Cuprenil - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Cuprenil?

Cuprenil to lek zawierający penicylaminę – substancję o dużej aktywności kompleksującej metale. Mechanizm działania leku polega na wychwytywaniu jonów metali ciężkich, głównie miedzi, rtęci, ołowiu i żelaza, z którymi penicylamina tworzy stabilne, rozpuszczalne w wodzie kompleksy. Związki te są następnie bezpiecznie wydalane z organizmu przez nerki w moczu, co pozwala na redukcję toksycznego gromadzenia się metali w tkankach.

Podstawowym wskazaniem do stosowania preparatu jest choroba Wilsona, nazywana również zwyrodnieniem soczewkowo-wątrobowym. Jest to rzadkie schorzenie genetyczne charakteryzujące się nieprawidłowym metabolizmem miedzi w organizmie. U pacjentów z tą chorobą miedź gromadzi się patologicznie w różnych narządach – przede wszystkim w wątrobie, mózgu, nerkach oraz rogówkach oczu, tworząc charakterystyczne pierścienie Kaysera-Fleischera. Nieleczona choroba Wilsona prowadzi do poważnych uszkodzeń wątroby, zaburzeń neurologicznych i psychiatrycznych. Cuprenil stanowi lek z wyboru w długotrwałej terapii tego schorzenia, umożliwiając kontrolę stężenia miedzi i zapobiegając postępowi choroby.

Kolejnym istotnym wskazaniem jest cystynuria – wrodzona choroba metaboliczna polegająca na zaburzonym wchłanianiu zwrotnym cystyny w kanalikach nerkowych. W rezultacie zwiększonego wydalania cystyny dochodzi do jej krystalizacji i tworzenia kamieni nerkowych. Penicylamina w Cuprenil tworzy z cystyną dwusiarczek penicylamino-cysteinowy, który jest znacznie lepiej rozpuszczalny w moczu niż sama cystyna. Dzięki temu lek zapobiega powstawaniu kamieni cystynowych oraz pomaga w rozpuszczaniu już istniejących złogów w układzie moczowym.

Preparat znajduje zastosowanie w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, włączając w to młodzieńczą postać tej choroby. Choć dokładny mechanizm działania przeciwreumatoidalnego penicylaminy nie został w pełni poznany, wiadomo że lek zmniejsza miano czynnika reumatoidalnego oraz stężenie kompleksów immunoglobulin w surowicy i płynie stawowym. Działa jako lek modyfikujący przebieg choroby, hamując procesy zapalne i destrukcję stawów. Należy jednak pamiętać, że stosowanie w tym wskazaniu wymaga szczególnej ostrożności i regularnego monitorowania pacjenta.

Cuprenil stosuje się również w przypadkach zatrucia ołowiem, szczególnie przewlekłego. Lek działa jako chelatujący środek, wiążący jony ołowiu i ułatwiający ich usunięcie z organizmu. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest upewnienie się, że w przewodzie pokarmowym nie znajdują się przedmioty będące źródłem ołowiu – w takim przypadku należy je najpierw usunąć mechanicznie. Terapia prowadzona jest do momentu normalizacji stężenia ołowiu we krwi i jego wydalania w moczu.

Dodatkowo preparat znajduje zastosowanie w leczeniu przewlekłego aktywnego zapalenia wątroby. W tej jednostce chorobowej penicylamina wykazuje działanie immunomodulujące i przeciwzapalne, choć mechanizm terapeutyczny nie jest do końca wyjaśniony. Leczenie wymaga stopniowego zwiększania dawki i regularnej kontroli parametrów wątrobowych. Należy podkreślić, że we wszystkich wymienionych wskazaniach kluczowe znaczenie ma właściwe dawkowanie dobrane indywidualnie do pacjenta oraz systematyczne monitorowanie parametrów laboratoryjnych w celu wczesnego wykrycia potencjalnych działań niepożądanych.

Aktualna ulotka leku Cuprenil

Jaki jest skład Cuprenil, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną preparatu Cuprenil jest penicylamina. Jedna tabletka powlekana zawiera 250 mg penicylaminy.

Substancje pomocnicze wchodzące w skład rdzenia tabletki to:

• skrobia ziemniaczana
• laktoza jednowodna
• powidon
• talk
• magnezu stearynian

Otoczka tabletki składa się z następujących składników:

• hypromeloza
• makrogol 4000
• tytanu dwutlenek (E 171)
• lak azorubiny (E 122) – barwnik nadający charakterystyczną fioletowo-różową barwę

Ważne informacje dotyczące składników: Ze względu na obecność laktozy jednowodnej, pacjenci ze stwierdzoną nietolerancją niektórych cukrów powinni skonsultować się z lekarzem przed przyjęciem leku. Preparat zawiera również lak azorubiny (E 122), który może powodować reakcje alergiczne u osób wrażliwych na ten barwnik.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Cuprenil?

