Cifoban - ulotka, wskazania, zamienniki

Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Cifoban?

Cifoban to specjalistyczny roztwór do infuzji zawierający cytrynian sodu, przeznaczony wyłącznie do podawania pozaustrojowego, czyli poza organizmem pacjenta. Lek ten stosuje się jako antykoagulant miejscowy w zaawansowanych terapiach nerkozastępczych oraz terapiach wymiany osocza prowadzonych na oddziałach intensywnej terapii.

Mechanizm działania Cifoban opiera się na właściwościach cytrynianu, który powoduje rozrzedzenie krwi przez związanie jonów wapnia zjonizowanego. Obniżenie stężenia wapnia w pozaustrojowym obiegu krwi zapobiega krzepnięciu w układzie filtracyjnym. W odróżnieniu od systemowej antykoagulacji (podawanej bezpośrednio pacjentowi), miejscowa antykoagulacja cytrynianowa działa tylko w urządzeniu dializacyjnym, co zmniejsza ryzyko powikłań krwotocznych u pacjenta.

Lek znajduje zastosowanie w ciągłej żylno-żylnej hemodializie (CVVHD), procedurze polegającej na wolnym, ciągłym oczyszczaniu krwi z toksyn i nadmiaru płynów u pacjentów z ostrą niewydolnością nerek. Stosowany jest także w ciągłej żylno-żylnej hemodiafiltracji (CVVHDF), która łączy dializę i ultrafiltrację, zapewniając bardziej kompleksowe oczyszczanie krwi. W tym procesie krew pacjenta jest przepuszczana przez filtr poza organizmem, a cytrynian zapobiega krzepnięciu w układzie drenów i filtra.

Kolejnym wskazaniem jest powolna niskoprzepływowa codzienna dializa (SLEDD), będąca formą pośrednią między klasyczną hemodializą a terapiami ciągłymi. Ta metoda charakteryzuje się dłuższym czasem trwania sesji przy mniejszych przepływach, co jest korzystne dla pacjentów hemodynamicznie niestabilnych. Cifoban stosuje się również w terapeutycznej wymianie osocza (TPE), procedurze polegającej na usuwaniu patologicznego osocza pacjenta i zastępowaniu go zdrowym osoczem dawcy lub preparatami zastępczymi.

Preparat jest przeznaczony do stosowania u osób dorosłych oraz dzieci we wszystkich grupach wiekowych, z wyjątkiem wcześniaków, u których doświadczenie kliniczne jest niewystarczające. Podawanie leku wymaga zastosowania odpowiedniego urządzenia do pozaustrojowego oczyszczania krwi oraz ścisłego nadzoru medycznego przez personel przeszkolony w zakresie miejscowej antykoagulacji cytrynianowej. Terapia jest prowadzona według specjalnego protokołu, który uwzględnia równoczesne podawanie preparatów wapnia w celu zrekompensowania jego stężenia w organizmie pacjenta.

Kluczowym aspektem stosowania Cifoban jest precyzyjne dozowanie proporcjonalne do przepływu krwi w obiegu pozaustrojowym. Celem jest uzyskanie miejscowego obniżenia stężenia wapnia zjonizowanego do poziomu 0,3-0,35 mmol/L za filtrem, co skutecznie zapobiega krzepnięciu bez systemowego wpływu na hemostazę pacjenta. Metoda ta jest szczególnie cenna u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawień, u których systemowa antykoagulacja heparyną mogłaby być niebezpieczna.

Aktualna ulotka leku Cifoban

Jaki jest skład Cifoban, jakie substancje zawiera?

Substancją czynną leku Cifoban jest cytrynian sodu (Natrii citras). Każde 1000 mL roztworu zawiera 40,0 g cytrynianu sodu, co odpowiada 408 mmol jonów sodu (Na⁺) oraz 136 mmol cytrynianu (cytrynian^3-).

Pozostałe składniki preparatu to:

• Woda do wstrzykiwań
• Kwas solny 25% (używany do regulacji pH roztworu)

Roztwór charakteryzuje się teoretyczną osmolarnością wynoszącą 544 mOsm/L oraz pH w zakresie 7,1-7,5. Jest to roztwór przezroczysty i bezbarwny, praktycznie bez cząstek stałych. Lek dostarczany jest w workach wykonanych z tworzywa sztucznego, zawierających po 1500 mL gotowego do użycia roztworu. Każdy worek wyposażony jest w rurkę łączącą oraz łącznik typu SecuNect lub Safe●Lock, umożliwiający bezpieczne podłączenie do układu pozaustrojowego oczyszczania krwi.

