być częściowo związane z opanowaniem choroby i stylem życia. W monitorowaniu stężenia lipidów i glukozy we krwi należy kierować się ustalonymi wytycznymi dotyczącymi leczenia zakażenia HIV. Zalecane jest:

• Zbilansowana dieta
• Regularna aktywność fizyczna
• Utrzymywanie prawidłowej masy ciała
• Ograniczenie spożycia tłuszczów nasyconych i cukrów prostych

W razie wątpliwości dotyczących diety i spożywania alkoholu należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym lub dietetykiem specjalizującym się w opiece nad osobami żyjącymi z HIV.

Czy można stosować Emtricitabine/Tenofovir disoproxil Krka d.d. w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża:

Jeśli pacjentka jest w ciąży, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza przed zastosowaniem tego leku.

Duża liczba danych (ponad 1000 kobiet w ciąży) dotycząca zastosowania emtrycytabiny i tenofowiru dizoproksylu w okresie ciąży nie wskazuje, że te substancje wywołują wady rozwojowe lub działają szkodliwie na płód i noworodka. Badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na reprodukcję.

Z tego powodu można rozważyć stosowanie preparatu w okresie ciąży, jeśli to konieczne. Decyzję o kontynuowaniu lub rozpoczęciu terapii podczas ciąży podejmuje lekarz po dokładnym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka.

Monitorowanie dzieci narażonych na działanie leku w okresie prenatalnym:

Jeśli pacjentka przyjmowała lek w czasie ciąży, lekarz może zlecić regularne badania krwi oraz inne badania diagnostyczne w celu obserwacji rozwoju dziecka. U dzieci, których matki przyjmowały w okresie ciąży nukleozydowe i nukleotydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NRTI), korzyść ze zmniejszenia możliwości zakażenia HIV przeważa ryzyko związane z wystąpieniem działań niepożądanych.

Zaburzenia czynności mitochondriów:

Zgłaszano występowanie zaburzeń czynności mitochondriów u niemowląt bez wykrywalnego HIV, narażonych w okresie życia płodowego i/lub po urodzeniu na działanie analogów nukleozydów. Główne działania niepożądane obejmowały zaburzenia czynności układu krwiotwórczego (niedokrwistość, neutropenia) i zaburzenia metabolizmu (nadmiar mleczanów, zwiększone stężenie lipazy). Zaburzenia te często były przemijające. Rzadko zgłaszano ujawniające się z opóźnieniem zaburzenia neurologiczne (zwiększenie napięcia mięśniowego, drgawki, zaburzenia zachowania). Należy wziąć pod uwagę powyższe wyniki w przypadku każdego dziecka narażonego w okresie życia płodowego na działanie analogów nukleozydów i nukleotydów, u którego występują ciężkie objawy kliniczne, szczególnie neurologiczne, o nieznanej etiologii.

Karmienie piersią:

Podczas przyjmowania leku nie należy karmić piersią, ponieważ substancje czynne przenikają do mleka ludzkiego. Wykazano, że emtrycytabina i tenofowir przenikają do mleka u ludzi. Brak wystarczających informacji dotyczących wpływu emtrycytabiny i tenofowiru na organizm noworodków i dzieci.

W celu uniknięcia przeniesienia HIV na niemowlęta zaleca się, aby kobiety zakażone HIV w żadnym razie nie karmiły niemowląt piersią. Jest to standardowe zalecenie dotyczące wszystkich kobiet żyjących z HIV, niezależnie od stosowanego leczenia przeciwretrowirusowego.

Płodność:

Brak dostępnych danych dotyczących wpływu preparatu na płodność u ludzi. Badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu emtrycytabiny ani tenofowiru dizoproksylu na płodność.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)