W przypadku zażycia większej niż zalecana dawki Cuprenil należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą, nawet jeśli nie wystąpiły jeszcze żadne objawy. Przedawkowanie penicylaminy może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych typowych dla tego leku, w tym zaburzeń hematologicznych, nerkowych oraz reakcji alergicznych.

W sytuacji przedawkowania lekarz podejmie odpowiednie leczenie objawowe i wspomagające, dostosowane do stanu klinicznego pacjenta. Nie istnieje specyficzne odtrudka na penicylaminę. Konieczne może być monitorowanie parametrów krwi, czynności nerek oraz innych istotnych wskaźników zdrowotnych. W razie przedawkowania zaleca się kontakt z Pogotowiem Ratunkowym lub najbliższym szpitalnym oddziałem ratunkowym.

Pominięcie dawki: Jeśli pacjent zapomniał przyjąć dawkę leku, powinien zażyć kolejną dawkę o zwykłej porze. Nie należy stosować dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej dawki.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Cuprenil – czy mogę spożywać alkohol?

Cuprenil należy przyjmować na czczo, co najmniej 30 minut przed posiłkiem (u dzieci z chorobą Wilsona lub cystynurią – godzinę przed posiłkiem), popijając wodą. Takie postępowanie zapewnia optymalne wchłanianie penicylaminy z przewodu pokarmowego.

Penicylamina wychwytuje jony metali, dlatego w przypadku jednoczesnego stosowania preparatów zawierających żelazo (np. suplementów czy leków przeciwanemicznych) konieczne jest zachowanie co najmniej dwugodzinnej przerwy pomiędzy przyjęciem tych leków a Cuprenil. Niewłaściwe przestrzeganie tego zalecenia może znacząco obniżyć skuteczność terapii obiema substancjami.

U pacjentów z cystynurią zaleca się dietę ubogą w metioninę (aminokwas prekursorowy cystyny), co pomaga zmniejszyć produkcję cystyny w organizmie. Taka dieta charakteryzuje się ograniczeniem produktów wysokobiałkowych. Należy jednak pamiętać, że u dzieci w okresie wzrostu oraz kobiet w ciąży takie ograniczenia mogą być niewskazane ze względu na małą zawartość białka – w takich przypadkach decyzję podejmuje lekarz prowadzący.

W ulotce preparatu brak jest bezpośrednich informacji dotyczących interakcji penicylaminy z alkoholem. Niemniej jednak, spożywanie alkoholu podczas leczenia przewlekłych chorób wymagających stosowania Cuprenil (takich jak choroba Wilsona z zajęciem wątroby czy reumatoidalne zapalenie stawów) jest generalnie niewskazane. Alkohol może nasilać obciążenie wątroby i nerek – narządów szczególnie istotnych w metabolizmie i wydalaniu leku. Każdorazowo kwestię spożywania alkoholu w czasie terapii należy skonsultować z lekarzem prowadzącym.

Czy można stosować Cuprenil w okresie ciąży i karmienia piersią?

Ciąża: Bezpieczeństwo stosowania Cuprenil u kobiet w ciąży nie zostało w pełni ustalone. Badania na zwierzętach wykazały, że po podaniu szczurom dawek sześciokrotnie większych od maksymalnych dawek zalecanych u ludzi penicylamina powodowała u płodu wady wrodzone w układzie kostnym oraz rozszczep podniebienia. Z tego powodu stosowanie leku w czasie ciąży zależy ściśle od wskazania medycznego.

Szczegółowe zalecenia w zależności od wskazania:

• Reumatoidalne zapalenie stawów: Nie należy stosować leku w okresie ciąży.
• Cystynuria: Stosowanie leku nie jest zalecane.
• Choroba Wilsona: Ze względu na potencjalnie śmiertelne zagrożenie związane z nieleczeniem choroby Wilsona, zaleca się kontynuację terapii, jednak z redukcją dawki dobowej do maksymalnie 1000 mg.

Przed planowanym cięciem cesarskim zaleca się zmniejszenie dawki dobowej leku do 250 mg w okresie ostatnich 6 tygodni ciąży oraz do czasu całkowitego zagojenia się ran pooperacyjnych. Ma to związek z wpływem penicylaminy na metabolizm kolagenu i elastyny, co może opóźniać procesy gojenia się tkanek.

Karmienie piersią: Brak jest danych dotyczących przenikania penicylaminy do mleka karmiących kobiet. Z uwagi na potencjalne ryzyko dla niemowlęcia nie zaleca się stosowania Cuprenil przez kobiety karmiące piersią. W razie konieczności zastosowania leku należy przerwać karmienie piersią.

Przed zastosowaniem leku w okresie ciąży, planowania ciąży lub karmienia piersią koniecznie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, który dokona indywidualnej oceny ryzyka i korzyści związanych z terapią.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)