Ostatnia aktualizacja:
| Substancja czynna | Busulfan |
| Postać farmaceutyczna | Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji |
| Podmiot odpowiedzialny | Accord Healthcare Polska Sp. z o.o. |
| Kod ATC | L01AB01 |
| Procedura | DCP |
| Kategorie |
Jakie są wskazania? Na co stosowany jest Busulfan Accord?
Busulfan Accord zawiera substancję czynną busulfan, która należy do grupy leków zwanych środkami alkilującymi. Jest to lek o działaniu cytotoksycznym, czyli niszczącym komórki, stosowany w ramach specjalistycznego leczenia hematoonkologicznego. Głównym zadaniem tego leku jest całkowite zniszczenie oryginalnego szpiku kostnego pacjenta, co stanowi niezbędny etap przygotowania do zabiegu przeszczepienia komórek macierzystych układu krwiotwórczego.
Lek stosuje się u pacjentów w każdym wieku – od noworodków, przez dzieci i młodzież, aż po osoby dorosłe – w ramach leczenia kondycjonującego przed przeszczepem szpiku kostnego lub komórek progenitorowych układu krwiotwórczego. Leczenie kondycjonujące to proces medyczny polegający na celowym zniszczeniu istniejącego szpiku kostnego pacjenta, aby przygotować organizm do przyjęcia nowych, zdrowych komórek od dawcy lub własnych komórek pobranych wcześniej.
U osób dorosłych Busulfan Accord jest stosowany w skojarzeniu z innymi lekami chemioterapeutycznymi – najczęściej z cyklofosfamidem i fludarabiną. Kombinacja tych leków pozwala na osiągnięcie optymalnego efektu mieloablacyjnego, czyli całkowitego zniszczenia komórek szpiku kostnego. W populacji pediatrycznej, obejmującej noworodki, dzieci i młodzież w wieku od 0 do 17 lat, lek ten stosuje się w połączeniu z cyklofosfamidem lub melfalanem, dobierając schemat leczenia indywidualnie do potrzeb klinicznych pacjenta.
Przeszczepienie szpiku kostnego to zabieg ratujący życie stosowany w leczeniu wielu ciężkich chorób układu krwiotwórczego, w tym białaczek, chłoniaków, zespołów mielodysplastycznych oraz innych schorzeń wymagających całkowitej wymiany szpiku kostnego. Busulfan Accord, niszcząc chore lub nieprawidłowe komórki szpiku, tworzy przestrzeń dla nowych, zdrowych komórek, które po przeszczepieniu będą mogły rozwinąć się i odbudować prawidłową funkcję krwiotwórczą organizmu.
Mechanizm działania busulfanu opiera się na alkilacji DNA komórek szpikowych, co prowadzi do ich nieodwracalnego uszkodzenia i śmierci. Lek działa zarówno na komórki dzielące się, jak i na te pozostające w fazie spoczynku, co czyni go skutecznym narzędziem w eliminacji całej populacji komórek szpikowych. Ze względu na bardzo silne działanie cytotoksyczne, Busulfan Accord jest stosowany wyłącznie w warunkach szpitalnych, pod ścisłą kontrolą doświadczonego zespołu hematologów i specjalistów transplantologii.
Podawanie leku odbywa się wyłącznie drogą dożylną w postaci infuzji, która musi być przygotowana przez wykwalifikowany personel medyczny. Przed rozpoczęciem leczenia busulfanem pacjent otrzymuje dodatkowe leki pomocnicze – leki przeciwdrgawkowe (takie jak fenytoina lub benzodiazepiny) w celu zapobiegania potencjalnym drgawkom oraz leki przeciwwymiotne chroniące przed nudnościami i wymiotami. Ścisła kontrola parametrów krwi, funkcji wątroby i nerek oraz obserwacja stanu ogólnego pacjenta są nieodzownym elementem terapii tym lekiem.
Aktualna ulotka leku Busulfan Accord
| Busulfan Accord - 6 mg/ml, Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji (Busulfanum) |
Potencjalne zamienniki - aktualnie dostępne leki z tymi samymi substancjami czynnymi
Jaki jest skład Busulfan Accord, jakie substancje zawiera?
Substancją czynną leku Busulfan Accord jest busulfan (Busulfanum). Jeden mililitr koncentratu zawiera 6 mg busulfanu, co oznacza, że jedna standardowa fiolka o pojemności 10 ml zawiera 60 mg substancji czynnej. Po odpowiednim rozcieńczeniu przed podaniem, docelowy roztwór do infuzji zawiera 0,5 mg busulfanu w jednym mililitrze.
