Choroba de Quervaina, zwana również zespołem de Quervaina lub „kciukiem matki”, to bolesne zapalenie pochewek ścięgnistych pierwszego przedziału prostowników kciuka, które może znacznie utrudnić codzienne funkcjonowanie. Dotyka głównie osoby wykonujące powtarzalne czynności kciukiem – od młodych matek po pracowników biurowych korzystających ze smartfonów. Skuteczne leczenie tej dolegliwości obejmuje szereg leków dostępnych w polskich aptekach, od niesteroidowych leków przeciwzapalnych po preparaty miejscowe. W niniejszym artykule przedstawiamy przegląd najskuteczniejszych opcji farmakologicznych oraz zasady ich bezpiecznego stosowania.
Spis treści
Czym jest choroba de Quervaina?
Choroba de Quervaina to zapalenie pochewek ścięgnistych w obrębie nadgarstka, które po raz pierwszy zostało opisane przez szwajcarskiego lekarza Fritza de Quervaina w 1895 roku. Schorzenie dotyczy ścięgien mięśnia odwodziciela długiego kciuka oraz prostownika krótkiego kciuka, które przebiegają przez pierwszy grzbietowy przedział nadgarstka.
Choroba rozwija się zwykle stopniowo na przestrzeni kilku tygodni lub miesięcy. Podstawowym objawem jest ból w okolicy nadgarstka i podstawy kciuka, który nasila się podczas ruchów palcem. Pacjenci często zgłaszają trudności z chwytaniem przedmiotów, a ból może promieniować w kierunku przedramienia. Charakterystyczne są także uczucie przeskakiwania i trzaski podczas poruszania kciukiem oraz obrzęk nadgarstka po stronie kciuka.
Do rozwoju choroby de Quervaina przyczyniają się przede wszystkim przeciążenia związane z powtarzalnymi ruchami kciuka. Szczególnie narażone są młode matki (stąd nazwa „kciuk matki”), pracownicy biurowi, muzycy, sportowcy oraz osoby często korzystające ze smartfonów. Czynnikami predysponującymi są również zmiany hormonalne, w tym ciąża, menopauza oraz okres karmienia piersią.
Niesteroidowe leki przeciwzapalne w leczeniu choroby de Quervaina
Ibuprofen – pierwszy wybór w terapii
Ibuprofen należy do najczęściej stosowanych leków w leczeniu choroby de Quervaina ze względu na korzystny profil bezpieczeństwa i skuteczność przeciwzapalną. Preparat Ibuprom zawiera ibuprofen w dawkach 200 mg i 400 mg, wykazując działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwobrzękowe. Lek Ibuprom jest szczególnie skuteczny w zmniejszaniu stanu zapalnego pochewek ścięgnistych oraz łagodzeniu towarzyszącego bólu.
Substancja czynna ibuprofen działa poprzez hamowanie cyklooksygenazy, co prowadzi do zmniejszenia produkcji prostaglandyn odpowiedzialnych za proces zapalny. Nurofen to kolejny popularny preparat zawierający ibuprofen, dostępny w tabletkach o różnym stężeniu. Lek Nurofen charakteryzuje się szybkim początkiem działania, już po 20-45 minutach od przyjęcia.
| Nazwa handlowa | Substancja czynna | Dawka | Dostępność |
|---|---|---|---|
| Ibuprom | Ibuprofen | 200 mg, 400 mg | Bez recepty |
| Nurofen | Ibuprofen | 200 mg, 400 mg | Bez recepty |
| Ibuprom Max | Ibuprofen | 400 mg | Bez recepty |
Diklofenak – skuteczny w stanach zapalnych
Diklofenak wykazuje szczególnie silne działanie przeciwzapalne, co czyni go bardzo skutecznym w leczeniu choroby de Quervaina. Preparat Voltaren Acti Forte zawiera diklofenak potasu w dawce 25 mg, zapewniając szybkie uwalnianie substancji czynnej. Lek Voltaren Acti Forte charakteryzuje się dobrą tolerancją i skutecznością w redukcji objawów zapalnych.
Voltaren Express Forte to kapsułki miękkie zawierające diklofenak potasu, które dzięki specjalnej formule zapewniają szybkie wchłanianie. Preparat Voltaren Express Forte jest szczególnie przydatny w ostrych epizodach bólu związanych z chorobą de Quervaina. Substancja czynna diklofenak hamuje syntezę prostaglandyn, redukując stan zapalny i towarzyszący mu ból.
Naproksen – długotrwałe działanie przeciwzapalne
Naproksen charakteryzuje się długim czasem działania, co pozwala na rzadsze dawkowanie. Preparat Naproxen Hasco zawiera naproksen w dawce 500 mg, wykazując działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne przez okres do 12 godzin. Lek Naproxen Hasco jest szczególnie skuteczny w leczeniu przewlekłych stanów zapalnych.
Aleve to popularny preparat zawierający naproksen sodu w dawce 220 mg, dostępny bez recepty. Substancja czynna naproksen w preparacie Aleve zapewnia długotrwałe łagodzenie dolegliwości bólowych związanych z zapaleniem pochewek ścięgnistych. Nalgesin Forte zawiera naproksen w dawce 550 mg, oferując silne działanie przeciwzapalne dla pacjentów z nasilonymi objawami.
Miejscowe preparaty przeciwzapalne
Żele i maści z diklofenakiem
Voltaren Max to żel zawierający diklofenak dietyloamoniowy w stężeniu 2,32%, przeznaczony do miejscowego stosowania. Preparat Voltaren Max wnika głęboko w skórę, gdzie hamuje syntezę prostaglandyn, zapewniając ulgę w bólu nawet do 12 godzin. Żel Voltaren Max charakteryzuje się dodatkowo właściwościami chłodzącymi i kojącymi.
