Biegunka wirusowa to jedno z najczęstszych schorzeń, szczególnie w okresie jesienno-zimowym, które może znacznie utrudnić codzienne funkcjonowanie. Objawy takie jak częste, luźne stolce, nudności, wymioty i ból brzucha wymagają szybkiej interwencji farmakologicznej. W aptekach dostępne są skuteczne leki przeciwbiegunkowe, które mogą przynieść ulgę już po kilku godzinach od zastosowania. Jak wybierać odpowiednie preparaty i na co zwrócić uwagę podczas leczenia biegunki wirusowej? W tym artykule znajdziecie przegląd najskuteczniejszych leków dostępnych bez recepty, które pomogą szybko opanować nieprzyjemne objawy i powrócić do normalnego funkcjonowania.
Spis treści
Czym jest biegunka wirusowa?
Biegunka wirusowa, zwana także gastroenteritidą wirusową, jest stanem zapalnym żołądka i jelit wywołanym przez wirusy. Najczęstszymi sprawcami są rotawirusy, norawirusy oraz adenowirusy. Choroba przenosi się drogą pokarmową przez skażoną żywność, wodę lub bezpośredni kontakt z zakażoną osobą.
Charakterystyczne objawy biegunki wirusowej obejmują:
- Częste, wodniste stolce (powyżej 3 razy na dobę)
- Nudności i wymioty
- Ból brzucha i skurcze jelit
- Gorączka (zazwyczaj niewysoka)
- Ogólne osłabienie i odwodnienie
Objawy zazwyczaj pojawiają się nagle i trwają od 1 do 3 dni. Biegunka wirusowa jest samoograniczająca się, jednak wymaga odpowiedniego leczenia objawowego, aby zapobiec odwodnieniu i zmniejszyć dyskomfort.
Sprawdź ulotki i opinie pacjentów o przykładowych lekach stosowanych w leczeniu chorób układu pokarmowego: leki na wrzody żołądka i dwunastnicy (Pylera, Lanzul, Emanera), leki na chorobę Leśniowskiego-Crohna / zapalenia jelit (Hyrimoz, Hulio, Asamax, Entyvio), oczyszczanie jelit (Citrafleet), leczenie biegunek (Stoperan, Loperamid APTEO MED, Loperamid WZF, Nifuroksazyd Aflofarm, Nifuroksazyd Polfarmex, Carbo Medicinalis MF, Hidrasec, Enterol), leki na zgagę (Bioprazol Bio Max) leki przeczyszczające (Dulcobis, Pikopil), inne dolegliwości układu pokarmowego (Prokit, Zulbex, Dexilant, Trimesan, Salaza, Debretin, Ircolon, Raphacholin C).
Przegląd leków przeciwbiegunkowych dostępnych bez recepty
Imodium, kapsułki
Imodium to jeden z najpopularniejszych leków przeciwbiegunkowych zawierający loperamid jako substancję czynną. Loperamid działa poprzez spowolnienie perystaltyki jelit, co prowadzi do zmniejszenia częstości stolców i poprawy ich konsystencji. Preparat Imodium jest szczególnie skuteczny w ostrych epizodach biegunki, przynosząc ulgę już po pierwszej dawce.
Lek Imodium może być stosowany przez dorosłych i dzieci powyżej 6 roku życia. Loperamid nie należy stosować w przypadku gorączki lub krwi w stolcach, gdyż może to wskazywać na infekcję bakteryjną wymagającą antybiotykoterapii.
Stoperan, tabletki
Stoperan zawiera również loperamid w dawce 2 mg na tabletkę. Preparat Stoperan charakteryzuje się szybkim działaniem przeciwbiegunkowym, redukując częstość stolców już w ciągu pierwszych godzin po podaniu. Lek jest szczególnie wygodny w stosowaniu dzięki formie tabletek, które można przyjmować bez potrzeby popijania dużą ilością wody.
Stoperan może być stosowany u dorosłych oraz dzieci powyżej 8 roku życia. Loperamid w tym preparacie działa lokalnie w jelitach, praktycznie nie wchłaniając się do krążenia ogólnego, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych.
Cerucal, tabletki
Cerucal zawiera metoklopramid, substancję czynną o działaniu przeciwwymiotnym i prokinetycznym. Preparat Cerucal jest szczególnie wskazany, gdy biegunka wirusowa współwystępuje z uporczywymi nudnościami i wymiotami. Metoklopramid przyspiesza opróżnianie żołądka i normalizuje motorykę przewodu pokarmowego.
Lek Cerucal może być stosowany przez dorosłych i młodzież powyżej 16 roku życia. Metoklopramid należy stosować ostrożnie u osób starszych oraz unikać długotrwałego stosowania ze względu na możliwość wystąpienia zaburzeń ruchowych.
No-Spa, tabletki
No-Spa zawiera drotawerynę, substancję czynną o działaniu rozkurczowym na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego. Preparat No-Spa skutecznie łagodzi bolesne skurcze jelit towarzyszące biegunce wirusowej, przynosząc ulgę w bólu brzucha. Drotaweryna działa selektywnie na mięśnie gładkie, nie wpływając na pracę serca czy układu nerwowego.