Oprócz substancji czynnej preparat zawiera substancje pomocnicze niezbędne do zachowania stabilności i właściwości fizycznych roztworu. Są to:
- Dimetyloacetamid – organiczny rozpuszczalnik wykorzystywany do rozpuszczenia busulfanu
- Makrogol 400 (polietylenoglikol 400) – substancja pomocnicza poprawiająca rozpuszczalność leku
Busulfan Accord jest dostarczany w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji, co oznacza, że nie może być podany bezpośrednio pacjentowi. Przed podaniem personel medyczny musi rozcieńczyć koncentrat przy użyciu odpowiedniego rozcieńczalnika – roztworu chlorku sodu do wstrzykiwań 0,9% lub roztworu glukozy do wstrzykiwań 5%. Proporcje rozcieńczenia są ściśle określone – objętość rozcieńczalnika musi być dziesięciokrotnie większa od objętości koncentratu.
Preparat jest dostępny w przezroczystych szklanych fiolkach typu I po 10 ml. Po rozcieńczeniu powstaje przezroczysty, bezbarwny roztwór bez widocznych cząstek stałych. Lek należy przechowywać w lodówce w temperaturze od 2°C do 8°C. Po rozcieńczeniu stabilność preparatu jest ograniczona czasowo i zależy od warunków przechowywania – maksymalnie 4 godziny w temperaturze pokojowej lub 15 godzin w lodówce, po czym należy go zużyć w ciągu 3 godzin w temperaturze pokojowej.
Lista leków oraz szczegółowe informacje na temat substancji czynnej
Co zrobić w przypadku przedawkowania Busulfan Accord?
Przedawkowanie busulfanu stanowi poważne zagrożenie dla życia pacjenta. Ze względu na to, że lek jest podawany wyłącznie w warunkach szpitalnych przez wykwalifikowany personel medyczny z precyzyjnie obliczonymi dawkami, ryzyko przedawkowania jest minimalne. Jednak w przypadku gdyby doszło do podania nadmiernej dawki, mogą wystąpić ciężkie powikłania hematologiczne w postaci głębokiej i długotrwałej mielosupresji.
Główne objawy przedawkowania busulfanu obejmują:
- Nasilone zmniejszenie liczby wszystkich komórek krwi – ciężka pancytopenia (spadek liczby czerwonych krwinek, białych krwinek i płytek krwi)
- Zwiększone ryzyko zakażeń wynikające z ekstremalnie niskiej liczby białych krwinek
- Skłonność do krwawień z powodu małopłytkowości
- Niedokrwistość wymagająca transfuzji krwi
- Możliwe uszkodzenie wątroby i nerek
- Nasilone objawy uboczne ze strony przewodu pokarmowego
Nie istnieje specyficzne antidotum dla busulfanu. Leczenie przedawkowania ma charakter objawowy i wspomagający i obejmuje:
- Intensywną kontrolę morfologii krwi i parametrów biochemicznych
- Transfuzje koncentratu krwinek czerwonych przy niedokrwistości
- Transfuzje koncentratu płytek krwi przy małopłytkowości
- Podawanie czynników wzrostu dla komórek krwi (G-CSF, GM-CSF)
- Intensywną antybiotykoterapię profilaktyczną lub leczniczą
- Izolację pacjenta w warunkach aseptycznych
- Monitorowanie i wspomaganie funkcji wątroby i nerek
W razie podejrzenia przedawkowania należy natychmiast przerwać infuzję i zastosować pełną kontrolę parametrów życiowych oraz badań laboratoryjnych. Pacjent wymaga intensywnej opieki medycznej i długotrwałego monitorowania do czasu regeneracji szpiku kostnego. Każdy przypadek przedawkowania busulfanu należy zgłosić zgodnie z procedurami farmakologicznego nadzoru bezpieczeństwa.
Co mogę jeść i pić podczas stosowania Busulfan Accord – czy mogę spożywać alkohol?
Ze względu na to, że Busulfan Accord jest podawany drogą dożylną w warunkach szpitalnych podczas intensywnego leczenia przygotowującego do przeszczepienia szpiku kostnego, kwestie związane z dietą i piciem są ściśle kontrolowane przez zespół medyczny. Pacjenci przechodzący taką terapię znajdują się pod stałą opieką lekarską i otrzymują szczegółowe zalecenia żywieniowe dostosowane do ich indywidualnego stanu zdrowia.