Diclofenacum Fastum to kolejny skuteczny żel zawierający diklofenak sodowy w stężeniu 10 mg/g. Preparat Diclofenacum Fastum wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwobrzękowe, będąc szczególnie skuteczny w łagodzeniu objawów choroby de Quervaina. Substancja czynna diklofenak w żelu Diclofenacum Fastum charakteryzuje się dobrym przenikaniem przez barierę skórną.
Preparaty z ibuprofenem do stosowania miejscowego
Miejscowe preparaty zawierające ibuprofen stanowią alternatywę dla pacjentów nietolerujących diklofenaku. Żele z ibuprofenem są dostępne w polskich aptekach pod różnymi nazwami handlowymi, zapewniając skuteczne miejscowe działanie przeciwzapalne bez systemowych skutków ubocznych.
| Postać leku | Zalety | Wady |
|---|---|---|
| Tabletki doustne | Silne działanie systemowe | Ryzyko działań niepożądanych |
| Żele miejscowe | Mniejsze ryzyko skutków ubocznych | Ograniczone przenikanie |
Ketoprofen – lek na receptę
Ketonal to preparat zawierający ketoprofen, dostępny na receptę lekarską. Lek Ketonal wykazuje silne działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne, będąc szczególnie skuteczny w leczeniu stanów zapalnych pochewek ścięgnistych. Substancja czynna ketoprofen w preparacie Ketonal charakteryzuje się dobrą biodostępnością i skutecznością terapeutyczną.
Ketoprofenum Fastum to żel zawierający ketoprofen, również dostępny na receptę. Preparat Ketoprofenum Fastum zapewnia miejscowe działanie przeciwzapalne z mniejszym ryzykiem systemowych skutków ubocznych. Ketoprofen wykazuje silne działanie przeciwzapalne, często przewyższające skuteczność innych leków z grupy NLPZ.
Bezpieczne stosowanie leków w chorobie de Quervaina
Podczas leczenia choroby de Quervaina należy przestrzegać kilku istotnych zasad bezpieczeństwa:
- Dawkowanie: Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy możliwy czas
- Częstotliwość: Przestrzegać zalecanych odstępów między dawkami
- Pora przyjmowania: Leki doustne najlepiej przyjmować po posiłku
- Kontrola lekarska: Przy długotrwałym stosowaniu konieczne są regularne wizyty kontrolne
Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami układu pokarmowego, nadciśnieniem tętniczym oraz schorzeniami nerek. Leki z grupy NLPZ mogą zwiększać ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych oraz uszkodzenia błony śluzowej żołądka.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jakie leki są najskuteczniejsze w chorobie de Quervaina?
Najskuteczniejsze są niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) takie jak ibuprofen, diklofenak i naproksen. Wybór konkretnego leku zależy od nasilenia objawów, tolerancji pacjenta i ewentualnych chorób współistniejących.
Czy można łączyć leki doustne z preparatami miejscowymi?
Tak, często łączenie leków doustnych z preparatami miejscowymi przynosi lepsze efekty terapeutyczne. Należy jednak skonsultować takie postępowanie z lekarzem lub farmaceutą, aby uniknąć przedawkowania.
Jak długo można stosować leki przeciwzapalne?
Leki bez recepty należy stosować maksymalnie przez 3-5 dni bez konsultacji lekarskiej. Przy dłuższym leczeniu konieczna jest kontrola medyczna ze względu na ryzyko działań niepożądanych.
Czy istnieją przeciwwskazania do stosowania NLPZ?
Tak, główne przeciwwskazania to: choroba wrzodowa żołądka, ciężka niewydolność nerek, niewydolność serca, uczulenie na NLPZ oraz trzeci trymestr ciąży. Przed zastosowaniem należy przeczytać ulotkę i skonsultować się z farmaceutą.
Kiedy należy zgłosić się do lekarza?
Do lekarza należy zgłosić się w przypadku nasilenia objawów mimo leczenia, wystąpienia działań niepożądanych, przedłużającego się bólu powyżej 2 tygodni lub ograniczenia sprawności ręki.
Czy leki miejscowe są bezpieczniejsze od doustnych?
Tak, preparaty miejscowe charakteryzują się mniejszym ryzykiem systemowych działań niepożądanych, ponieważ wchłanianie do krążenia ogólnego jest ograniczone. Jednak ich skuteczność może być niższa w porównaniu do leków doustnych.
Bibliografia
- Voltaren Acti Forte charakterystyka produktu leczniczego
- Voltaren Express Forte charakterystyka produktu leczniczego
- Voltaren Max charakterystyka produktu leczniczego
- Ibuprom charakterystyka produktu leczniczego
- Nurofen charakterystyka produktu leczniczego
- Diclofenacum Fastum charakterystyka produktu leczniczego
- Naproxen Hasco charakterystyka produktu leczniczego
- Aleve charakterystyka produktu leczniczego
- Ketonal charakterystyka produktu leczniczego
- Ketoprofenum Fastum charakterystyka produktu leczniczego
- Challoumas D, Ramasubbu R, Rooney E, Seymour-Jackson E, Putti A, Millar NL. Management of de Quervain Tenosynovitis: A Systematic Review and Network Meta-Analysis. JAMA Netw Open. 2023;6(10):e2337001. DOI: 10.1001/jamanetworkopen.2023.37001 PMID: 37889490
- Fakoya AO, Tarzian M, Sabater EL, Burgos DM, Maldonado Marty GI. De Quervain’s Disease: A Discourse on Etiology, Diagnosis, and Treatment. Cureus. 2023;15(4):e38079. DOI: 10.7759/cureus.38079 PMID: 37252462
Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.