Co zrobić w przypadku przedawkowania Cifoban?

Ponieważ Cifoban jest podawany wyłącznie przez wykwalifikowany personel medyczny w warunkach szpitalnych pod ścisłym nadzorem, ryzyko przedawkowania jest minimalne. Jednak w przypadku podania zbyt dużej dawki mogą wystąpić charakterystyczne objawy.

Oznakami przedawkowania mogą być przede wszystkim objawy małego stężenia wapnia (hipokalcemii):

• Kurcze mięśni
• Zrywania mięśniowe (fascikulacje)
• Nieprawidłowe lub niemiarowe bicie serca (zaburzenia rytmu)

Dodatkowo mogą pojawić się objawy zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej i sodowej:

• Dezorientacja
• Zawroty głowy
• Ból głowy
• Wymioty

W przypadku wystąpienia któregokolwiek z powyższych objawów należy niezwłocznie powiadomić lekarza lub pielęgniarkę. Personel medyczny podejmie odpowiednie działania, które mogą obejmować zmniejszenie szybkości infuzji leku, zwiększenie podaży wapnia lub, w razie konieczności, przerwanie miejscowej antykoagulacji cytrynianowej. Podczas całego zabiegu prowadzone jest systematyczne monitorowanie parametrów biochemicznych krwi, co pozwala na wczesne wykrycie nieprawidłowości i zapobieganie poważnym powikłaniom przedawkowania.

Co mogę jeść i pić podczas stosowania Cifoban – czy mogę spożywać alkohol?

Ze względu na specyficzny charakter stosowania Cifoban – lek jest podawany wyłącznie pozaustrojowo (poza organizmem pacjenta) podczas procedur dializacyjnych lub wymiany osocza – nie ma bezpośrednich ograniczeń dotyczących spożywania pokarmów czy napojów. Preparat nie dostaje się bezpośrednio do układu pokarmowego pacjenta.

Należy jednak pamiętać, że pacjenci poddawani terapiom nerkozastępczym lub wymianie osocza zazwyczaj przebywają na oddziale intensywnej terapii z powodu ciężkiego stanu zdrowia. W takich przypadkach dietę i sposób odżywiania (często dożylnego) ustala lekarz prowadzący, biorąc pod uwagę całościowy stan pacjenta, podstawową chorobę oraz zalecenia dietetyczne związane z niewydolnością nerek lub innymi schorzeniami.

Kwestia spożywania alkoholu nie dotyczy pacjentów leczonych na oddziałach intensywnej terapii. W kontekście długoterminowym, po zakończeniu ostrej fazy leczenia i wypisu ze szpitala, wszelkie zalecenia żywieniowe, w tym dotyczące alkoholu, powinny być omówione z lekarzem prowadzącym i dostosowane do indywidualnej sytuacji klinicznej pacjenta oraz występujących schorzeń podstawowych.

Czy można stosować Cifoban w okresie ciąży i karmienia piersią?

Nie ma udokumentowanych danych klinicznych dotyczących stosowania leku Cifoban u kobiet w ciąży oraz w okresie karmienia piersią. Z tego powodu preparat powinien być stosowany w tych okresach wyłącznie wtedy, gdy lekarz uzna leczenie za bezwzględnie konieczne i gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają możliwe ryzyko dla płodu lub niemowlęcia.

Przed zastosowaniem tego leku kobiety w ciąży, karmiące piersią lub planujące ciążę powinny poradzić się lekarza. Decyzję o rozpoczęciu terapii z zastosowaniem miejscowej antykoagulacji cytrynianowej u kobiet w ciąży lub karmiących podejmuje lekarz po dokładnej ocenie stanu klinicznego i rozważeniu wszystkich dostępnych opcji terapeutycznych. Ze względu na pozaustrojowy charakter podawania leku, bezpośrednie narażenie płodu lub dziecka karmionego piersią jest ograniczone, niemniej jednak brak wystarczających danych bezpieczeństwa wymaga szczególnej ostrożności.

Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)