Lek No-Spa może być stosowany przez dorosłych oraz dzieci powyżej 6 roku życia. Drotaweryna jest bezpieczna w stosowaniu długoterminowym, jednak w przypadku biegunki wirusowej zazwyczaj wystarcza krótkotrwałe leczenie.
Leki uzupełniające płyny i elektrolity
Gastrolit, proszek do sporządzania roztworu
Gastrolit zawiera mieszaninę glukozy, chlorku sodu, chlorku potasu, wodorowęglanu sodu oraz nalewkę z rumianku. Preparat Gastrolit służy do uzupełniania płynów i elektrolitów utraconych podczas biegunki i wymiotów. Glukoza ułatwia wchłanianie sodu i wody w jelitach, skutecznie zapobiegając odwodnieniu.
Lek Gastrolit może być stosowany przez osoby w każdym wieku, w tym niemowlęta od 2. miesiąca życia i kobiety w ciąży. Wodorowęglan sodu w składzie preparatu pomaga również w normalizacji równowagi kwasowo-zasadowej organizmu, a nalewka z rumianku łagodzi stany zapalne przewodu pokarmowego.
| Grupa wiekowa | Dawkowanie profilaktyczne | Dawkowanie lecznicze |
|---|---|---|
| Niemowlęta | 10 ml/kg mc. po stolcu | 100 ml/kg mc. w pierwszych 4-6h |
| Dzieci 1-3 lata | 10 ml/kg mc. po stolcu | 50 ml/kg mc. w pierwszych 4h |
| Dzieci >3 lat | 200 ml po stolcu | 500 ml w pierwszych 4h |
| Dorośli | 200 ml po stolcu | 500-1000 ml w pierwszych 4h |
Zasady bezpiecznego stosowania leków przeciwbiegunkowych
Podczas stosowania leków przeciwbiegunkowych należy pamiętać o kilku istotnych zasadach:
- Nie stosować loperamidu w przypadku obecności gorączki powyżej 38°C
- Unikać leków przeciwbiegunkowych przy podejrzeniu zatrucia pokarmowego
- Uzupełniać płyny i elektrolity niezależnie od stosowanych leków
- Nie przekraczać zalecanej dawki dobowej preparatów
Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci, osób starszych oraz pacjentów z chorobami przewlekłymi. W przypadku utrzymywania się objawów powyżej 2-3 dni lub pojawienia się gorączki, krwi w stolcach czy objawów odwodnienia, konieczna jest konsultacja lekarska.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jak długo trwa biegunka wirusowa?
Biegunka wirusowa zazwyczaj trwa od 1 do 3 dni. Objawy stopniowo ustępują samoistnie, jednak odpowiednie leczenie objawowe może znacznie przyspieszyć powrót do zdrowia i zmniejszyć dyskomfort.
Czy można stosować leki przeciwbiegunkowe u dzieci?
Tak, niektóre leki przeciwbiegunkowe można stosować u dzieci, jednak zawsze według zaleceń wiekowych producenta. Loperamid może być stosowany u dzieci powyżej 6 roku życia, natomiast preparaty uzupełniające elektrolity są bezpieczne w każdym wieku.
Kiedy należy skonsultować się z lekarzem?
Konsultacja lekarska jest konieczna, gdy: objawy utrzymują się dłużej niż 3 dni, wystąpi gorączka powyżej 38°C, pojawi się krew w stolcach, wystąpią objawy odwodnienia (zawroty głowy, suchość ust, zmniejszona ilość moczu) lub gdy biegunka dotyczy niemowląt poniżej 6 miesiąca życia.
Czy podczas biegunki można stosować probiotyki?
Probiotyki mogą wspierać proces zdrowienia, jednak nie zastępują one farmakoterapii. Najlepiej skonsultować się z farmaceutą lub lekarzem w sprawie odpowiedniego doboru preparatów probiotycznych.
Jakie błędy żywieniowe należy unikać podczas biegunki?
Podczas biegunki należy unikać: produktów mlecznych, tłustych potraw, ostrych przypraw, alkoholu, kofeiny oraz surowych owoców i warzyw. Zaleca się dietę łagodną, bogatą w banany, ryż, tosty i herbatę.
Bibliografia
- Imodium charakterystyka produktu leczniczego
- Stoperan charakterystyka produktu leczniczego
- Cerucal charakterystyka produktu leczniczego
- No-Spa charakterystyka produktu leczniczego
- Gastrolit charakterystyka produktu leczniczego
- Lääveri T, Sterne J, Rombo L, Kantele A. Systematic review of loperamide: No proof of antibiotics being superior to loperamide in treatment of mild/moderate travellers’ diarrhoea. Travel Med Infect Dis. 2016;14(4):299-312. DOI: 10.1016/j.tmaid.2016.06.006 PMID: 27363327
- Steffen R, Hill DR, DuPont HL. Traveler’s diarrhea: a clinical review. JAMA. 2015;313(1):71-80. DOI: 10.1001/jama.2014.17006 PMID: 25562268
Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.
Zobacz także spis leków stosowanych w gastrologii. Znajdziesz tu między innymi wykaz leków na biegunkę, leki stosowane w leczeniu niestrawności, lekarstwa na wzdęcia, preparaty stosowane w chorobie Leśniowskiego-Crohna a także leki na wrzody żołądka oraz leki stosowane w chorobach wątroby. Męczy Cię zgaga? Sprawdź listę leków na refluks.