Spożywanie alkoholu jest całkowicie zabronione w trakcie leczenia busulfanem oraz przez cały okres terapii kondycjonującej i rekonwalescencji po przeszczepie. Alkohol może:
- Dodatkowo obciążać i uszkadzać wątrobę, która już jest narażona na toksyczne działanie busulfanu
- Osłabiać układ odpornościowy, co jest szczególnie niebezpieczne w okresie głębokiej immunosupresji
- Nasilać nudności, wymioty i inne objawy ze strony przewodu pokarmowego
- Wchodzić w interakcje z lekami towarzyszącymi (przeciwdrgawkowymi, przeciwwymiotnymi, innymi chemioterapeutykami)
Jeśli chodzi o paracetamol, ulotka wyraźnie przestrzega przed jego stosowaniem w ciągu 72 godzin przed lub równocześnie z podaniem busulfanu, ponieważ może dojść do nasilenia działań niepożądanych leku. Pacjenci powinni bezwzględnie informować zespół medyczny o wszystkich przyjmowanych lekach, również tych dostępnych bez recepty.
W okresie stosowania busulfanu zalecenia dietetyczne zazwyczaj obejmują:
- Unikanie surowych produktów (niepasteryzowanych nabiału, surowego mięsa i ryb) ze względu na ryzyko zakażeń
- Spożywanie pokarmów łatwo strawnych, w małych porcjach
- Odpowiednie nawodnienie – picie dużej ilości płynów
- Unikanie produktów drażniących błonę śluzową przewodu pokarmowego
- Stosowanie diety higienicznej pod kontrolą dietetyka klinicznego
Wszystkie decyzje dotyczące diety i płynów powinny być konsultowane z zespołem transplantologicznym prowadzącym leczenie.
Czy można stosować Busulfan Accord w okresie ciąży i karmienia piersią?
Busulfan Accord jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży. Jest to jedno z kluczowych przeciwwskazań do stosowania tego leku. Busulfan jako silny lek cytotoksyczny o działaniu alkilującym ma potencjał teratogenny, co oznacza, że może powodować ciężkie wady rozwojowe i uszkodzenia płodu. Kobiety w ciąży lub podejrzewające ciążę nie mogą otrzymywać tego leku.
Antykoncepcja podczas leczenia:
Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia busulfanem oraz przez okres co najmniej 6 miesięcy po zakończeniu terapii. Jeżeli którykolwiek z partnerów jest leczony busulfanem, oboje muszą stosować odpowiednie środki antykoncepcyjne. W przypadku zajścia w ciążę podczas leczenia lub krótko po jego zakończeniu, należy natychmiast poinformować o tym lekarza.
Karmienie piersią:
Kobiety muszą bezwzględnie zaprzestać karmienia piersią przed rozpoczęciem stosowania Busulfan Accord. Nie wiadomo, czy busulfan przenika do mleka ludzkiego, jednak ze względu na jego właściwości cytotoksyczne i ryzyko poważnych działań niepożądanych u niemowlęcia, karmienie piersią jest całkowicie wykluczone w trakcie terapii i przez okres rekonwalescencji.
Wpływ na płodność:
Busulfan może mieć trwały wpływ na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn:
- U kobiet może powodować bezpłodność, przedwczesne wygaśnięcie czynności jajników, objawy przedwczesnej menopauzy
- U dziewczynek przed okresem dojrzewania może hamować proces dojrzewania płciowego
- U mężczyzn może prowadzić do azoospermii (braku plemników) i trwałej bezpłodności
- Mężczyznom zaleca się nieplanowanie ojcostwa podczas leczenia i przez co najmniej 6 miesięcy po jego zakończeniu
Pacjentki rozważające posiadanie dzieci w przyszłości powinny przed rozpoczęciem leczenia omówić z lekarzem możliwości zachowania płodności, takie jak kriokonserwacja komórek jajowych lub tkanki jajnikowej. Podobnie mężczyźni mogą rozważyć kriokonserwację nasienia przed rozpoczęciem terapii busulfanem.
Aktualna charakterystyka produktu leczniczego (ChPL)
| Busulfan Accord - 6 mg/ml, Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji (Busulfanum) |
